II SA/Wa 1833/15

WyrokWSA w Warszawie2016-04-05

Skład orzekający: Adam Lipiński, Andrzej Góraj, Janusz Walawski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rozstrzygnięcie nadzorcze stwierdzające nieważność zarządzeń burmistrza, które były konsekwencją wcześniejszego zarządzenia burmistrza stwierdzonego nieważnością, jest legalne, zwłaszcza gdy zarządzenie pierwotnie stwierdzone nieważnością nie było jeszcze prawomocne w momencie wydawania kolejnego rozstrzygnięcia nadzorczego?
Ratio decidendi
Rozstrzygnięcie nadzorcze stwierdzające nieważność zarządzeń burmistrza, które były następstwem zarządzenia stwierdzonego wcześniej nieważnością, jest legalne. Nawet jeśli pierwotne rozstrzygnięcie nadzorcze nie było jeszcze prawomocne, jego wykonanie zostało wstrzymane, co oznacza, że organ nadzoru mógł wydać kolejne rozstrzygnięcie stwierdzające nieważność późniejszych zarządzeń, aby zapobiec rażącemu naruszeniu prawa polegającemu na równoległym obsadzeniu stanowiska dyrektora szkoły przez dwie osoby.
Stan faktyczny
Burmistrz Miasta i Gminy C. wydał zarządzenia dotyczące powierzenia obowiązków dyrektora szkoły oraz udzielenia pełnomocnictwa p.o. dyrektora. Wojewoda stwierdził nieważność tych zarządzeń, uznając je za sprzeczne z prawem, ponieważ były one konsekwencją wcześniejszego zarządzenia burmistrza o odwołaniu poprzedniego dyrektora, którego nieważność została już wcześniej orzeczona przez Wojewodę. Burmistrz zaskarżył rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody, zarzucając naruszenie przepisów Konstytucji RP, ustawy o samorządzie gminnym oraz K.p.a., a także przedwczesne działanie organu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Burmistrza Miasta i Gminy C. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński, Sędziowie WSA Andrzej Góraj (spr.), Janusz Walawski, Protokolant specjalista Bogumiła Kobierska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi Burmistrza Miasta i Gminy C. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności zarządzeń oddala skargę. Wojewoda M. rozstrzygnięciem nadzorczym z [...] września 2015 r. stwierdził nieważność zarządzenia Burmistrza Miasta i Gminy C. nr [...] z [...] czerwca 2015 r. w sprawie powierzenia pełnienia obowiązków dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej im. [...] w C., oraz zarządzenia Burmistrza Miasta i Gminy C. nr [...] z [...] czerwca 2015 r. w sprawie udzielenia pełnomocnictwa Pani E. O. p.o. dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej im. [...] w C.. W ocenie Wojewody ww. zarządzenia są sprzeczne z prawem, bowiem zostały wydane w konsekwencji zarządzenie Burmistrza Miasta i Gminy C. nr [...] z [...] czerwca 2015 r. w sprawie odwołania Pani W. Z. W. ze stanowiska dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej im. [...] w C., którego to nieważność orzekł Wojewoda M. rozstrzygnięciem nadzorczym z [...] lipca 2015 r. Stwierdzenie nieważności zarządzenia nr [...] sprawiło, że oba późniejsze zarządzenia zostały wydane bez podstawy prawnej. Na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody M. z dnia [...] września 2015 r. skargę do tutejszego Sądu wywiódł Burmistrz Miasta i Gminy C. wnosząc o jego uchylenie i zarzucając mu naruszenie: - art. 7 Konstytucji RP, - art. 91 ust. 1 i 3 ustawy o samorządzie gminnym poprzez przyjęcie, że zarządzenia zakwestionowane przez organ są sprzeczne z prawem i bez wyjaśnienia na czym polegało istotne naruszenie prawa, - art.10 K.p.a. - art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 91 ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym. W uzasadnieniu rozwinięto ww. zarzuty, podnosząc dodatkowo, iż zarządzenie nr [...] uprawomocniło się dopiero [...] września 2015 r., a więc organ wydając rozstrzygnięcie nadzorcze w dniu [...] września 2015 r. działał przedwcześnie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w skarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotowe rozstrzygnięcie według powyższych kryteriów, uznać należy, iż nie naruszało ono prawa. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy zakwestionowane przez Wojewodę zarządzenia Burmistrza Miasta i Gminy C. mogły się ostać w obrocie prawnym w sytuacji stwierdzenia nieważności zarządzenia, którego były następstwem. W ocenie tutejszego Sądu, organ słusznie wywiódł, iż byt kwestionowanych zarządzeń był ściśle powiązany z zarządzeniem nr [...] Burmistrza Miasta i Gminy C. Nie wymaga bowiem dowodu okoliczność, że wydanie zarządzenia Burmistrza Miasta i Gminy C. nr [...] z [...] czerwca 2015 r. w sprawie powierzenia pełnienia obowiązków dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej im. [...] w C., oraz zarządzenia Burmistrza Miasta i Gminy C. nr [...] z [...] czerwca 2015 r. w sprawie udzielenia pełnomocnictwa Pani E. O. p.o. dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej im. [...] w C. stało się możliwe dopiero po wydaniu zarządzenia Burmistrza Miasta i Gminy C. nr [...] z [...] czerwca 2015 r. w sprawie odwołania Pani W. Z. W. ze stanowiska poprzedniego dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej im. [...] w C.. Dopiero bowiem po wydaniu zarządzenia nr [...] pojawił się wakat na powyższym stanowisku dyrektora Szkoły. W tym więc momencie pojawiła się nie tylko możliwość, ale wręcz konieczność obsadzenia wakującego stanowiska. Inaczej rzecz ujmując, gdyby nie wydanie zarządzenia Burmistrza Miasta i Gminy C. nr [...] z [...] czerwca 2015 r. w sprawie odwołania Pani W. Z. W. ze stanowiska dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej im. [...] w C., nie byłoby możliwości wydania zarządzeń będących przedmiotem rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody z [...] września 2015 r. A contrario, wyeliminowanie w drodze stwierdzenia nieważności z obrotu prawnego zarządzenia Burmistrza Miasta i Gminy C. nr [...] z [...] czerwca 2015 r. w sprawie odwołania Pani W. Z. W. ze stanowiska dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej im. [...] w C. sprawiło, że restytucji uległ stan faktyczny istniejący przed jego wydaniem, tzn. funkcja dyrektora Szkoły była obsadzona. Tym samym odpadła nie tylko potrzeba, ale też możliwość wydawania zarządzenia Burmistrza Miasta i Gminy C. nr [...] z [...] czerwca 2015 r. w sprawie powierzenia pełnienia obowiązków dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej im. [...] w C., oraz zarządzenia Burmistrza Miasta i Gminy C. nr [...] z [...] czerwca 2015 r. w sprawie udzielenia pełnomocnictwa Pani E. O. p.o. dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej im. [...] w C.. Organ nadzoru był więc zobligowany do tego, aby stwierdzić nieważność ww. zarządzeń nr [...] i [...]. Gdyby bowiem nie wydał takiego rozstrzygnięcia, to tym samym zaakceptowałby stan rażącego naruszenia prawa polegający na równoległym obsadzeniu stanowiska dyrektora Szkoły przez dwie różne osoby. Takiego zaś dualizmu w sprawowaniu funkcji dyrektora Szkoły nie dopuszczają przepisy prawa. Ww. dualizm stanowiłby więc rażące naruszenie przepisów ustawy o samorządzie gminnym, a w rezultacie naruszałby normę art. 7 Konstytucji RP. Wbrew również wywodom skargi nie występowały przesłanki pozwalające na przyjęcie, iż skarżone rozstrzygnięcie zostało wydane przedwcześnie. Co prawda rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody M. z [...] lipca 2015 r. stwierdzające nieważność zarządzenia nr [...] nie było w dniu [...] września 2015 r. jeszcze prawomocne, jednakże zgodnie z normą przepisu art. 92 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wstrzymane było wykonanie zarządzenia nr [...]. Powyższy przepis wprowadza swoistego rodzaju przyspieszenie wykonalności (skuteczności) rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdzającego nieważność aktu samorządowego. Staje się ono bowiem de facto wykonalne, przed jego uprawomocnieniem. Od momentu doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego organowi gminy, następuje stan związania organu nadzoru własnym rozstrzygnięciem (patrz Komentarz do art. 92 ustawy o samorządzie gminnym – Gabriela Jyż; Komentarz do art. 92 ustawy o samorządzie gminnym – Andrzej Matan). Wobec powyższego organ mógł więc wydać skarżone rozstrzygnięcie jeszcze przed uprawomocnieniem rozstrzygnięcia z [...] lipca 2015 r., gdyż w czasie gdy je wydawał istniał stan równoważny z tym, jaki by istniał gdyby zarządzenia nr [...] nie było. W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze, oraz uznając, iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, jak również, że przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło