II OSK 2947/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-11-17
Skład orzekający: Andrzej Jurkiewicz, Andrzej Gliniecki, Mirosław Gdesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wymiana kotła centralnego ogrzewania i jego podłączenie do istniejącej instalacji oraz przewodu kominowego stanowi roboty budowlane wymagające pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, a w przypadku stwierdzenia niezgodności pomieszczenia kotłowni z przepisami technicznymi, czy organ nadzoru budowlanego powinien zastosować procedurę naprawczą z art. 50-51 Prawa budowlanego, czy też przepisy dotyczące utrzymania obiektów budowlanych (rozdział 6 Prawa budowlanego) lub nakazać sporządzenie ekspertyzy technicznej?Ratio decidendi
Wymiana kotła centralnego ogrzewania i jego podłączenie do istniejącej instalacji oraz przewodu kominowego stanowi roboty budowlane (montaż urządzenia technicznego) wymagające pozwolenia na budowę, ponieważ nie zostało wymienione w przepisach Prawa budowlanego zwalniających z tego obowiązku. W przypadku wykonania takich robót bez wymaganego pozwolenia, organ nadzoru budowlanego powinien zastosować przepisy art. 50-51 Prawa budowlanego w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem, uwzględniając przy tym przepisy techniczne dotyczące pomieszczeń kotłowni, które są bezwzględnie obowiązujące ze względu na bezpieczeństwo.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej A. B. odłączenie kotła c.o. i zamurowanie wlotu do przewodu kominowego oraz odłączenie od instalacji centralnego ogrzewania. Organy nadzoru budowlanego stwierdziły, że pomieszczenie kotłowni nie spełnia warunków technicznych określonych w przepisach i normach, a montaż kotła stanowił roboty budowlane wykonane bez wymaganego pozwolenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, uznając, że nie ustalono wystarczająco, czy wymiana kotła stanowiła roboty budowlane i czy wymagała pozwolenia, sugerując potrzebę sporządzenia ekspertyzy. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając, że wymiana kotła jest robotą budowlaną wymagającą pozwolenia, a organy prawidłowo zastosowały procedurę naprawczą.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i oddala skargę A. B. Zasądza od A. B. na rzecz Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego kwotę 400 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Gliniecki (spr.) Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 października 2016 r. sygn. akt VIII SA/Wa 182/16 w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania robót budowlanych 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, 2. zasądza od A. B. na rzecz Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego kwotę 400 (czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 19 października 2016 r., sygn. akt VIII SA/Wa 182/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi A. B. uchylił decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Zwoleniu z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania robót budowlanych.
Jak wynika z akt sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Zwoleniu decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1, art. 83 ust. 1 w związku z art. 51 ust. 7 i art. 81 ust. 4 ustawy Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.), nałożył na A. B. obowiązek odłączenia kotła c.o. o mocy 18 kW na paliwo stałe od przewodu kominowego wraz z zamurowaniem wlotu (otworu), do którego włączony jest kocioł c.o.; odłączenia kotła c.o. o mocy 18 kW na paliwo stałe od instalacji centralnego ogrzewania w budynku mieszkalnym jednorodzinnym w Z. przy ul. [...].
