I OZ 1147/16

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2016-11-08

Skład orzekający: Małgorzata Borowiec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej zasiłku celowego, przyznając koszty nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu, należy stosować stawkę obliczoną na podstawie wartości przedmiotu zaskarżenia, czy też inne kryteria wynikające z przepisów o opłatach za czynności adwokackie?
Ratio decidendi
Zażalenie pełnomocnika z urzędu na wysokość przyznanych kosztów nieopłaconej pomocy prawnej zasługuje na uwzględnienie, ponieważ Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył art. 141 § 4 P.p.s.a., nie wyjaśniając w uzasadnieniu wyroku podstawy prawnej rozstrzygnięcia w zakresie przyznanych kosztów. Zarzut dotyczący zastosowania stawki wynikającej z wartości przedmiotu zaskarżenia okazał się niezasadny, gdyż sprawy dotyczące świadczeń z pomocy społecznej, takie jak zasiłek celowy, nie są uznawane za sprawy o należność pieniężną w rozumieniu P.p.s.a.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę A.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie w przedmiocie zasiłku celowego. Jednocześnie, w punkcie II wyroku, przyznał pełnomocnikowi z urzędu kwotę 400 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Pełnomocnik złożył zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz art. 141 § 4 P.p.s.a., domagając się przyznania wyższej kwoty wynagrodzenia.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie (dotyczące przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej) i przekazano sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania w tym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia adwokat [...] na postanowienie w przedmiocie przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu zawarte w punkcie II wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 7 lipca 2016 r. sygn. akt II SA/Sz 360/16 w sprawie ze skargi A.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 16 marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 7 lipca 2016 r. sygn. akt II SA/Sz 360/16, po rozpoznaniu sprawy ze skargi A.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 16 marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego, oddalił skargę (pkt I); przyznał od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adwokat [...] kwotę 400 zł, obejmującą należny podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu (pkt II). Powyższe postanowienie w przedmiocie przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, zawarte w punkcie II wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 7 lipca 2016 r. sygn. akt II SA/Sz 360/16, stało się przedmiotem zażalenia adwokat [...] do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w związku z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800), poprzez przyznanie tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu kwoty 400 zł brutto, w sytuacji, gdy przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna w wysokości 24.750 zł, a w konsekwencji pełnomocnikowi z urzędu należało się wynagrodzenie w stawce obliczonej na podstawie § 2 pkt 5 rozporządzenia, tj. w wysokości 4.800 zł, powiększone o należny podatek VAT; 2) art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej w skrócie "P.p.s.a."), poprzez niewyjaśnienie w sporządzonym uzasadnieniu wyroku podstawy prawnej rozstrzygnięcia w zakresie przyznanych kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w wysokości wyłącznie 400 zł brutto. Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i przyznanie od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adwokat [...] kwoty 4.800 zł, powiększonej o należny podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie podniesione w nim zarzuty zasługują na uwzględnienie. Niezasadny jest zarzut naruszenia § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w związku z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. Wbrew twierdzeniu pełnomocnika, przedmiotem niniejszej sprawy nie jest należność pieniężna, a zatem § 2 cyt. rozporządzenia nie mógł mieć w sprawie zastosowania. Rozpoznawana sprawa dotyczy świadczeń z pomocy społecznej – zasiłku celowego. Istota pomocy społecznej i świadczeń z tego zakresu wskazuje, że świadczenia te nie są należnościami pieniężnymi w rozumieniu art. 216 P.p.s.a. W konsekwencji zaskarżenie decyzji w przedmiocie zasiłku celowego, z uwagi na odmowę jego przyznania lub na jego wysokość, nie oznacza, że przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna oraz że w takiej sprawie sądowoadministracyjnej występuje wartość przedmiotu zaskarżenia w rozumieniu art. 215 i 216 P.p.s.a. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 6 września 2007 r. sygn. akt I OZ 625/07 oraz z dnia 29 listopada 2011 r. sygn. akt I OZ 968/11). Zasadny okazał się natomiast zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Zgodnie z treścią tego przepisu, uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Szczególne miejsce w uzasadnieniu wyroku zajmuje wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, w tym wyjaśnienie podstawy rozstrzygnięcia w zakresie kosztów postępowania. Powinno ono mieć charakter zwięzły, ale pozwalający na skontrolowanie przez strony postępowania i ewentualnie przez sąd wyższej instancji, czy sąd orzekający nie popełnił w swoim rozumowaniu błędów. W uzasadnieniu powinno się znaleźć ustalenie, jaka norma obowiązuje i jakie jest jej znaczenie. Uzasadnienie powinno również uwidocznić operację logiczną, którą przeprowadził sąd stosując określone normy prawne w rozstrzyganej sprawie. W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w ogóle nie odniósł się do motywów rozstrzygnięcia dotyczącego punktu II wyroku, tj. przyznania adwokat [...] kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, nie wskazując jakiejkolwiek argumentacji, przemawiającej za przyznaniem pełnomocnikowi kosztów w przyjętej wysokości 400 zł. Brak powyższych elementów stanowi naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonego postanowienia przez Naczelny Sąd Administracyjny. Ponownie rozpoznając sprawę w zaskarżonym zakresie, Sąd pierwszej instancji wskaże wszystkie elementy składające się na prawidłowe rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, w oparciu o przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, mając na uwadze przedmiot niniejszej sprawy. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł, jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło