VI SA/Wa 2574/15
WyrokWSA w Warszawie2016-04-07
Skład orzekający: Ewa Frąckiewicz, Pamela Kuraś-Dębecka, Aneta Lemiesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wycofaniu oleju napędowego z obrotu, oparta na wynikach badań próbek pobranych z dystrybutora, jest zasadna, mimo zarzutów skarżącej dotyczących pobrania próbek bezpośrednio ze zbiornika i wpływu konstrukcji rurociągu na jakość paliwa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o wycofaniu oleju napędowego z obrotu była zasadna. Pobranie próbek z dystrybutora jest zgodne z przepisami i normami, a celem jest ochrona interesów konsumentów tankujących paliwo w ten sposób. Odmowa pobrania dodatkowej próbki ze zbiornika była uzasadniona brakiem podstaw prawnych i niewystarczającym uzasadnieniem wniosku skarżącej. Konstrukcja instalacji dystrybucyjnej nie może usprawiedliwiać sprzedaży paliwa niespełniającego norm jakościowych.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej zarządził wycofanie z obrotu oleju napędowego z powodu niespełniania wymagań jakościowych w zakresie odporności na utlenianie, co potwierdziły badania laboratoryjne próbek pobranych z dystrybutora. Prezes UOKiK utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca Sp. z o.o. wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych, w tym odmowę pobrania próbki bezpośrednio ze zbiornika i błędne przyjęcie wyników badań z dystrybutora jako podstawy do wycofania paliwa ze zbiornika.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Aneta Lemiesz Protokolant ref. staż. Julia Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wycofania produktu z rynku oddala skargę w całości
Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) w związku z art. 5 ust. 2 oraz art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2014 r., poz. 148, z późn. zm.) utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia [...] maja 2015 r. (nr [...]) zarządzającą wycofanie z obrotu oleju napędowego "[...]" w ilości [...] litrów, znajdującego się w zbiorniku nr [...] o pojemności całkowitej [...] litrów, na stacji paliw nr [...] w [...], przy ul. [...], należącej do "[...]" SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ z siedzibą w [...], zwaną dalej także "skarżącą".
Podstawę prawną wydanych decyzji stanowiły: art. 18 ust. 1 pkt 1 i ust. 4, art. 1 ust. 3 oraz art. 5 ust. 2 ustawy z 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2014 r., 148 ze zm.), art. 15 ust. 1 ustawy z 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw (Dz. U. z 2014 r. poz. 1728).
Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
W trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2015 r. na stacji paliw należącej do skarżącej, inspektorzy reprezentujący [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej pobrali do badań z partii liczącej [...] litry próbki oleju napędowego, próbkę numer [...] i próbkę kontrolną numer [...] w ilości [...] i [...] litra każda, na podstawie protokołu pobrania próbek paliw nr [...].
Następnie inspektorzy w dniu [...] kwietnia 2015 r. przekazali próbki oleju napędowego (próbkę numer [...] oraz próbkę kontrolną numer [...]) do akredytowanego, niezależnego laboratorium I. Badania laboratoryjne przeprowadzone przez akredytowane, niezależne laboratorium I. (sprawozdanie z badań nr [...]) wykazały, że oferowany w dniu kontroli, tj. [...] kwietnia 2015 r. olej napędowy (o numerze próbki [...]), nie spełnia wymagań jakościowych określonych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 9 grudnia 2008 r. w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1058, z późn. zm.) - dalej: "rozporządzenie", z uwagi na parametr - odporność na utlenianie, którego wynik badania wyniósł:
- powyżej 50 g/m3, przy wymaganiach jakościowych max. 25 g/m3 oraz
- 1,0 h, przy wymaganiach jakościowych min. 20 h.
W toku kontroli w dniu [...] kwietnia 2015 r., inspektorzy poinformowali skarżącą o wynikach badań oleju napędowego pobranego w dniu [...] kwietnia 2015 r. o numerze próbki [...], przekazali egzemplarz sprawozdania z badań o numerze [...].
Strona nie skorzystała z możliwości złożenia wniosku o zbadanie próbki kontrolnej o numerze [...]. Ponadto w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2015 r. na ww. stacji paliw, z uwagi na nową dostawę paliwa, inspektorzy pobrali do badań z partii liczącej [...] litrów próbki oleju napędowego tj. próbkę numer [...] i próbkę kontrolną numer [...] w ilości 4 litry każda na podstawie protokołu pobrania próbek paliw nr [...].
Następnie inspektorzy w dniu [...] kwietnia 2015 r. przekazali próbki oleju napędowego (próbkę numer [...] oraz próbkę kontrolną numer [...]) do akredytowanego, niezależnego laboratorium I.. Badania laboratoryjne (sprawozdanie z badań nr [...]) wykazały, że oferowany w dniu kontroli, tj. [...] kwietnia 2015 r. olej napędowy (o numerze próbki [...]), nie spełniał wymagań jakościowych określonych w rozporządzeniu, z uwagi na parametr - odporność na utlenianie, którego wynik badania wyniósł:
- powyżej 50 g/m3, przy wymaganiach jakościowych max. 25 g/m3 oraz
- 0,4 h, przy wymaganiach jakościowych min. 20 h.
W toku kontroli w dniu [...] maja 2015 r., inspektorzy poinformowali skarżącą o wynikach badań oleju napędowego pobranego w dniu [...] kwietnia 2015 r. o numerze próbki [...], przekazali egzemplarz sprawozdania z badań o numerze [...], poinformowali o możliwości złożenia wniosku o zbadanie próbki kontrolnej o numerze [...] oraz konieczności wpłaty zaliczki na poczet tego badania.
Pismem z dnia [...] maja 2015 r. skarżąca wniosła o zbadanie próbki kontrolnej o numerze [...]. Następnie organ I instancji poinformował skarżącą o konieczności wpłaty zaliczki na poczet badania próbki kontrolnej o numerze [...].
Badania laboratoryjne przeprowadzone przez akredytowane, niezależne laboratorium P. Sp. z o.o. w [...] (protokół z badań nr [...]) wykazały, że oferowany w dniu kontroli, tj. [...] kwietnia 2015 r. olej napędowy (o numerze próbki [...]), nie spełnia wymagań jakościowych określonych w rozporządzeniu, z uwagi na parametr - odporność na utlenianie, którego wynik badania wyniósł:
- powyżej 95 g/m3, przy wymaganiach jakościowych max. 25 g/m3 oraz
- poniżej 0,4 h, przy wymaganiach jakościowych min. 20 h.
Mając powyższe na uwadze, postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. [...] Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej, dokonał zabezpieczenia oleju napędowego "[...]" w ilości [...] litrów, znajdującego się w zbiorniku nr [...] o pojemności całkowitej [...] litrów, na stacji paliw nr [...] w [...], przy ul. [...], w celu ustalenia jego rzeczywistej jakości, do dnia [...] maja 2015 r.
Skarżąca wniosła o pobranie kolejnej próbki paliwa bezpośrednio z ww. zbiornika nr [...]. Organ I instancji poinformował skarżącą o braku podstaw prawnych do przychylenia się do ww. Wniosku i postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r. dokonał dalszego zabezpieczenia oleju napędowego "[...]" w ilości [...] litrów, znajdującego się w zbiorniku nr [...] o pojemności całkowitej [...] litrów, na stacji paliw nr [...] w [...], przy ul. [...], w celu ustalenia jego rzeczywistej jakości.
Mając na względzie negatywne wyniki badań laboratoryjnych próbek oleju napędowego pobranych w toku kontroli w dniach [...] i [...] kwietnia 2015 r., [...] Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej, decyzją z dnia [...] maja 2015 r. (nr [...]) zarządził wycofanie z obrotu oleju napędowego "[...]" w ilości [...] litrów, znajdującego się w zbiorniku nr [...] o pojemności [...] litrów, znajdującego się na stacji paliw nr [...] w [...], przy ul. [...].
Następnie skarżąca złożyła odwołanie od ww. decyzji, w którym wniosła o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz wskazanie organowi I instancji konieczności wzięcia pod uwagę okoliczności podniesionych w rzeczonym odwołaniu. W uzasadnieniu odwołania skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów prawa procesowego mającego istotny wpływ na wynik sprawy poprzez:
1. wydanie decyzji o wycofaniu paliwa z obrotu bez uwzględnienia całokształtu materiału dowodowego i przyjęcia, iż wyniki badania jakości próbek kontrolnych pobranych z odmierzacza paliwa stanowią wystarczające uzasadnienie dla wycofania paliwa zgromadzonego w zbiorniku nr [...] z obrotu, w sytuacji w której ze względu na konstrukcję rurociągu istnieje uzasadnione przypuszczenie, że brak spełnienia wymagań jakościowych w zakresie parametru "odporność na utlenianie" dotyczy tylko paliwa zgromadzonego w rurociągu, a nie w zbiorniku nr [...],
2. odmowę pobrania przez odwołującą próbki paliwa bezpośrednio z zaplombowanego zbiornika nr [...] w celu sprawdzenia jakości znajdującego się tam paliwa i wykazania, iż ze względu na konstrukcję rurociągu pomiędzy zbiornikiem, a odmierzaczem paliwa mogą istnieć rozbieżności między jakością paliwa znajdującego się w zbiorniku, a tym pobranym z odmierzacza,
3. błędną jego wykładnię i przyjęcie, że pobranie próbki paliwa bezpośrednio ze zbiornika w celu przeprowadzenia dowodu w sprawie jest możliwe tylko w przypadku całkowitego uchylenia zabezpieczenia,
4. niezastosowanie przepisów i przeprowadzenie badania jakości paliwa jedynie poprzez pobranie próbki z odmierzacza paliwa w sytuacji, w której zaistniałe wątpliwości wskazywały celowość pobrania próbki bezpośrednio ze zbiornika nr [...].
Rozpoznając odwołanie, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów podkreślił, że paliwa transportowane, magazynowane, wprowadzane do obrotu oraz gromadzone w stacjach zakładowych powinny spełniać wymagania jakościowe określone dla danego paliwa, ze względu na ochronę środowiska, wpływ na zdrowie ludzi oraz prawidłową pracę silników zamontowanych w pojazdach, ciągnikach rolniczych, a także maszynach nieporuszających się po drogach, a także w rekreacyjnych jednostkach pływających. Organ wskazał na ustalenia poczynione w toku postępowania przez organ I instancji oraz materiał dowodowy zebrany w sprawie, w szczególności na wyniki badań przeprowadzanych przez akredytowane laboratoria. W oparciu o powyższe stwierdził, że wprowadzenie do obrotu oleju napędowego, niespełniającego wymagań jakościowych określonych w rozporządzeniu, stanowi naruszenie dyspozycji przepisów art. 3 ust. 1 i art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw. W opinii Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, niedotrzymanie normy dotyczącej odporności na utlenianie może powodować wzrost lepkości oraz powstanie żywic i osadów, które mogą bardzo poważnie zaszkodzić eksploatacji pojazdu, blokując zarówno filtry jak i pozostałe elementy układu paliwowego, a tym samym narazić użytkowników pojazdów na ponoszenie nieuzasadnionych kosztów ich napraw i remontów. Stosowanie przez konsumentów paliwa niespełniającego wymagań jakościowych paliw powoduje zagrożenie interesów ekonomicznych konsumentów. Zdaniem organu odwoławczego, w sprawie niniejszej w sposób nie budzący wątpliwości wykazano, iż wycofane paliwo nie spełniało wymagań jakościowych określonych w rozporządzeniu, co potwierdziły badania laboratoryjne. W związku z powyższym, ze względu na bezpieczeństwo i uzasadniony interes konsumenta, nakazanie wycofania zakwestionowanego paliwa z obrotu było zasadne.
Odnosząc się do treści odwołania w zakresie dotyczącym pobrania próbek bezpośrednio z dystrybutora (odmierzacza), nie zaś ze zbiornika nr [...] znajdującego się na kontrolowanej stacji paliw, organ II instancji wyjaśnił, iż Inspektorzy pobrali próbki paliw zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 1 września 2009 r. w sprawie sposobu pobierania próbek paliw ciekłych i biopaliw ciekłych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1035), dalej: "rozporządzenie w sprawie sposobu pobierania próbek paliw ciekłych i biopaliw ciekłych" oraz postanowieniami normy PN-EN 14275 "Paliwa do pojazdów samochodowych". Ocena jakości benzyny silnikowej i oleju napędowego. Pobieranie próbek z dystrybutorów detalicznych i zakładowych", w oparciu o którą określono przepisy ww. rozporządzenia w sprawie sposobu pobierania próbek paliw ciekłych i biopaliw ciekłych. Na te okoliczność organ odwoławczy wskazał na procedurę zastosowaną w sprawie niniejszej przez kontrolujących Inspektorów. Ponadto podkreślił, że skarżąca w toku postępowania kontrolnego nie wnosiła uwag ani zastrzeżeń do niewłaściwego pobrania próbki, niewłaściwego sprawdzenia oraz niewłaściwego zabezpieczenia pojemnika z próbką. Ponadto, podpisując protokół pobrania próbek, bez zastrzeżeń, Skarżąca potwierdziła, iż zapoznała się ze sposobem pobrania próbek i opisem czynności znajdujących się w protokole pobrania próbek. Organ podkreślił również, że wskazane rozporządzenie wskazuje dwa sposoby poboru próbek paliw, a mianowicie z urządzenia służącego do dystrybucji (odmierzacza) oraz ze zbiornika, rozstrzygając który i w jakim wypadku powinien być zastosowany. Zasadą jest, że na stacjach paliw próbki pobierane są z dystrybutora (odmierzacza), zaś w hurtowniach ze zbiornika. Zatem i w tym zakresie pobranie próbek zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami.
Odnosząc się do zarzutu skarżącej, dotyczącego odmowy pobrania trzeciej próbki, bezpośrednio ze zbiornika nr [...], Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wyjaśnił, że zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw - w toku postępowania kontrolnego inspektor pobiera dwie próbki. Przepis ten nie pozostawia zatem wątpliwości, iż do badań pobierane są dwie próbki, próbka i próbka kontrolna, co miało miejsce w niniejszej sprawie, zarówno w trakcie kontroli w dniu [...] kwietnia 2015 r., jak i kontroli w dniu [...] kwietnia 2015 r. Zatem wniosek o pobranie trzeciej próbki w celu jej zbadania w akredytowanym laboratorium organ odwoławczy uznał za bezprzedmiotowy.
Organ odnosząc się do kwestii wpływu konstrukcji i długości rurociągu na różnice pomiędzy jakością paliwa pobieranego z dystrybutora (odmierzacza), a paliwa pobieranego ze zbiornika nr [...], wyjaśnił, iż kontrole w dniach [...] i [...] kwietnia 2015 r. odbyły się na ogólnodostępnej stacji paliw nr [...] w [...], przy ul. [...]. Próbki oleju napędowego zostały przez inspektorów pobrane z dystrybutora (odmierzacza), tak jak to czynią konsumenci tankujący na co dzień na kontrolowanej stacji. Istota zaś regulacji zawartych w ustawach o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw oraz o Inspekcji Handlowej, ma na celu m.in. ochronę interesu tychże konsumentów. Budowa instalacji przeznaczonej do dystrybucji i sprzedaży konsumentom paliw nie może mieć wpływu na jakość paliw. Konsument tankuje pojazd bezpośrednio z odmierzacza paliw i podnoszona przez stronę długość rurociągu jak również ograniczona liczba tankowań nie może uzasadniać oferowania konsumentom paliwa niewłaściwej jakości.
Na decyzję z dnia [...] lipca 2015 r. skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wskazała na naruszenie:
1) przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. art. 7, 8 , 77 § 1 i 80 k.p.a w zw. z 140 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż wyniki badania jakości próbek kontrolnych pobranych z odmierzacza paliwa stanowią wystarczające uzasadnienie dla wycofania paliwa zgromadzonego w zbiorniku nr [...] z obrotu w sytuacji w której ze względu na konstrukcję rurociągu między odmierzaczem a zbiornikiem istnieje uzasadnione przypuszczenie, że brak spełnienia wymagań jakościowych w zakresie parametru "odporność na utlenianie" dotyczy tylko paliwa zgromadzonego w rurociągu, a nie w zbiorniku nr [...];
2) przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. art. 7, 8 , 10 § 1 77 § 1, 78 § 1 i 2 oraz 80 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez uznanie za zasadne odmowy organu pobrania przez odwołującą próbki paliwa bezpośrednio z zaplombowanego zbiornika nr [...] w celu sprawdzenia jakości znajdującego się tam paliwa w sytuacji w której, ze względu na konstrukcję rurociągu pomiędzy zbiornikiem a odmierzaczem paliwa mogły istnieć rozbieżności między jakością paliwa znajdującego się w zbiorniku, a tym pobranym z odmierzacza i w konsekwencji należało uwzględnić wniosek strony i wyjaśnić te wątpliwości;
3) przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 15 ust. 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw, w zw. z art. 26 ust .2 ustawy o inspekcji handlowej, poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że pobranie próbki paliwa bezpośrednio ze zbiornika w celu przeprowadzenia dowodu w sprawie jest możliwe tylko w przypadku całkowitego uchylenia zabezpieczenia podczas gdy należało uznać taką czynność wyłącznie za czynność techniczną;
4) przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 17 ust. 1 i art. 19 pkt. 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw, w zw. z pkt. 1 załącznika do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 1 września 2009 r. w sprawie sposobu pobierania próbek paliw ciekłych i biopaliw ciekłych poprzez jego niezastosowanie i uznanie za zasadne przeprowadzenie badania jakości paliwa jedynie poprzez pobranie próbki z odmierzacza paliwa w sytuacji, w której zaistniałe wątpliwości wskazywały na celowość pobrania próbki bezpośrednio ze zbiornika paliwa nr [...];
5) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 15 w zw. z art. 127 § 1 oraz art. 138 § 2 oraz art. 138 § 1 pkt 2 in principio k.p.a. poprzez błędną, powierzchowną, a w konsekwencji pozorną kontrolę instancyjną Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w rezultacie utrzymanie jej w mocy w sytuacji, gdy w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania odwoławczego decyzję organu I instancji należało uchylić w całości na podstawie 138 § 2 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Prezes UOKiK wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dniu jej wydania. Przy orzekaniu Sąd ten nie kieruje się zasadami słusznościowymi ani też zasadami współżycia społecznego.
Poza tym Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.).
Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jak i decyzja wydana w I instancji nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Przedmiotem skargi jest decyzja Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] zarządzającą wycofanie z obrotu oleju napędowego "[...]" w ilości [...] litrów, znajdującego się w zbiorniku nr [...] o pojemności całkowitej [...] litrów na stacji paliw nr [...] w [...], przy ul. [...], należącej do skarżącej spółki "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w [...].
Podstawę wydania powyższych decyzji stanowiły ustalenia kontroli przeprowadzonej na powyższej stacji z ramienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w [...], z których wynikało, że sprzedawany tam w dniu [...] kwietnia 2015 r. jak również w dniu [...] kwietnia 2015 r. olej napędowy nie spełniał określonych przepisami prawa wymagań jakościowych z uwagi na parametr – odporność na utlenienie.
Naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, wskazanych w skardze, strona wywodzi z faktu pobierania próbek paliwa z dystrybutora nie zaś bezpośrednio ze zbiornika nr [...], zabezpieczenia tego zbiornika oraz z odmowy przychylenia się do wniosku skarżącej o pobranie kolejnej próbki paliwa bezpośrednio ze zbiornika nr [...].