W uzasadnieniu decyzji PINB w Zwoleniu wskazał, że w dniu 12 listopada 2015 r. przeprowadził oględziny w budynku mieszkalnym jednorodzinnym przy [...] w Z., w wyniku których stwierdzono, że obiekt posiada piwnicę o wymiarach 2,23 m (szerokość), 3,37 m (długość) i 1,74 m (wysokość). W pomieszczeniu piwnicy znajduje się kocioł stalowy c.o., ustawiony na podłożu betonowym i podłączony do kanału dymowego rurą stalową, która posiada wyczystkę. Tylna ściana kotła znajduje się w odległości 45 cm od murowanej ściany piwnicy, boczna ściana kotła znajduje się w odległości 12 cm od murowanej ściany, druga ze ścian kotła znajduje się w odległości 170 cm od murowanej ściany piwnicy, a przód kotła znajduje się w odległości 230 cm od ściany. Ustalono także, że kotłownia wyposażona jest w wewnętrzną instalację elektryczną 220 V. Pomieszczenie, w którym zainstalowano kocioł nie posiada wentylacji nawiewo-wywiewnej, o której mowa w PN-87/B-02411, nie licząc zamykanego okna w ścianie pomieszczenia. Ponadto stwierdzono, że budynek właściciela – A. B. nie posiada samodzielnego przewodu kominowego, a kocioł c.o. został podłączony do kanału dymowego w przewodzie kominowym, znajdującym się w budynku sąsiednim – należącym do P. K. Podczas oględzin pełnomocnik skarżącego – B. B. oświadczyła, że mąż – A. B. w październiku 2015 r. ponownie zamontował kocioł c.o. o mocy 18 kW, który to został wcześniej zdemontowany w 2004 r.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Zwoleniu stwierdził, że montaż kotła c.o. o mocy 18 kW, przyczynił się do zmiany parametrów technicznych pomieszczenia, które nie odpowiada warunkom technicznym rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm., dalej jako "rozporządzenie w sprawie warunków technicznych") i przepisom Polskiej Normy PN-87/B-02411 – Kotłownie wbudowane na paliwo stałe. Pomieszczenie w piwnicy budynku nie spełnia warunków Polskiej Normy PN-87/B-02411, której przepisy w zakresie pkt 2.1.3-2.1.6 i 2.1.8-2.1.10 obowiązkowo muszą zostać spełnione w myśl art. 136 ust. 2 ww. rozporządzenia. Nieprawidłowościami, które dyskwalifikują istniejącą kotłownię na paliwo stałe są: brak wentylacji nawiewnej (w pomieszczeniu kotła powinien znajdować się otwór niezamykany o powierzchni co najmniej 200 cm2 pkt 2.1.6.1 Polskiej Normy ww. rozporządzenia) oraz brak wentylacji wywiewnej – pomieszczenie kotła powinno mieć kanał wywiewny o przekroju nie mniejszym niż 14 x 14 cm, z otworem wlotowym pod sufitem pomieszczenia, wyprowadzony ponad dach i umieszczony obok komina. Inną niezgodnością z przepisami jest wysokość tego pomieszczenia, która w stanie obecnym wynosi 1,74 m, a nie powinna być mniejsza niż 2,0 m, zgodnie z § 97 ust. 1, jeżeli inne przepisy rozporządzenia nie określają większych wymagań.
Ponadto PINB wskazał, że przeprowadzenie postępowania naprawczego jest niemożliwe z uwagi na konieczność wykonania robót budowlanych, które wymagają zgłoszenia i projektu budowlanego. Wykonanie instalacji oraz zwiększenie wysokości pomieszczenia poprzez obniżenie posadzki będzie wymagało od inwestora posiadania skutecznie dokonanego zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 ust.1 pkt 2b ustawy Prawo budowlane. Wykonanie tych robót będzie kwalifikowane jako przebudowa obiektu budowlanego według art. 3 pkt. 7a ww. ustawy. Zdaniem organu I instancji nie jest także możliwe nałożenie obowiązków wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem w myśl art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, ponieważ powyższe roboty budowlane podlegają reglamentacji prawa budowlanego, a na ich wykonanie wymagane jest dokonanie skutecznego zgłoszenia.
W związku z powyższym, jedynym rozwiązaniem w przedmiotowej sprawie i doprowadzeniem części obiektu budowlanego do stanu odpowiadającemu prawu jest nakaz odłączenia kotła c.o. od instalacji centralnego ogrzewania i kanału dymowego z zamurowaniem otworu zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.
Odwołanie do Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Zwoleniu z dnia [...] listopada 2015 r. wniósł A. B.
Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy ww. decyzję z dnia [...] listopada 2015 r.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podkreślił, że w przedmiotowej sprawie należało zastosować przepisy art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane. MWINB podzielił argumentację organu I instancji, że w sprawie nastąpiło naruszenie prawa, które uzasadnia ingerencję organów nadzoru budowlanego i nałożenie na inwestora obowiązków na podstawie art. 51 ustawy Prawo budowlane. Organ odwoławczy stwierdził, że zainstalowanie spornego kotła o mocy 18 kW spowodowało zmianę parametrów technicznych pomieszczenia, które nie odpowiada warunkom technicznym ww. rozporządzenia oraz Polskiej Normie PN-87/B-02411 w zakresie pkt 2.1.3-2.1.6 i 2.1.8-271.10, której przepisy muszą zostać spełnione w myśl powołanego powyżej § 136 ust. 2 rozporządzenia. Przedmiotowa kotłownia nie posiada oddzielnych pomieszczeń dla składu opału i żużla umieszczonych obok kotłowni (co jest również naruszeniem pkt 2.2.3.1. Polskiej Normy) oraz wymaganej wysokości, która wynosi 1,74 m (co jest również naruszeniem pkt 2.2.14.6 Polskiej Normy). Ponadto w pomieszczeniu takim powinien być zapewniony nawiew niezbędnego strumienia powietrza dla prawidłowej pracy kotła na paliwo stałe, a także nawiew i wywiew powietrza dla wentylacji kotłowni, czego omawiane pomieszczenie nie posiada, a co jest naruszeniem przepisów 2.2.10.1 i 2.2.10.2 Polskiej Normy. Jednocześnie organ odwoławczy zauważył, że kotły grzewcze na paliwo stałe mogą być przyłączone do własnego, samodzielnego przewodu kominowego dymowego. Nie można zatem zgodnie z § 145 ust. 1 ww. rozporządzenia podłączyć dwóch kotłów grzewczych do jednego przewodu dymowego, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2016 r. wniósł A. B.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 października 2016 r. sygn. akt VIII SA/Gd 182/16 na podstawie art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu wyroku Sąd podkreślił, że organy obu instancji nie przeprowadziły wystarczającej analizy czy przeprowadzona przez skarżącego czynność (podłączenie czy też wymiana kotła c.o.) rzeczywiście stanowi "roboty budowlane" w rozumieniu art. 3 pkt 7 ustawy Prawo budowlane, a tym samym naruszyły art. 7, art. 77 § 1 i 107 § k.p.a. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W celu ustalenia czy podłączenie (wymiana) kotła c.o. objęta jest procedurą reglamentacji określoną w ustawie Prawo budowlane odwołać należy się do regulacji definiujących pojęcie robót budowlanych, a następnie kategorii tych robót, które wymagają odpowiedniego pozwolenia na ich przeprowadzenie albo zgłoszenia do organu. W myśl art. 3 pkt 7 ustawy Prawo budowlane przez pojęcie roboty budowlane – należy rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. W sposób pośredni o tym czy dane działania są robotami budowlanymi stanowi art. 29 ust. 2 ww. ustawy, w którym to przepisie zostały wymienione kategorie robót budowlanych, które nie wymagają pozwolenia. Część z wymienionych w tym przepisie robót budowlanych wymaga jednak zgłoszenia. Literalna wykładnia wszystkich określonych w art. 29 ust. 2 ustawy Prawo budowlane zdarzeń prowadzi do uznania, że sama wymiana czy też samo podłączenie kotła c.o. nie mieści się w ramach tego uregulowania, a więc w konsekwencji takie czynności nie mogą zostać uznane za roboty budowlane.
W ocenie Sądu z materiału dowodowego zebranego przez organy w niniejszej sprawie nie wynika, aby skarżący poza wymianą czy też podłączeniem kotła c.o. przeprowadził jakiekolwiek zmiany polegające na przebudowie dotychczas istniejącej w jego budynku instalacji centralnego ogrzewania. Prowadzi to do uznania, że przepisy prawa budowlanego w chwili wykonywania przez inwestora zamontowania przedmiotowego kotła c.o. nie obligowały go do uzyskania pozwolenia na tę czynność czy też zgłoszenia. Organy nadzoru budowlanego nie ustaliły w wystarczający sposób jakie to prace budowlane wykonał skarżący w związku z podłączeniem kotła. Mimo tego jednak organy nadzoru budowlanego zastosowały procedurę naprawczą i ostatecznie wydały decyzję w oparciu o art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane, co należy ocenić jako działanie co najmniej przedwczesne.
W ocenie Sądu, w tej sytuacji organy winny rozważyć możliwość przeprowadzenia postępowania w oparciu o przepisy rozdziału 6-go ustawy Prawo budowlane, dotyczącego utrzymania obiektów budowlanych. Skarżący kwestionuje bowiem poczynione przez organ nadzoru budowlanego ustalenia odnośnie spełniania przez pomieszczenie, w którym zamontowany został kocioł c.o. – warunków technicznych zawartych w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych. Organy nadzoru budowlanego ustaliły stan faktyczny jedynie w oparciu o przeprowadzone oględziny pomieszczenia, w którym zamontowany został kocioł c.o. Z tej czynności wynikało, że nie zostały spełnione warunki określone w ww. rozporządzeniu. Nadal jednak istnieje konieczność prawidłowego ustalenia stanu faktycznego w sprawie, tj. wyczerpującego i jednoznacznego wyjaśnienia czy skarżący dokonując podłączenia przedmiotowego kotła do już istniejącej w jego budynku instalacji faktycznie wykonał jakiekolwiek roboty budowlane. Dopiero zaś po ustaleniu powyższego możliwe będzie zastosowanie przez organy odpowiednich przepisów.
