II FSK 2220/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Tomasz Kolanowski, , , po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej D. sp. z o.o. z siedzibą w W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2016 r. sygn. akt III SA/Wa 2054/15 w zakresie odrzucenia skargi D. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 11 maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 kwietnia 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 2054/15, mocą którego odrzucono skargę D. sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 11 maja 2015 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia. W motywach orzeczenia Sąd podniósł, że po wniesieniu ww. skargi Przewodniczący Wydziału WSA w Warszawie zarządzeniem z 27 lipca 2015 r. wezwał skarżącą (pełnomocnika skarżącej) o złożenie – w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi – oryginału lub potwierdzonej za zgodność z oryginałem kserokopii pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącej przed sądami administracyjnymi oraz o złożenie oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kserokopii dokumentu, z którego wynikałoby umocowanie osób, które udzieliły pełnomocnictwa do reprezentacji osób w dacie jego udzielenia. Przy piśmie z 18 sierpnia 2015 r. skarżąca złożyła kopię pełnomocnictwa z 30 marca 2014 r. oraz wypis z Krajowego Rejestru Sądowego (stan na 1 sierpnia 2014 r., godz. 11.45). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego w piśmie z 15 września 2015 r. skarżąca poinformowała o tym, że w spółce nie funkcjonuje obecnie organ zarządzający. Postanowieniem z 22 października 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 2054/15, zawieszono postępowanie sądowe z uwagi na brak organów uprawnionych do reprezentacji spółki. Postanowieniem z 11 kwietnia 2016 r. WSA w Warszawie podjął zawieszone postępowanie sądowe. W zaskarżonym postanowieniu WSA w Warszawie skargę odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 - dalej w skrócie: "p.p.s.a."). Sąd stwierdził, że skarżąca nie wykonała zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 27 lipca 2015 r., który wzywał o złożenie pełnomocnictwa uprawniającego (skutecznego) do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, ponieważ złożone pełnomocnictwo zostało udzielone 30 marca 2014 r., natomiast z oświadczeń złożonych w skardze do Sądu (jak też w trakcie postępowania administracyjnego) wynika, że skarżąca nie wyłoniła organów uprawnionych do reprezentacji spółki. Sąd wskazał, że stan ten wynika również z aktualnego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego. Zdaniem Sądu, pełnomocnictwo z 30 marca 2014 r., przy braku organów uprawnionych do reprezentacji spółki w dacie złożenia skargi, w sytuacji, kiedy Prezes Zarządu M. Z., podpisujący pełnomocnictwo, nie piastował już funkcji Prezesa Zarządu, nie jest dokumentem uprawniającym do wniesienia skargi w imieniu spółki. W ocenie Sądu, sygnalizowana okoliczność faktyczna, że w wyniku rezygnacji członka zarządu, skarżąca spółka utraciła zdolność do podejmowania skutecznych czynności procesowych, powoduje konieczność stwierdzenia, iż wniesienie przez skarżącą spółkę skargi ‒ 19 czerwca 2015 r. ‒ nastąpiło w momencie, gdy spółka nie posiadała już organu uprawnionego do jej reprezentacji. W konsekwencji przyjąć należało, że skarga na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej nie zainicjowała skutecznie postępowania sądowoadministracyjnego, którego celem miała być kontrola legalności zaskarżonej decyzji i poprzedzającego ją postępowania (podatkowego). Nie został też usunięty brak w organie skarżącej spółki, uniemożliwiający jej działanie. W tym stanie rzeczy nie zaistniały podstawy faktyczne i prawne do zawieszenia tego postępowania, skarga zaś podlegała odrzuceniu. W skardze kasacyjnej wywiedzionej od ww. postanowienia pełnomocnik skarżącej zaskarżył je w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 58 § 2 w zw. z art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez uznanie, iż w sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające odrzucenie zażalenia złożonego w imieniu spółki z uwagi na przesłanki określone w tych przepisach, w sytuacji, w której Sąd nie wezwał do uzupełnienia braków zgodnie z dyspozycją art. 58 § 2 p.p.s.a., co w konsekwencji doprowadziło do odrzucenia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Wadliwość rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Warszawie przejawia się w tym, że Sąd ten zastosował w sprawie dwa odmienne rygory, którym nieuczynienie zadość skutkuje odrzuceniem skargi: pierwszy w wezwaniu do usunięcia braków, drugi w zaskarżonym postanowieniu odrzucającym skargę. Przypomnieć trzeba, że Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z 27 lipca 2015 r. wezwał skarżącą (pełnomocnika skarżącej) o złożenie w terminie siedmiu dni oryginału lub potwierdzonej za zgodność z oryginałem kserokopii pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącej przed sądami administracyjnymi oraz o złożenie oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kserokopii dokumentu, z którego wynikałoby umocowanie osób, które udzieliły pełnomocnictwa do reprezentacji osób w dacie jego udzielenia. Zaznaczono przy tym, że nieuzupełnienie braku w zakreślonym terminie skutkować będzie odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W zaskarżonym postanowieniu Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę spółki na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 i art. 58 § 2 p.p.s.a. Z przepisów tych wynika, że Sąd odrzuci skargę z powodu braku zdolności sądowej jednej ze stron albo zdolności procesowej skarżącego i niedziałania przedstawiciela ustawowego lub braku w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej skarżącym, uniemożliwiającego jego działanie, dopiero wówczas, gdy brak nie zostanie uzupełniony. Regulacja art. 58 § 1 pkt 3 oraz art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. stanowi o innych przesłankach odrzucenia skargi. Pierwszy z przepisów dotyczy szerokiego grona przypadków braków formalnych skargi – jeżeli braki takie nie zostaną uzupełnione w stosownym czasie, sąd odrzuca skargę. Drugi przepis dotyczy m.in. braków w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej skarżącym – jeżeli braki takie uniemożliwiają jej działanie, Sąd odrzuci skargę, o ile brak nie zostanie uzupełniony. Z uzasadnienia orzeczenia Sądu pierwszej instancji wynika, że bezpośrednią przyczyną odrzucenia skargi było to, że w spółce brak organów uprawnionych do reprezentacji spółki. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że odrzucenie skargi z tego powodu musi zostać poprzedzone stosownym wezwaniem, w którym jako podstawę wskaże się art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. w zw. z § 2 tego przepisu. Słusznie przy tym podnosi w uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik spółki, że Sąd wzywał do uzupełnienia braków, które skupiały się wokół kwestii pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącej, w tym stosownego dokumentu, z którego wynikałoby właściwe umocowanie. W tym kontekście odrzucenie skargi ze względu na to, że spółka nie posiadała organu uprawnionego do jej reprezentacji, jest niedopuszczalne, a to ze względu na wymóg wystosowania odpowiedniego wezwania, przewidziany w art. 58 § 2 p.p.s.a. Wezwanie takie musi być na tyle precyzyjne, aby nie budziło wątpliwości, a zwłaszcza należy w nim dokładnie określić braki formalne oraz sposób ich usunięcia, a także rygor grożący w razie niezastosowania się do jego treści. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny postanowił uznać skargę kasacyjną za zasadną i na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.