II GZ 1201/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia T. L. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 września 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 213/16 w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia skargi w sprawie ze skargi T. L. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2015 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne postanawia: oddalić zażalenie. T. L. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 23 listopada 2015 r., w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek. WSA postanowieniem z 13 kwietnia 2016 r. odrzucił skargę, z powodu złożenia skargi po upływie 30-dniowego terminu do jej wniesienia. Skarżąca 9 maja 2016 r. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi uzasadniając, że uchybienie terminu nastąpiło wskutek niewłaściwego odczytania daty przez męża chorego na krótkowzroczność (leczoną operacyjnie). Jak zaznaczyła sama jest osobą schorowaną fizycznie i psychicznie z powodu utraty dorobku całego życia. Do pisma załączyła karty informacyjne leczenia szpitalnego J. L.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmawiając przywrócenia terminu do złożenia skargi podał, że wskazane przez skarżącą okoliczności nie uprawdopodobniają braku winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi. Okoliczność, że mąż skarżącej 2 lipca 2012 r. oraz 25 września 2013 r. został przyjęty do szpitala i miał przeprowadzone zabiegi operacyjne nie przesądzają o tym, że skarżąca w dniach 7 grudnia 2015 r. do 7 stycznia 2016 r. nie mogła wnieść skargi w ustawowym 30-dniowym terminie. Z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że okoliczności faktycznych, uzasadniających brak winy po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu należy zaliczyć hospitalizację, ale tylko wtedy, gdy dotyczy ona strony skarżącej. Natomiast fakt hospitalizacji J. L. (męża skarżącej) nie przemawia, przy zastosowaniu obiektywnego miernika wymaganej staranności, do stwierdzenia braku winy w uchybieniu terminu przez skarżącą. T. L. wniosła zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji, wnosząc o jego uchylenie i przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Zażaleniem skarżąca zarzuciła naruszenie: - art. 86 § 1 p.p.s.a. polegające na odmowie uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi z powodu błędnego uznania, że skarżąca nie dochowała należytej staranności, podczas gdy niewłaściwe określenie daty odbioru korespondencji przez niedowidzącego męża skarżącej, nawet przy dochowaniu przez skarżącą należytej staranności, było okolicznością uniemożliwiającą jej prawidłowe określenie upływu terminu do wniesienia skargi na decyzję organu; - art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 7 i art. 8 k.p.a. polegające na odmowie uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję organu pomimo zaistnienia przyczyn, z powodu których skarżąca nie dokonała czynności w terminie bez swojej winy, podczas gdy nieuwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi spowoduje utrzymanie w mocy decyzji ZUS, które już wcześniej zostały uznane przez WSA w Warszawie za wadliwe, co będzie stało w sprzeczności z wyrażoną w art. 7 k.p.a. zasadą uwzględniania słusznego interesu obywatela oraz podważy zaufanie skarżącej i całej jej rodziny do władzy publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Stosownie do treści art. 86 § 1 i art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), Sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona bez swojej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym. We wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy strony w uchybieniu terminu. Uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, zgodnie z art. 87 § 2 p.p.s.a., należy do strony. Kryterium braku winy, jako przesłanki przywracającej termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem dochowania szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Zakamycze 2009, str. 257-258). Podstawowy problem w sprawie na obecnym etapie postępowania sprowadza się więc do oceny, czy podane przez skarżącą okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu należy zaliczyć do tych, o których mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a. Skarżąca jako powód uchybienia terminu do wniesienia skargi podała nieprawidłowe zapisanie daty odbioru korespondencji przez męża, cierpiącego na chorobę oczu (krótkowzroczność). Przesłanka braku winy w uchybieniu terminu wiąże się z zaistnieniem obiektywnych, występujących bez woli strony, okoliczności, takich jak nagła chorobę, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą. Natomiast sama okoliczność choroby lub nagłej choroby nie jest automatycznie związana z brakiem winy. Tym bardziej nie można uznać, że problemy okulistyczne męża skarżącej, automatycznie przesądzają o braku winy w uchybieniu terminu. Należy również zauważyć, że pobyt męża skarżącej w szpitalu nie trwał w okresie, w którym skarżąca winna złożyć skargę, a więc konieczność sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny nie wchodziła w grę. Dolegliwości męża skarżącej nie mają charakteru nagłego, gdyż utrzymują się od pewnego czasu, a to oznacza, że skarżąca musi tak organizować życie, by stan zdrowia męża i jego skutki nie wpływały bezpośrednio na sprawy skarżącej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przywołane przez T. L. okoliczności nie stanowiły przeszkody uniemożliwiającej wniesienie skargi w terminie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, oddalił zażalenie.