I SAB/Wa 783/15
WyrokWSA w Warszawie2016-04-12
Skład orzekający: Gabriela Nowak, Iwona Kosińska, Anna Wesołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent Miasta dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość przejętą na własność Państwa na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r., i czy ta bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd zobowiązał Prezydenta Miasta do rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość w terminie czterech miesięcy, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Uznano, że organ dopuścił się bezczynności, ponieważ do dnia rozpatrzenia skargi nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie, jednakże biorąc pod uwagę charakter sprawy i datę złożenia wniosku, nie stwierdzono rażącego naruszenia prawa.Stan faktyczny
Z. T. i inni złożyli wniosek o przyznanie odszkodowania za nieruchomość przejętą na własność Państwa na podstawie dekretu z 1945 r. Prezydent Miasta nie rozpatrzył wniosku w ustawowym terminie, co skutkowało złożeniem przez skarżącego zażalenia na bezczynność. Po uznaniu zażalenia za uzasadnione przez Wojewodę i wyznaczeniu terminu na rozpatrzenie wniosku, skarżący wniósł skargę do WSA na bezczynność Prezydenta Miasta. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów kpa dotyczących terminów załatwiania spraw.Rozstrzygnięcie
1. zobowiązuje Prezydenta Miasta [...] do rozpatrzenia wniosku z dnia 8 maja 2015 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. w pozostałym zakresie skargę oddala; 4. zasądza od Prezydenta Miasta [...] na rzecz Z. T. kwotę 340 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie WSA Iwona Kosińska (spr.) WSA Anna Wesołowska Protokolant referent stażysta Andżelika Abramowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi Z. T. na bezczynność Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta Miasta [...] do rozpatrzenia wniosku z dnia 8 maja 2015 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ulicy [...] róg [...], nr hip. [...], w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. w pozostałym zakresie skargę oddala; 4. zasądza od Prezydenta Miasta [...] na rzecz Z. T. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wnioskiem z dnia 8 maja 2015 r. Z. T., M. T., J. T. i R. T. zwrócili się do Prezydenta [...] o przyznanie, w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. z 2015 r. Dz. U. poz. 1774, ze zm.), odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] nr hip. [...], która na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) przeszła na własność Państwa.
Z analizy akt sprawy wynika, że po złożeniu wniosku, w dniu 2 lipca 2015 r. Prezydent [...] wystąpił o przesłanie akt własnościowych nieruchomości, której dotyczy wniosek. Następnie pismem z dnia 28 lipca 2015 r. Z. T. złożył zażalenie na bezczynność Prezydenta [...] w związku z nierozpatrzeniem wniosku z dnia 8 maja 2015 r. w terminie ustawowym. Prezydent [...] pismem z dnia 30 lipca 2015 r. ponowił wystąpienie o akta własnościowe przedmiotowej nieruchomości, które ostatecznie wpłynęły do organu w dniu 2 września 2015 r. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] października 2015 r. nr [...] uznał zażalenie Z. T. za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi [...] termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia wynoszący 3 miesiące od daty doręczenia postanowienia. Postanowienie to wpłynęło do Prezydenta [...] w dniu 2 listopada 2015 r.
Pismem z dnia 14 września 2015 r. Z. T. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość. Skarżący zarzucił Prezydentowi [...] naruszenie:
- art. 12 § 1 kpa w zw. z art. 35 § 3 kpa, gdyż postępowanie trwa od ponad 4 miesięcy, w sytuacji gdy skarga powinna być załatwiona w terminie miesiąca,
- art. 36 kpa poprzez niezawiadomienie strony o przekroczeniu miesięcznego terminu załatwienia sprawy, jak również niewskazanie przyczyn zwłoki w załatwieniu sprawy oraz niewyznaczenie nowego terminu.
Skarżący podniósł, że pomimo toczącego się od ponad czterech miesięcy postępowania o przyznanie odszkodowania Prezydent [...] nie podjął jakichkolwiek czynności w sprawie. Natomiast okres czterech miesięcy to czas wystarczający do zebrania niezbędnego materiału dowodowego, dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wydania decyzji. W tym czasie organ nie podjął jakichkolwiek działań, jak również nie poinformował wnioskodawców o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy i przyczynach niedotrzymania terminu ustawowego. Zdaniem skarżącego w rozpatrywanej sprawie wszystkie maksymalne terminy przewidziane w kodeksie postępowania administracyjnego minęły, a decyzja nie została wydana.
Po wpłynięciu skargi do organu Prezydent [...] pismami z dnia 15 i 16 października 2015 r. zwrócił się do [...] oraz do wnioskodawców o nadesłanie informacji i dokumentów dotyczących sprawy. Jednocześnie organ poinformował strony postępowania, że wydanie decyzji kończącej postępowanie nastąpi do dnia 30 czerwca 2016 r. Pismem z dnia 20 listopada 2015 r. organ zwrócił się do Wydziału [...] o przesłanie dokumentów do sprawy, w tym decyzji lokalizacyjnych wraz z załącznikiem, protokołu przekazania gruntów inwestorowi, pozwoleń na budowę, dziennika budowy oraz pozwoleń na użytkowanie.
W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie, wskazując, że postępowanie w sprawach odszkodowawczych polega m.in. na gromadzeniu dokumentów potwierdzających prawa podmiotowe wnioskodawcy do ubiegania się o odszkodowanie, ustalaniu wszystkich osób uprawnionych, określeniu aktualnego właściciela gruntu, pozyskaniu map sytuacyjnych, występowaniu do sądu wieczystoksięgowego po zaświadczenia hipoteczne i do biegłych po opinie, sprawdzeniu, czy przedmiotowa nieruchomość spełnia przesłanki art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Do zakończenia postępowania w przedmiotowej sprawie konieczne jest jeszcze ustalenie, czy przed dniem wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. przedmiotowa działka mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, a także w jakiej dacie poprzednia właścicielka została pozbawiona faktycznej możliwości władania przedmiotowym gruntem. W związku z powyższym organ pismem z dnia 15 października 2015 r. wystąpił do [...] w celu uzyskania planu zabudowy z 1931 r. Żądane dokumenty do organu jeszcze nie wpłynęły. Organ zaznaczył również, że Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] października 2015 r. wyznaczył dodatkowy termin na zakończenie postępowania do dnia 2 lutego 2016 r. Przy czym pismem z dnia 15 października 2015 r. pełnomocnik stron został poinformowany, że po zebraniu kompletu dokumentów decyzja kończąca postępowanie w przedmiotowej sprawie zostanie wydana bez zbędnej zwłoki, a przewidywany termin zakończenia postępowania określony został do dnia 30 czerwca 2016 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przede wszystkim wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm.) sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji bądź dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić, czy organ administracji, załatwiając sprawę, podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, który to obowiązek wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego, w tym art. 7, 12 § 1 i art. 77 § 1 kpa. Obowiązkiem sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem w celu załatwienia sprawy w terminie.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim wyjaśnienia wymaga, że jak podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, jeżeli nie dopełnił on czynności określonych w art. 36 kpa lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji.
Jak wynika z akt administracyjnych niniejszej sprawy 8 maja 2015 r. Z. T., M. T., J. T. i R. T. zwrócili się do Prezydenta [...] o przyznanie na ich rzecz odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ulicy [...], nr hip. [...]. Następnie w dniu 28 lipca 2015 r. Z. T. złożył zażalenie na niezałatwienie przez Prezydenta [...] sprawy odszkodowania w terminie określonym w Kodeksie postępowania administracyjnego. Wojewoda postanowieniem z dnia [...] października 2015 r. uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi [...] termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia wynoszący 3 miesiące od daty doręczenia postanowienia, czyli do dnia 2 lutego 2016 r. Z nadesłanych do Sądu dokumentów wynika w sposób bezsporny, że do dnia rozpatrzenia skargi przez Sąd organ nie wydał rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Nie ulega zatem wątpliwości, że organ dopuścił się zarzucanej mu bezczynności, co skutkowało zobowiązaniem przez Sąd organu do rozpoznania wniosku skarżącego w zakreślonym terminie.
Jednocześnie, biorąc pod uwagę datę złożenia wniosku wszczynającego postępowanie (2015 r.), a także charakter niniejszej sprawy oraz znaną Sądowi z urzędu ilość spraw z zakresu odszkodowań za tzw. nieruchomości dekretowe, Sąd doszedł do przekonania, że zaistniała w sprawie bezczynność obecnie nie miała jeszcze miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Jednocześnie Sąd uznał, że termin 4 miesięcy jest okresem wystarczającym, aby rozpoznać wniosek skarżącego w przedmiocie odszkodowania za wskazaną powyżej nieruchomość [...].
Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 149 § 1 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło