I OZ 1005/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka po rozpoznaniu w dniu 13 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 kwietnia 2016 r., sygn. akt III SA/Po 178/16 o odmowie przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi H. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy postanawia: oddalić zażalenie. H. C., złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] grudnia 2015 r. (nr [...]) w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. Zarządzeniem z dnia 8 marca 2016 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200,00 zł, w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis ww. zarządzenia został doręczony stronie w dniu 16 marca 2016 r. W dniu 30 marca 2016 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia ww. wpisu. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazywał, że uchybił terminowi, który upływał w dniu 23 marca 2016 r., z powodu choroby i znacznego osłabienia, które trwały do dnia 30 marca 2016 r. W załączeniu wnioskodawca przedłożył: wniosek o przyznanie prawa pomocy, opinię komisyjnego badania przez biegłych lekarzy z dnia 23 stycznia 2012 r. oraz kserokopie pism procesowych złożonych w postępowaniu administracyjnym. Oddalając ww. wniosek, Sąd Wojewódzki – powołując się na treść art. 86 i art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270) dalej "p.p.s.a."– uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił baku winy w uchybieniu terminu do dokonania ww. czynności. Zdaniem Sądu, wskazana przez wnioskodawcę przyczyna nie mogła uzasadniać przywrócenia terminu. Nie można było bowiem uznać, że sama choroba (osłabienie organizmu) stanowi okoliczność wskazującą na brak winy w uchybieniu terminu – w sytuacji, gdy skarżący nie uprawdopodobnił, by nie mógł skorzystać z pomocy innych osób (np. domowników) w celu uzupełnienia braku skargi poprzez uiszczenie w terminie wpisu od skargi. Sąd zwrócił uwagę, iż ze zwrotnego potwierdzenia odbioru korespondencji z dnia 9 marca 2016 r. wynikało, że skarżący samodzielnie odebrał odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu. Równocześnie nie przedstawił on okoliczności ani dokumentów, z których wynikałoby, że w dniu 23 marca 2016 r., tj. w dniu upływu terminu do uiszczenia wpisu, nie był w stanie – samodzielnie lub przy pomocy innych osób – dokonać wpłaty środków pieniężnych na poczet wpisu. Nieuwagi lub zaniedbania nie można było zaś kwalifikować jako braku winy, będącego przesłanką przywrócenia uchybionego terminu H. C., w zażaleniu złożonym na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zakwestionował jego prawidłowość przedstawiając dodatkowo kilka kart leczenia szpitalnego. Odpowiedź na zażalenie nie została wniesiona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Natomiast zgodnie z art. 87 p.p.s.a. warunkami przywrócenia uchybionego terminu są: złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia, uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu, równoczesne ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu dokonanie czynności uchybionej. Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie, czyli niespełnienie chociażby jednej z nich powoduje, że uchybiony termin nie może zostać przywrócony. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Zatem w przypadku, gdy strona, uchybiając terminowi, dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa, dokonana przez nią czynność pozostanie bezskuteczna, ponieważ przywrócenie terminu nie będzie w tej sytuacji dopuszczalne. Artykuł 86 § 1 p.p.s.a. nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu. Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne. W orzecznictwie i w literaturze prawniczej przyjmuje się, że kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę (oraz jej pełnomocnika) szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia po ww. kątem należało uznać, że wyrażone przez Sąd I instancji stanowisko za prawidłowe. We wniosku nie uprawdopodobniono bowiem okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do uiszczenia w niniejszym przypadku wpisu od skargi. Bez wątpienia bowiem kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu ma zaś charakter wyjątkowy i nie jest możliwe w sytuacji, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem o braku winy można mówić wyłącznie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu nagłej, niespodziewanej przeszkody, której strona nie mogła przezwyciężyć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Taka sytuacja nie miała miejsca w rozpatrywanej sprawie. Skarżący w żadnym zakresie nie uprawdopodobnił, że jego stan zdrowia w sposób nagły i realny uniemożliwił mu uzupełnienie braku fiskalnego w przewidzianym do dokonania tej czynności terminie. Dołączenie natomiast do zażalenia dokumentów mających uprawdopodobnić podniesione w tym zakresie we wniosku twierdzenia, pozostawały bez wpływu na treść rozstrzygnięć skoro Sądowi Wojewódzkiemu nie można była zarzucić naruszenia prawa. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718), orzekł jak w sentencji postanowienia.