IV SAB/Wa 419/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Zyglewska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Anna Szymańska Sędzia WSA Anna Sękowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi K.J. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju (obecnie Ministra Infrastruktury i Budownictwa) w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Ministra Infrastruktury i Budownictwa do rozpatrzenia odwołania K.J. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2014 r. znak: [...]; 2. stwierdza, że Minister Infrastruktury i Rozwoju dopuścił się bezczynności w zakresie rozpatrzenia odwołania, o którym mowa w pkt 1 wyroku; 3. stwierdza, że bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. przyznaje od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz skarżącego K.J. sumę pieniężną w wysokości 1.000,00 zł (słownie: tysiąca złotych); 5. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz skarżącego K.J. kwotę 357,00 zł (słownie: trzystu pięćdziesięciu siedmiu złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. K.J. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w rozpatrzeniu odwołania skarżącego od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2014 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wiceprezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 1976 r. nr [...] zezwalającemu Zakładowi [...] na czasowe zajęcie nieruchomości położonej w [...] oznaczonej jako działka nr [...]. W skardze skarżący domagał się zobowiązania organu do wydania decyzji w terminie 14 dni oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. W piśmie procesowym z dnia 6 października 2015 r. skarżący wniósł o przyznanie na jego rzecz od organu sumy pieniężnej w wysokości 2.000 zł. Skarżący argumentował, ze w rozpoznawanej sprawie nie były podejmowane przez organ żadne czynności, a ponadto zwłoka w rozpoznaniu odwołania naraziła go na realne szkody związane z niemożnością uregulowania stanu prawnego działek stanowiących jego własność i kontynuowania postępowania o ustanowienie służebności przesyłu i poczynienia inwestycji na tych działkach. Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] października 2014 r. Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wiceprezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 1976 r. nr [...] zezwalającemu Zakładowi [...] na czasowe zajęcie nieruchomości położonej w [...] oznaczonej jako działka nr [...]. Odwołanie od powyższej decyzji w dniu 15 października 2014 r. wniósł K.J. Powyższe odwołanie wpłynęło do Ministra Infrastruktury i Rozwoju w dniu 30 października 2014 r. W dniu 8 maja 2015 r. skarżący K.J. zwrócił się do Ministra Infrastruktury i Rozwoju o udzielenie informacji na temat podjętych działań zmierzających do merytorycznego rozpoznania sprawy oraz o podanie przyczyn nierozpoznania sprawy w terminie W dniu [...] września 2015 r. po rozpatrzeniu powyższego odwołania K.J. Minister Infrastruktury i Rozwoju utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wywodząc, że prowadzone postepowanie wymagało dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, w szczególności obowiązek zebrania i rozpatrzenia e sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. W ocenie organu w sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające twierdzenie, ze organ jest w bezczynności, gdyż decyzją z dnia [...] września 2015 r. zakończył postepowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014r., poz. 1647) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) - dalej p.p.s.a., obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów między innymi w sprawach podlegających rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej lub postanowienia. Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności. Stosownie do treści art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest bezczynność organu. Zgodnie z naczelną zasadą postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 12 k.p.a. organy administracji publicznej winny działać w sprawie wnikliwie i szybko. Art. 35 § 1 i 3 k.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególne skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Wniesiona w niniejszej sprawie skarga na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju (obecnie Ministra Infrastruktury i Budownictwa) była uzasadniona. Nie ulega wątpliwości, że organ nie rozpoznał złożonego przez skarżącego odwołania od decyzji w ustawowym terminie określonym w art. 35 § 3 k.p.a., nie wskazując przy tym skarżącemu żadnym pismem przyczyn tej zwłoki. Jak wynika z akt administracyjnych organ zarówno nie wystosował zawiadomienia do strony o zwłoce w załatwieniu sprawy (art. 36 k.p.a.), jak również nie podjął żadnej czynności procesowej w sprawie. Natomiast w dniu [...] września 2015 r. Minister wydał decyzję rozstrzygającą wniesione odwołanie, a więc po wniesieniu skargi na bezczynność do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ale przed wydaniem wyroku przez Sąd w niniejszej sprawie. Tym samym bezczynność będąca przedmiotem skargi przestała istnieć, gdyż po wniesieniu skargi organ załatwił sprawę poprzez wydanie decyzji administracyjnej. W konsekwencji powyższego postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiocie wyznaczenia organowi terminu do wydania rozstrzygnięcia stało się bezprzedmiotowe i podlegało w związku z tym umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a (pkt 1 wyroku). Wydanie jednak przez organ, którego bezczynność była przedmiotem skargi, rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie nie powoduje, że postępowanie sądowoadministracyjne stało się zbędne w całości. Art. 149 § 1b) p.p.s.a. stanowi bowiem, że oprócz czynności stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności konieczne jest także stwierdzenie czy owa stwierdzona bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto jak stanowi z kolei art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W przypadku bezprzedmiotowości nałożenia na organ zobowiązania do dokonania czynności z uwagi na jej wykonanie, Sąd winien rozstrzygnąć pozostałe kwestie, w szczególności, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Biorąc pod uwagę całokształt okoliczności niniejszej sprawy Sąd doszedł do wniosku, że bezczynność Ministra miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W rozpoznawanej sprawie odwołanie wpłynęło do Ministra w dniu 30 października 2014 r. Decyzja organu odwoławczego została zaś wydana w dniu [...] września 2015 r., przy czym w czasie od wpłynięcia odwołania do wydania decyzji organ nie podejmował żadnych czynności w sprawie, to jest organ nie przeprowadził żadnego postępowania wyjaśniającego, jak również nie informował strony o przyczynach zwłoki. Zaniechanie rozpoznania odwołania doprowadziło do wielokrotnego przekroczenia terminu miesięcznego przewidzianego na załatwienie sprawy. Ponadto zauważyć należy, że charakter prowadzonego przez Ministra postępowania , to jest postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności wskazuje, że organ nadzoru co do zasady wyjątkowo przeprowadza postępowanie wyjaśniające. Ogranicza się z reguły do oceny dowodów przeprowadzonych w postępowaniu zwykłym, co oznacza że podejmowane czynności w takim postępowaniu z reguły zależą wyłącznie od sprawności pracowników organu, a nie od okoliczności niezależnych. Tym samym w ocenie Sądu Minister dopuścił się rażącego naruszenia zasad prowadzenia postępowania, co skutkowało rozstrzygnięciem jak w pkt 3. wyroku. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zasadny jest wniosek skarżącego o zasądzanie od Ministra na rzecz K.J. stosownej sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 1 i art. 156 § 6 p.p.s.a. Trzeba zgodzić się ze skarżącym, że w rozpoznawanej sprawie nie były podejmowane przez organ odwoławczy żadne czynności związane z wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy. Pomimo to odwołanie zostało rozpoznane po prawie 11 miesiącach od jego wpływu do organu. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie można zgodzić się ze skarżącym, że na wysokość przyznanej skarżącemu kwoty winna mieć wpływ okoliczność związana z realną szkodą dotyczącą niemożności uregulowania stanu prawnego dotyczącego działek stanowiących własność skarżącego i kontynuowania postępowania o ustanowienie służebności przesyła, albowiem postępowanie w którym wystąpiła bezczynność jest postępowaniem toczącym się w trybie nadzwyczajnym jakim jest stwierdzenie nieważności decyzji. W ocenie Sądu zasadnym było przyznanie na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 1000 zł. O kosztach postępowania (pkt 5 sentencji) Sąd orzekł na podstawie art. 201 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 p.p.s.a. Zgodnie zaś z treścią art. 54 § 3 organ, którego bezczynność zaskarżono może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. W orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym wydanie przez organ, którego bezczynność zaskarżono decyzji merytorycznej po wniesieniu przez stronę skargi na bezczynność tego organu, traktowane jest analogicznie jak uwzględnienie przez organ skargi we własnym zakresie. Mając na względzie powyższe w oparciu o art. 149 § 1, § 1a, § 2 w zw. z art. 119 pkt 4 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.