II OW 16/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie Sędzia NSA Barbara Adamiak (spr.) Sędzia del. Mirosław Wincenciak po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Rady Powiatu S. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Radą Powiatu S. a [...] Państwowym Wojewódzkim Inspektorem Sanitarnym we W. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpatrzenia skargi na działalność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. postanawia: wskazać [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. jako organ właściwy do rozpatrzenia skargi. Pismem z dnia 19 lutego 2016 r. (data stempla pocztowego) Rada Powiatu S. wniosła o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Radą Powiatu S. a [...] Państwowym Wojewódzkim Inspektorem Sanitarnym we W. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpatrzenia skargi P. B. na działalność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W., przekazując wniesioną skargę według właściwości Radzie Powiatu S., stwierdził, iż w świetle art. 229 pkt 4 k.p.a. organem właściwym do rozpoznania skargi dotyczącej zadań lub działalności Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego jest co do zasady Rada Powiatu. Do kompetencji Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, na zasadzie wyjątku określonego w art. 229 pkt 2 k.p.a., należy wyłącznie rozpatrywanie takich skarg, które dotyczą spraw należących do zadań zleconych z zakresu administracji rządowej. Po analizie treści skargi P. B. stwierdzono, że żaden z zarzutów skargi nie dotyczy zadań z zakresu administracji rządowej. Zarzuty dotyczą organizacji Powiatowej Stacji Sanitarno- Epidemiologicznej, jako zakładu pracy oraz przestrzegania przepisów o ochronie danych osobowych, co nie mieści się w zakresie kompetencji [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W., określonych w art. 229 pkt 4 k.p.a. Rada Powiatu S. nie podzieliła stanowiska [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. uznając, iż Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wykonuje zadania zlecone z zakresu administracji rządowej. Nawet jeśli skarga nie dotyczy wprost kwestii związanych z konkretnym postępowaniem administracyjnym prowadzonym w ramach tychże kompetencji, a kwestii obocznych, dotyczących organizacji pracy, to i tak skargę powinien rozpatrywać [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W., albowiem sprawy organizacji pracy przekładają się na sposób prowadzenia spraw i są z nimi immanentnie związane. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje formy działania administracji publicznej wyszczególnione w § tego przepisu. Regulacja ta nie obejmuje w szczególności skarg, których przedmiotem jest zaniedbanie lub nieprawidłowe wykonywanie zadań przez właściwe organy administracji publicznej, wniesionych w trybie uregulowanym w dziale VIII k.p.a. Zgodnie z art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Wymaga podkreślenia, iż przepis art. 4 w zw. z art. 15 p.p.s.a. nie zawęża kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego w zakresie rozpoznawania sporów kompetencyjnych i sporów o właściwość jedynie do przejawów działalności administracji publicznej określonych w art. 3 § 2 p.p.s.a. W praktyce oznacza to, że spór kompetencyjny może powstać również na tle spraw dotyczących wskazania organu właściwego do rozpoznania skargi złożonej w trybie przepisów działu VIII k.p.a. Dla rozstrzygnięcia sporu kompetencyjnego nie ma znaczenia, że skarga nie dotyczy konkretnego postępowania administracyjnego prowadzonego przez organ, kończącego się podjęciem decyzji o przedmiocie uregulowanym w ustawie, lecz zachowania konkretnej osoby, sprawującej funkcję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Jeśli bowiem skarga zawiera zarzuty, sformułowane tak, jak ma to miejsce w skardze wywołującej spór, mimo, iż należy je oddzielić od kwestii prowadzenia konkretnego postępowania administracyjnego, to jednak należy je traktować jako nakierowane na działania danej osoby mające przedmiotowy związek z pełnioną przez tę osobę funkcją (organ nadzoru sanitarnego), których skutki dotyczyć mogą, bezpośrednio lub pośrednio, sytuacji prawnej osoby formułującej skargę. Skargę wywołującą niniejszy spór należy zakwalifikować jako uregulowaną w dziale VIII k.p.a. W rozdziale 2 tego działu, w art. 229 pkt 4 k.p.a., sformułowano normę wskazującą, że jeśli przepisy szczególne nie określają organu właściwego, rada powiatu jest organem właściwym do rozpatrzenia takiej skargi na działania m.in. kierowników powiatowych służb, inspekcji i straży, z wyłączeniem pkt 2 tego przepisu. Norma zawarta w pkt 4 nie określa zatem kompetencji w sposób pełny i wyłączny. W celu zbudowania pełnej podstawy rozstrzygnięcia niniejszego sporu kompetencyjnego konieczne jest zatem nałożenie powyższego wzoru na treść art. 229 pkt 2 k.p.a., do którego pkt 4 odsyła i który określa kompetencje do rozpatrywania skarg z punktu widzenia zadań realizowanych przez podmioty, których działania skarga dotyczy. Sposób odwołania się do pkt 2 w pkt 4 ("z wyjątkiem spraw określonych w pkt 2") oznacza, że pkt 2 jest przepisem szczególnym. Na jego gruncie skargi dotyczące działalności m.in. kierowników powiatowych służb, inspekcji, straży i innych jednostek organizacyjnych w spawach należących do zadań zleconych z zakresu administracji rządowej rozpatruje wojewoda lub organ wyższego stopnia. Sprawy związane z nadzorem sanitarnym będące przedmiotem działania inspektora powiatowego, są sprawami zleconymi z zakresu administracji rządowej. W związku z tym reguła odnosząca kompetencję do wskazanej konkretnie przesłanki wyróżniającej, nie znajdując zaprzeczenia w ramach normy kompetencyjnej wyrażonej w pkt 4, uzyskuje decydujące znaczenie dla przyjęcia, że to podmiot wskazany w art. 229 pkt 2, którym w niniejszym przypadku jest [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, będący organem wyższego stopnia w stosunku do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, jest organem właściwym do rozpatrzenia skargi. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.