I OZ 511/16
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2016-05-24
Skład orzekający: Joanna Runge-Lissowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy z całości okoliczności sprawy niewątpliwie wynika niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, sąd powinien wziąć te okoliczności pod uwagę z urzędu przy rozpatrywaniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nawet jeśli strona nie przedstawiła obszernego uzasadnienia?Ratio decidendi
Sąd powinien z urzędu uwzględnić okoliczności wskazujące na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, jeśli wynikają one niewątpliwie z całości sprawy, nawet jeśli strona nie przedstawiła obszernego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. W przypadku zobowiązania do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń w kwocie znacząco przewyższającej dochody strony i jej rodziny, konieczność zapłaty stanowi niebezpieczeństwo znacznej szkody.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu nakazującej zwrot nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Skarżąca J.N. wniosła zażalenie, zarzucając sądowi I instancji naruszenie przepisów P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie, że wykonanie decyzji narazi ją i jej dzieci na niedostatek i niemożność utrzymania. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie i wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 7 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SA/Rz 328/16 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J.N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji
Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił J.N. wstrzymania wykonania zaskarżonej przez nią decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń funduszu alimentacyjnego. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, iż skarżąca nie wykazała, aby zachodziły przesłanki wskazane w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku. Sąd podkreślił, iż Joanna Podyma-Nawaz nie wskazała na jakiekolwiek okoliczności, które mogłyby stanowić niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, powołując w istocie jako uzasadnienie wniosku powtórzenie treści art. 61 § 3.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła J.N., reprezentowana przez pełnomocnika, domagając się zmiany zaskarżonego orzeczenia i wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Sądowi I instancji zarzucono:
– naruszenie art. 61 § 3 P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody poprzez spowodowanie niemożności utrzymania siebie i małoletnich dzieci M.N. i F.N.. W przypadku wykonania zaskarżonych, nietrafnych decyzji SKO narażeni oni będą na niedostatek,
– nieuwzględnienie okoliczności, że iż J.N. samotnie wychowuje dwoje dzieci M.N. i F.N. - bez udziału ojca. Natomiast świadczenia alimentacyjne na rzecz mał. dzieci przez ojca M.N. są świadczone nieregularnie, nierzetelnie. Pomimo to J.N. nie jest uprawniona w chwili obecnej do świadczeń alimentacyjnych z Funduszu alimentacyjnego,
– nieuwzględnienie okoliczności, iż możliwości majątkowe, zarobkowe i płatnicze J.N. nie są wystarczające na utrzymanie 3 osobowej rodziny i jednoczesne wykonanie zaskarżonej decyzji o zwrocie świadczeń alimentacyjnych pobranych z funduszu alimentacyjnego,
– naruszenie art. 61 § 3 P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie, iż wyegzekwowanie kwoty wskazanej w decyzji SKO tj. 5 870zł narazi rodzinę J.N. na niemożność utrzymania, niedostatek - co jest nieodwracalne w skutkach. Nie da się naprawić wynikłej z powyższego szkody,
– błędne przyjęcie, iż w skardze nie przytoczono okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Gdy faktycznie powyższe okoliczności zostały wskazane już na etapie składania skargi w niniejszej sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., nr 270 ze zm.) wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności może nastąpić jedynie wówczas gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Wprawdzie wykazanie takiego niebezpieczeństwa spoczywa na stronie, która w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności winna uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na możliwość zaistnienia przesłanek o jakich mowa w powołanym przepisie, jednakże zasadnym jest stanowisko skarżącej, iż w razie gdy niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w sposób niewątpliwy wynika z całości okoliczności sprawy Sąd powinien te okoliczności wziąć pod uwagę z urzędu.
W przedmiotowej sprawie J.N., domagając się w skardze wstrzymania wykonania zaskarżonej przez nią decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wprawdzie nie zawarła we wniosku szerszego uzasadnienia, powołując się jedynie na to, że zarówno ona jak i jej rodzina będą narażone na uszczerbek finansowy i niemożność zaspokojenia potrzeb, jednakże okoliczności podniesione w zażaleniu pozwalają przyjąć, iż koniecznym jest wstrzymanie wykonania zaskarżonej w sprawie decyzji. Skarżąca zobowiązana została do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego w wysokości 5444,62 zł, jednakże – na co zwrócił uwagę także Sąd I instancji – w obrocie prawnym znajduje się także inna decyzja nakazująca zwrot świadczeń, na kwotę 417, 92 zł (decyzja ta jest przedmiotem innej skargi). Zatem łączna kwota, do zwrotu której zobowiązano skarżącą, to ok. 5862,54 zł. Tymczasem jedynym źródłem utrzymania skarżącej i jej dwójki dzieci są przyznane alimenty, w wysokości 900 zł oraz świadczenie rodzinne w kwocie 230 zł. Oznacza to bez wątpienia, że konieczność zapłaty bez mała 6000 zł oznaczałoby dla skarżącej, uzyskującej znikome dochody, niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody.
Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło