II GZ 315/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Stanisław Gronowski po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. P. w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. z dnia 13 stycznia 2016 r. sygn. akt II SA/Ol 1198/15 w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w O. z dnia 11 sierpnia 2015 r. nr . w przedmiocie kary z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. postanowieniem z dnia 13 stycznia 2016 r. o sygn. akt II SA/Ol 1198/15 odmówił M. P. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w O. z dnia 11 sierpnia 2015 r. w przedmiocie kary za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z dnia 23 października 2015 r. pełnomocnik skarżącego adwokat U. K. - została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 400 zł od wniesionej skargi na powyższą decyzję w terminie siedmiu dni od daty doręczenia zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie to zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 28 października 2015r. Termin zakreślony przez Sąd upłynął w dniu 4 listopada 2015 r., a wpis został uiszczony w dniu 12 listopada 2015 r. Pełnomocnik skarżącego wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego uzasadniając tym, że w terminie od dnia 3 listopada 2015 r. do dnia 9 listopada 2015 r. skarżący przebywał na zwolnieniu lekarskim i jego stan zdrowia był zły, a ponadto w domu przebywał sam, gdyż żona wyjechała do Niemiec i wróciła dopiero w dniu 5 listopada 2015 r. Skarżący nie posiada obecnie konta bankowego, gdyż niedawno je zamknął i w związku z tym nie miał możliwości dokonania wpisu sądowego bez opuszczenia domu. Pełnomocnik skarżącego wskazała, że sama także przebywała na zwolnieniu lekarskim w dniach 3-7 listopada 2015r. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd pierwszej instancji stwierdził, że wniosek nie wskazywał na brak zawinienia w uiszczeniu wpisu sądowego i w tej sytuacji należało odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) sąd na wniosek strony przywraca termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, jeżeli uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania uchybienia terminu i należy w nim uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności. Jeżeli strona działa w postępowaniu przez pełnomocnika, działania lub zaniechania pełnomocnika wywołują bezpośrednie skutki dla mocodawcy. Sąd pierwszej instancji wskazał, że pojęcie winy strony w uchybieniu terminu w postępowaniu sądowym obejmuje także swym zakresem winę osób trzecich, upoważnionych przez stronę do dokonania określonej czynności, a na skarżącym, jako mocodawcy, ciąży ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania reprezentującego go pełnomocnika. W niniejszej sprawie we wniosku o przywrócenie terminu wskazano przede wszystkim na okoliczności dotyczące samego skarżącego, mimo że jest on reprezentowany przez pełnomocnika. Skoro skarżący ustanowił pełnomocnika, to nie może skutecznie podnosić, że nie mógł wykonać wezwania do uiszczenia wpisu w zakreślonym przez sąd terminie z powodu choroby, skoro czynność tą za skarżącego mógł wykonać ustanowiony w sprawie pełnomocnik. Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że według pełnomocnika skarżącego skarżący nie posiada obecnie konta bankowego, gdyż je zamknął, przesyłając przy tym kopię wyciągu bankowego. W wyciągu tym jako właściciel rachunku wskazany jest M. P. E.–M., podczas gdy ze skargi wynika, że obecnie skarżący prowadzi działalność jako PHU "J.". W tej sytuacji trudno przyjąć, że podawana okoliczność co do zamknięcia rachunku dotyczy aktualnego rachunku bankowego skarżącego. M. P. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie zarzucając Sądowi pierwszej instancji błędne ustalenia w zakresie winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia i przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest niezasadne. W sprawie objętej zażaleniem istota problemu sprowadza się do tego, czy w przypadku wezwania pełnomocnika do uiszczenia wpisu sądowego obowiązek zapłacenia wymaganego wpisu spoczywa na pełnomocniku profesjonalnym strony czy na samej stronie. Według pełnomocnika skarżącego, wpis od skargi powinien był uiścić skarżący, któremu pełnomocnik przekazał wezwanie Sądu. Wskazał, że od dnia 3 listopada 2015 r. do dnia 9 listopada 2015 r. skarżący przebywał na zwolnieniu lekarskim i jego stan zdrowia był zły, a ponadto w domu przebywał sam, gdyż żona wyjechała do Niemiec i powróciła 5 listopada 2015 r. Wspomniane zarządzenie wzywające do uregulowania wpisu od skargi zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego 28 października 2015 r. zaś termin do uiszczenia wpisu upłynął 4 listopada 2015 r. Skarżący uregulował wpis 12 listopada 2015 r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko zaprezentowane w tej kwestii w zaskarżonym postanowieniu jest prawidłowe. Skoro, jak trafnie zauważył Sąd pierwszej instancji, skarżący ustanowił pełnomocnika, to nie może skutecznie podnosić zarzutu, że nie mógł wykonać wezwania do uiszczenia wpisu w zakreślonym przez sąd terminie z powodu choroby, skoro czynność tę za skarżącego powinien był wykonać ustanowiony w sprawie pełnomocnik. Stosownie do treści art. 34 p.p.s.a. strony (...) mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. Pełnomocnictwo ogólne lub do prowadzenia poszczególnych spraw obejmuje z mocy samego prawa umocowanie m.in. do wszystkich łączących się ze sprawą czynności w postępowaniu (...) (art. 39 pkt 1 p.p.s.a.). Pełnomocnik procesowy strony, o ile nic innego nie wynika z treści samego pełnomocnictwa, obowiązany jest do dokonywania wszystkich czynności związanych z postępowaniem w sprawie w imieniu mocodawcy. Czynności te obejmują także uiszczanie w imieniu mocodawcy opłat niezbędnych do prowadzenia postępowania w sprawie tj. wpisu sądowego. Wezwania sądu do wykonywania tego rodzaju czynności procesowych są w tej sytuacji kierowane do pełnomocnika profesjonalnego – reprezentanta strony w postępowaniu przed sądem. W realiach niniejszej sprawy, Sąd pierwszej instancji dysponując pełnomocnictwem procesowym udzielonym przez skarżącego adwokat U. K.wezwał pełnomocnika do uregulowania wpisu od skargi w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Zaniechanie pełnomocnika w tym zakresie wywołało bezpośredni skutek dla skarżącego. W tym przypadku konsekwencje zawinienia osoby trzeciej, upoważnionej przez stronę do dokonania określonej czynności obciążają samego mocodawcę, co oznacza, że to mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania reprezentującego go pełnomocnika. Sąd pierwszej instancji oceniając wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego zasadnie stwierdził, że uchybienie skarżącego w tym zakresie ma charakter zawiniony. Zaniedbanie pełnomocnika skarżącego polegające na nieuregulowaniu wymaganego wpisu od skargi w wyznaczonym przez Sąd pierwszej instancji terminie noszą, w świetle tego co wyżej powiedziano, znamiona winy obciążającej samego skarżącego. Taka sytuacja wyklucza bowiem, zgodnie z art. 87 § 2 p.p.s.a., możliwość uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. Reasumując, Naczelny Sąd Administracyjny uznał zaskarżone postanowienie Sądu pierwszej instancji za prawidłowe i na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.