W ocenie Sądu organy winny też rozważyć, czy w takiej sytuacji nie zachodziła konieczność skorzystania z uprawnienia przewidzianego w art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Przepis ten daje możliwość nałożenia na stronę obowiązku dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz, zarówno w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, jak również w przypadku konieczności uzyskania informacji co do stanu technicznego obiektu budowlanego. Sporządzona ekspertyza techniczna wykazałaby przede wszystkim czy miały miejsce jakiekolwiek roboty budowlane, czy też miało miejsce jedynie podłączenie przez skarżącego kotła do już istniejącej w jego budynku instalacji, jak również czy pomieszczenie kotłowni nie spełnia wymagań określonych rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych i Polską Normą.
Zdaniem Sądu wydanie decyzji administracyjnej w oparciu o art. 51 ustawy Prawo budowlane na etapie dotychczas dokonanych przez organy nadzoru budowlanego czynności ocenić należy jako co najmniej przedwczesne. Ze zgromadzonego dotychczas przez organy obu instancji materiału dowodowego wynika, że nakaz odłączenia kotła c.o. od przewodu kominowego oraz nakaz odłączenia tegoż samego urządzenia od instalacji centralnego ogrzewania były jedynie następstwem stwierdzenia niezgodności pomieszczenia, w którym zainstalowany został kocioł c.o. z przepisami technicznymi. Organy nadzoru budowlanego winny więc w takiej sytuacji rozważyć czy postępowanie należy prowadzić w trybie określonym w art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, czy też bardziej zasadne byłoby uruchomienie przepisów zawartych w rozdziale 6-tym ww. ustawy dotyczących utrzymania obiektów budowlanych. Analiza zgromadzonych w toku postępowania dowodów prowadzi do uznania, że zasadnym jest wydanie postanowienia w oparciu o art. 81c ustawy Prawo budowlane, w którym zostanie zawarty nakaz sporządzenia oceny technicznej pomieszczenia, w którym znajduje się kocioł c.o. Przedstawiona ekspertyza pozwoli bowiem organowi na udzielenie jednoznacznej odpowiedzi czy rzeczywiście pomieszczenie, w którym zamontowany został kocioł spełnia wymagania określone w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych, a ponadto pozwoli na ustalenie czy skarżący rzeczywiście wykonywał jakiekolwiek roboty budowlane związane z instalacją kotła c.o. Przeprowadzenie postępowania we wskazanym kierunku jest o tyle uzasadnione, że postanowienie w trybie art. 81c ustawy Prawo budowlane daje możliwość dalszego prowadzenia postępowania zarówno w trybie art. 51, jak też w oparciu o przepisy dotyczące utrzymania obiektów budowlanych w zależności, który z trybów organ uzna za właściwy.
Skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego od powyższego wyroku WSA w Warszawie z dnia 19 października 2016 r. wniósł Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżając wyrok w całości i zarzucają mu naruszenie prawa materialnego:
1. art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego poprzez błędną wykładnię w stanie faktycznym sprawy polegającej na przyjęciu, że wymiana kotła c.o. nie stanowi robót budowlanych w rozumieniu ww. przepisu, podczas gdy zgodnie z treścią ww. przepisu przez roboty budowlane należy rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego Wymianę kotła należy zakwalifikować do montażu urządzenia technicznego związanego z obiektem budowlanym zapewniającego jego użytkowanie zgodnie z przeznaczeniem.
Skarżący kasacyjnie organ zarzucił również naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm. – dalej p.u.s.a.) w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego przez błędne przyjęcie, że w niniejszej sprawie organy nadzoru budowlanego nie zbadały wszystkich okoliczności faktycznych związanych ze sprawą, podczas gdy z akt sprawy wynika odmienne stanowisko;
2. art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego oraz przepisów działu 6 Prawa budowlanego poprzez błędne wskazanie w stanie faktycznym sprawy, że organ nadzoru budowlanego powinien rozważyć możliwość przeprowadzenia postępowania w oparciu o przepisy rozdziału 6 Prawa budowlanego. Podczas gdy ww. przepisy służą do usunięcia nieprawidłowości powstałych w trakcie użytkowania budynku, np. na skutek upływu czasu, czy też wystąpienia innego czynnika niezwiązanego z działalnością inwestycyjną;
3. w konsekwencji naruszenia ww. prawa procesowego, mający istotny wpływ na wynik sprawy, zaskarżony wyrok został również wydany z naruszeniem przepisu art. 141 § 4 w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez zawarcie w uzasadnieniu wadliwego wskazaniach do dalszego trybu postępowania, pomimo tego że istniały przesłanki do oddalenia skargi A. B.
Skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Pismem z dnia 30 grudnia 2016 r. A. B. wniósł odpowiedź na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania.
W niniejszej sprawie nie dostrzeżono okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania sądowoadministracyjnego.
Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy, trafnie wskazując na wady zaskarżonego wyroku. Nie ulega wątpliwości, że w świetle przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1332) kocioł c.o. jest urządzeniem budowlanym (art. 3 pkt 9 Pr.bud.). Zaś ustawienie takiego kotła w budynku i podłączenie go do komina oraz do instalacji grzewczej w budynku jest zaliczane do robót budowlanych (art. 3 pkt 7 Pr.bud.), jako montaż urządzenia technicznego związanego z obiektem budowlanym, zapewniającego możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem.
Zgodnie z art. 28 ust. 1 Pr.bud. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z wyjątkiem przypadków określonych w art. 29–31 Pr.bud., w których można wykonywać roboty budowlane na podstawie zgłoszenia bądź też bez zgłoszenia i pozwolenia na budowę. Ponieważ tego typu roboty budowlane jak montaż kotła c.o., nie zostały wymienione w powyższych przepisach, zgodnie z przyjętą w orzecznictwie wykładnią przepisów ustawy Prawo budowlane należy uznać, że wymagają w takim razie pozwolenia na budowę.
W przypadku wykonania robót budowlanych, polegających na montażu kotła c.o. bez wymaganego pozwolenia na budowę, powinny mieć zastosowanie przepisy art. 50–51 Pr.bud. w celu doprowadzenia tych robót do stanu zgodnego z prawem, o ile jest to możliwe. W przeciwnym razie organ nadzoru budowlanego powinien skorzystać z możliwości jakie przewiduje art. 51 ust. 1 pkt 1 Pr.bud. Jak prawidłowo wskazano w zaskarżonej decyzji oraz w decyzji organu pierwszej instancji, montaż kotła c.o. w budynku mieszkalnym powinien być zgodny z przepisami rozdziału 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1422 ze zm.). W tym przypadku w szczególności chodzi o pomieszczenie, w którym został zainstalowany przedmiotowy kocioł c.o. Powyższe przepisy są bezwzględnie obowiązujące, gdyż dotyczą zagrożenia życia lub zdrowia ludzi oraz bezpieczeństwa mienia i środowiska, czego w ogóle nie brał pod uwagę Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku.
W rozpoznawanej sprawie, jak wynika z powyższych rozważań, organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, na co wskazują protokoły przeprowadzanych oględzin i wydane decyzje w tej sprawie nie są przedwczesne, jak ocenił to Sąd pierwszej instancji. W sprawie tej nie powinny też mieć zastosowania przepisy rozdziału 6 ustawy – Prawo budowlane, jak błędnie wskazał Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku. Ponieważ stan faktyczny ustalony przez organy nadzoru budowlanego jest prawidłowy, nie ma też potrzeby korzystania z przepisów art. 81c ust. 2 Pr.bud., jak to ocenił błędnie Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
W związku z powyższym zaskarżonym wyrokiem został naruszony art. 141 § 4 p.p.s.a. ponieważ jego uzasadnienie zawiera wadliwą podstawę rozstrzygnięcia oraz błędne wskazania co do dalszego postępowania. Pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej są również uzasadnione, gdyż omówione powyżej błędy zaskarżonego wyroku, polegające na naruszeniu przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, wskazane w skardze kasacyjnej, świadczą o wadliwie przeprowadzonej kontroli sądowej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych).
Ponieważ zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Zwoleniu z dnia [...] listopada 2015 r. Nr [...] były zgodne z prawem, nie było podstaw do uchylenia tych decyzji, jak to uczynił Sąd pierwszej instancji zaskarżonym wyrokiem.
Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w zw. z art. 151 oraz art. 203 pkt 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło