II SAB/Lu 263/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Sędziowie Sędzia SO del. Arkadiusz Mrowiec (sprawozdawca), Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 września 2014 r. sprawy ze skargi K. G. na bezczynność Prezesa [...] w L. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. W dniu 25 czerwca 2014 r. K. G. wniósł skargę na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego L. – Z. w L., w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący zarzucił naruszenie: -art. 1 ust 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r o dostępie do informacji publicznej w zw. z art. 156 kpk i § 92 i nast. Rozporządzenia Ministra sprawiedliwości z dnia 23 lutego 2007 r regulamin urzędowania sądów powszechnych (t.j. Dz.U 2014 poz. 259) – przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wskutek przyjęcia, że przytoczone przepisy wyłączają możliwość udostępnienia wyroku sądu wydanego w sprawie karnej i jego uzasadnienia jako informacji publicznej; - art. 6 ust 1 pkt 4 lit.a ustawy o dostępie do informacji publicznej w zw z art. 6 ust. 2 tej ustawy przez ich błędna wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wskutek przyjęcia, że wyrok sądu wydany w sprawie karnej i jego uzasadnienie nie stanowi informacji publicznej podlegającej udostępnieniu w trybie tej ustawy; - art. 13 ust 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zw. z art. 16 ust 1 tej ustawy przez ich niezastosowanie, mimo, że objęte żądaniem wniosku informacje stanowią informacje publiczne. Skarżący wniósł o zobowiązanie Prezesa Sądu Rejonowego L.- Z. w L. do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Rejonowego L.- Z. w L. wniósł o umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość, podając, iż na wniosek skarżącego z dnia 18 kwietnia 2014 r , w dniu 29 kwietnia 2014 r, udzielona została odpowiedź. W odpowiedzi na skargę zawarty został ewentualny wniosek o oddalenie skargi, wobec tego, iż organ nie dopuścił się bezczynności. Jak wynika z dokumentów załączonych do akt sprawy, K. G. w dniu 18 kwietnia 2014 r. złożył do Prezesa Sądu Rejonowego L.- Z. w L. wniosek o udostępnienie informacji publicznej, w postaci wyroku Sądu Rejonowego L.- Z. w L., wraz z jego pisemnym uzasadnieniem ( po ich zanonimizowaniu), w sprawie S. N, oskarżonego z art. 160 § 2 kk w zb. z art. 155 kk w zw. z art. 11 § 2 kk, który wydany został po ponownym rozpoznaniu sprawy, na skutek wyroku Sądu Okręgowego w L. z dnia 2 listopada 2011 r , wydanego w sprawie o sygn.. akt V Ka [...], którym to uchylono wyrok Sądu Rejonowego L. – Z. w L., z dnia 14 maja 2010 r , wydany w sprawie o sygn. akt III [...]. W przypadku, gdyby w ponownie rozpoznawanej sprawie, na skutek wniesienia apelacji/kasacji od objętego wnioskiem wyroku, wydane zostało również orzeczenie Sądu Apelacyjnego w L./Sądu Najwyższego, wniósł o ich udostępnienie, z pisemnym uzasadnieniem. Wnioskodawca domagał się udzielenia odpowiedzi w formie elektronicznej na adres e-mail. W odpowiedzi na wniosek, pismem z dnia 29 kwietnia 2014 r, Prezes Sądu Rejonowego L.- Z. w L., odmówił udzielenia żądanej informacji, powołując w uzasadnieniu stanowisko zawarte w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, z dnia 9 grudnia 2013 r , I OPS 7/2013. Zgodnie z powyższym organ uznał, że ustawy o dostępie do informacji publicznej nie stosuje się, gdy unormowania w niej zawarte są nie do pogodzenia z przepisami ustaw szczególnych, które w sposób odmienny regulują zasady i tryb dostępu do informacji publicznej. Przepisami takimi są art. 156 kpk i przepisy § 92 i nast. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 lutego 2007 r Regulamin urzędowania sądów powszechnych, regulujące tryb dostępu do akt sądowych, które mogą być udostępniane za zgodą prezesa sądu również innym osobom, niż strony, obrońcy, pełnomocnicy i przedstawiciele ustawowi i podmiot określony w art. 416 kpk. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. W przypadku skargi na bezczynność organu, przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. W orzecznictwie sądowym oraz w doktrynie zgodnie przyjmuje się, że bezczynność istnieje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. T. Woś: Postępowanie sądowoadministracyjne, Wyd. Prawnicze PWN, Warszawa 1996, s. 62 - 63). Prezes sądu rejonowego, jako podmiot reprezentujący sąd na zewnątrz, jest organem administrującym i w rozumieniu ustawy z 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, zobowiązany jest do udzielania informacji publicznej ,bądź wydania w terminie 14 dni od daty wniesienia wniosku decyzji administracyjnej o odmowie udzielania informacji publicznej. Jeżeli jednak objęta wnioskiem informacja nie ma charakteru informacji publicznej, z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ nie powiadamia pisemnie wnioskodawcy o tym fakcie. (wyrok WSA w Lublinie 2013-07-09, II SAB/Lu 296/13, LEX nr 1343346 ). Adresat wniosku o udostępnienie informacji publicznej – jeżeli nie może jej udostępnić na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, ze względu na konieczność zastosowania odrębnych zasad i trybu z ustawy szczególnej – powinien o tym fakcie powiadomić wnioskodawcę "zwykłym" pismem, wskazując jednocześnie właściwe przepisy oraz, w niezbędnym zakresie, zasady i tryb dostępu do żądanych informacji. (por.: I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa..., uw. 7 do art. 1, s. 28; M. Chmaj [w:] M. Bidziński i in., Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2010, art. 1 Nb 11; M. Jabłoński, Udostępnienie informacji publicznej w trybie wnioskowym, Wrocław 2009, s. 29; P. Sitniewski, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Wrocław 2011, uw. 3 do art. 1 ust. 2). Rozpoznając skargę na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, sąd w pierwszej kolejności zobowiązany jest zbadać, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócili się skarżący był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, na mocy w/w ustawy, pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność Skoro Prezes Sądu Rejonowego L.- Z. w L., w terminie nie pozwalającym na stwierdzenie bezczynności, trafnie wyjaśnił skarżącemu, w formie pisemnej, iż żądane informacje nie mają charakteru informacji publicznych, w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, z uwagi na wyłączenie przewidziane w art. 1 ust 2 tej ustawy, skarga w niniejszej sprawie nie może być uwzględniona. Sąd aprobuje bowiem stanowisko zaprezentowane przez organ w odpowiedzi na wniosek, uznając, iż dostęp do akt sądowych nie jest możliwy, co do zasady, w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Oczywiste jest, iż akta sądowe zawierają dokumenty będące nośnikami informacji publicznych. Dla osób nieposiadajacych uprawnień procesowych, dostęp do akt sprawy sądowej możliwy jest w trybie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 lutego 2007r. - Regulamin urzędowania sądów powszechnych, wydanego na podstawie art.41 § l ustawy z dnia 27 lipca 2001r. Prawo o ustroju sądów powszechnych. Na mocy § 94 ust. 1 i 2 wskazanego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości decyzja o udostępnieniu akt podmiotom niemającym uprawnień procesowych należy do przewodniczącego wydziału. Zgodnie z art. 156 § 1 K.p.k. prawo dostępu do akt sprawy sądowej oraz możność sporządzania odpisów przyznaje stronom, obrońcom, pełnomocnikom, przedstawicielom ustawowym i podmiotowi określonemu w art. 416 K.p.k. Za zgodą prezesa sądu akta te mogą być udostępniane również innym osobom Informacja publiczna może być więc udostępniana nie tylko na zasadach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej, która normuje podstawowe tryby dostępu, ale także na zasadach i w trybach szczególnych, unormowanych w odrębnych ustawach. Takie sytuacje przewiduje wyraźnie art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, zgodnie z którym przepisy tej ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw, określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji, będących informacjami publicznymi (pod warunkiem że nie ograniczają obowiązków przekazywania informacji publicznej do centralnego repozytorium informacji publicznej, o którym mowa w art. 9b ust. 1 u.d.i.p.). Cytowany przepis wyraża normę kolizyjną, wyłączającą stosowanie unormowań ustawy o dostępie do informacji publicznej w sytuacji, w której inna ustawa odmiennie reguluje ten sam zakres. Tym samym Sąd w niniejszym postępowaniu również uwzględnił stanowisko zawarte w powołanej uchwale podjętej w składzie siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 grudnia 2013 roku I OPS 7/13. Zgodnie z powyższym przepisy art. 156 § 1 , 5 i 5a kpk oraz art.525 kpc i §94 regulaminu sądowego , w odniesieniu do tych dokumentów , które są informacją publiczną i znajdują się w aktach sądowych spraw cywilnych, karnych i aktach trwającego postępowania przygotowawczego, są przepisami szczególnymi, o których mowa w art. 1 ust.2 u.d.i.p. i wyłączają zastosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Trafny jest bowiem argument, iż przyjęcie , że w pozostałych przypadkach strona postępowania, której żywotnych interesów dotyczy sprawa, uzyskuje dostęp do akt na innych, bardziej sformalizowanych zasadach, niż osoby działające w oparciu o art. 10 ustawy o dostępie do informacji publicznej, byłoby naruszeniem zasady równości, zapisanej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Powyższa argumentacja zasadnie była podstawą odmowy udzielenia skarżącemu żądanych informacji. Akceptując powyższe stanowisko Sąd nie podziela argumentacji zawartej w skardze, odwołującej się do stwierdzenia, iż powołana uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego zapadła w odmiennym stanie faktycznym i wyrażony w niej pogląd nie znajduje zastosowania w sprawie niniejszej. Dokonana w jej uzasadnieniu wykładnia powołanych wyżej przepisów prowadzi do konkluzji, iż art. 156 kpk i § 94 regulaminu urzędowania sądów powszechnych, regulujące jako lex specjalis szczególny tryb dostępu do dokumentów znajdujących się w aktach sądowych, dotyczący również osób nie biorących udział w postępowaniu sądowym, ma zastosowanie, chociaż przepis nie stanowi tego expressis verbis, zarówno w trakcie trwania tego postępowania, jak i po jego zakończeniu. Z tych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł, jak w sentencji wyroku.