Sąd nie podzielił słuszności zarzutów strony.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw "do przeprowadzania kontroli, zabezpieczania dowodów, pobierania i badania próbek oraz postępowania pokontrolnego w zakresie nieuregulowanym niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej. Tak więc kwestie te regulują przepisy art. 16 i następne ustawy o monitorowaniu i kontrolowaniu jakości paliw, rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 1 września 2009 r. w sprawie sposobu pobierania próbek paliw ciekłych i biopaliw ciekłych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1035), postanowienie normy PN-EN 14275 "Paliwa do pojazdów samochodowych. Ocena jakości benzyny silnikowej i oleju napędowego. Pobieranie próbek z dystrybutorów detalicznych i zakładowych, w oparciu o którą określono przepisy ww. rozporządzenia w sprawie sposobu pobierania próbek paliw ciekłych i biopaliw ciekłych a także przepisy rozdziału 3 "Postępowanie kontrolne" ustawy o Inspekcji Handlowej. Sąd stwierdza, że organy inspekcji handlowej przeprowadzając czynności kontrolne u skarżącej nie naruszyły wskazanych wyżej przepisów. Odnosząc się do kwestii spornej między stroną a organem tj. czy pobieranie próbek oleju powinno nastąpić z dystrybutora (odmierzacza) czy też jak sugeruje skarżąca w skardze – ze zbiornika, należy wskazać, że zgodnie z art. 16 ust. 4 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw inspektor jest uprawniony do pobrania próbek ze zbiornika, opakowania jednostkowego lub z urządzenia służącego do dystrybucji paliwa. Również rozporządzenie wykonawcze wskazuje dwa sposoby poboru próbek paliw a mianowicie z uzyskania służącego do dystrybucji (odmierzacza) oraz ze zbiornika, rozstrzygając który i w jakim wypadku powinien być zastosowany. Zasadą jest, że na stacjach paliw próbki pobierane są z dystrybutora (odmierzacza) zaś w hurtowniach ze zbiornika, rozstrzygając który i w jakim wypadku powinien być zastosowany. W niniejszej sprawie kontrolowano jakość oleju napędowego na stacji, gdzie tankowanie paliwa następuje wyłącznie przez dystrybutor. Zasadnie więc i zgodnie z przepisami prawa było pobieranie próbek z odmierzacza albowiem przy jego użyciu nabywają paliwo konsumenci i chodzi tu o zabezpieczenie ich interesów tj. aby nabywali olej, którego jakość nie powinna budzić zastrzeżeń, gdyż ma przełożenie na prawidłową pracę silników samochodów.
Ustosunkowując się do zarzutu strony, że organ bezzasadnie odmówił pobrania [...] próbki bezpośrednio ze zbiornika Sąd stwierdza, że w myśl art. 17 ust. 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw w toku postępowania kontrolnego inspektor pobiera dwie próbki tj. próbkę podstawową i próbkę kontrolną, co miało miejsce w niniejszej sprawie, zarówno w trakcie kontroli w dniu [...] kwietnia 2015 r. jak i kontroli w dniu [...] kwietnia 2015 r. W myśl art. 22 ust. 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw pobrane próbki są niezwłocznie przekazywane do akredytowanego laboratorium w warunkach uniemożliwiających zmianę jakości paliwa i jego cech charakterystycznych. Badaniu z urzędu podlega próbka podstawowa, zaś badanie próbki kontrolnej następuje na wniosek kontrolowanego, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Przepisy prawa więc co do zasady nie przewidują możliwości badania trzeciej próbki. Należy też podkreślić, że zgłoszonego wniosku o zbadanie oleju bezpośrednio ze zbiornika skarżąca należycie nie uzasadniła. Jej twierdzenia o różnicach pomiędzy jakością paliwa pobieranego z dystrybutora (odmierzacza) a paliwa pobieranego ze zbiornika nr [...] nie zostały nawet uprawdopodobnione.
Poza tym w art. 2 ust. 1 pkt 18 ustawy o monitorowaniu i kontrolowaniu jakości paliw określona została stacja paliwowa jako zespół urządzeń służących do zaopatrywania przez przedsiębiorcę w paliwa w szczególności pojazdów, w tym ciągników rolniczych, maszyn nieporuszających się po drogach a także rekreacyjnych jednostek pływających. W niniejszej sprawie skontrolowano stację paliw należącą do skarżącej. Powinna ona zatem zadbać o prawidłową budowę każdego z urządzeń znajdujących się na tej stacji. Budowa instalacji przeznaczonej do dystrybucji i sprzedaży konsumentom paliw nie może mieć wpływu na jakość paliw. Klienci nabywają olej bezpośrednio z odmierzacza i sama konstrukcja odmierzacza nie może uzasadniać oferowania konsumentom paliwa niewłaściwej jakości. Z tego też względu Sąd uznał zarzuty z pkt 1.2 skargi za całkowicie niezasadne.
Odnosząc się do kolejnego zarzutu skargi, sformułowanego w jej pkt 3 tj. naruszenia art. 15 ust. 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw należy podkreślić, że zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej wojewódzki inspektor może, w drodze postanowienia, dokonać zabezpieczenia dowodów na czas niezbędny dla realizacji zadań kontroli. W myśl natomiast art. 26 ust. 1 ww. ustawy zabezpieczenie produktu ma na celu ustalenie jego rzeczywistej jakości, jeżeli zachodzi uzasadnione podejrzenie, że jakość produktu nie odpowiada jakości deklarowanej przez producenta oraz wymaganiom określonym w przepisach odrębnych albo dokumentach normalizacyjnych bądź produkt jest nieprawidłowo oznaczony. W przypadku oleju napędowego zabezpieczeniu podlega ilość tego paliwa znajdująca się w zbiorniku, ustalenie zaś jego rzeczywistej jakości odbywa się poprzez badanie próbki podstawowej i próbki kontrolnej. Pobranie trzeciej próbki bezpośrednio ze zbiornika, tak jak żądała tego strona, wiązałoby się z uchyleniem zabezpieczenia. Tymczasem ustawodawca w art. 26 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej wskazał, że zabezpieczenie może być uchylone tylko w przypadku, gdy paliwo zostało wyłączone z obrotu lub przeklasyfikowane, albo uzyskało właściwą jakość. W tym stanie rzeczy i ten zarzut skargi nie zasługuje na uwzględnienie.
Za niezasadny należy również uznać zarzut naruszenia art. 17 ust. 1 i art. 19 pkt 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw. Przepis art. 17 ust. 1 stanowi, że w toku postępowania kontrolnego inspektor pobiera dwie próbki. W myśl art. 22 ust. 2 ustawy jedna próbkę poddaje się badaniu a druga jest próbką kontrolną. Powyższe przepisy nie przewidują pobierania trzeciej próbki, tak więc nie może się ostać twierdzenie strony, że przytoczone przepisy wskazują jedynie dolną granicę ilości pobieranych próbek.
Sąd nie podzielił także zarzutu skargi naruszenia art. 15 w zw. z art. 127 § 1, 138 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 in principio k.p.a., albowiem wbrew twierdzeniom skargi organ II instancji ponownie rozpoznał sprawę oraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał na ustalony stan faktyczny sprawy i przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie. Prezes Urzędu Konkurencji i Konsumentów również obszernie ustosunkował się do zarzutów strony, podniesionych w odwołaniu.
Przeprowadzone przez akredytowane laboratoria badania próbek podstawowych i na żądanie strony próbki kontrolnej dowiodły, że oferowany w dniu [...] i [...] kwietnia 2015 r. przez skarżącą konsumentom olej napędowy na kontrolowanej stacji nie spełnia wymagań jakościowych, określonych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 9 grudnia 2008 r. w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1058 ze zm.) z uwagi na parametr – odporność na utlenianie a więc wprowadzenie go do obrotu stanowi naruszenie przepisów art. 3 ust. 1 i art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw. Istniały więc pełne podstawy do zastosowania art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Handlowej, który stanowi, że wojewódzki inspektor może zarządzić w toku kontroli w drodze decyzji m.in. wycofanie z obrotu produktów, jeżeli jest to konieczne ze względu na bezpieczeństwo lub interes konsumentów albo interes gospodarczy państwa. W niniejszej sprawie niewłaściwa jakość oleju napędowego godziła w interesy konsumentów, albowiem stanowił on zagrożenie dla prawidłowej pracy silników i narażał w konsekwencji odbiorców tego paliwa na koszty związane z remontem i naprawą pojazdów.
Z tych wszystkich względów skoro zarzuty skargi okazały się nieskuteczne Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu w całości.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło