II GZ 904/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 27 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J.L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 14 kwietnia 2016r. sygn. akt II SA/Sz 240/16 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi J. L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] stycznia 2016r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2016r. sygn. akt II SA/Sz 240/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił J. L. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] stycznia 2016r. w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. We wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skarżący wyjaśnił, że istnieje wysokie ryzyko utraty przez niego płynności finansowej i wyrządzenia mu znacznej i nieodwracalnej szkody na skutek ewentualnego wykonania zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, co może doprowadzić do dalej idących negatywnych skutków dla rodziny skarżącego. Skarżący do wniosku załączył zeznania podatkowe za 2013 r. i 2014 r. (PIT-36 i PIT/B), wskazując, że jego dochód w całym 2013r. wyniósł [...] zł, przy czym po dokonaniu stosownych odliczeń dochód ten wyniósł [...] zł (część uzyskanego przez skarżącego dochodu - kwota [...] zł - pochodziła z zasiłków uzyskiwanych przez skarżącego z ubezpieczenia społecznego); a w 2014r. wyniósł [...] zł, przy czym po dokonaniu stosownych odliczeń dochód ten wyniósł [...] zł (część uzyskanego przez skarżącego dochodu - kwota [...] zł - pochodziła z zasiłków uzyskiwanych przez skarżącego z ubezpieczenia społecznego). Skarżący zaznaczył, że kwota nałożonej na niego kary pieniężnej ([...]zł), stanowi około 480% dochodu uzyskanego przez skarżącego w całym 2013 roku i około 220% dochodu uzyskanego przez skarżącego w całym 2014 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmawiając wstrzymania wykonania decyzji wskazał, że skarżący nie wykazał, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej i nieodwracalnej szkody. Przede wszystkim nie wskazał konkretnych okoliczności, z których wynika, że jego aktualna sytuacja finansowa jest trudna. Skarżący wprawdzie załączył do wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji deklaracje podatkowe PIT-36 i PIT/B za 2013r. i 2014r., jednak nie dołączył dokumentów źródłowych wskazujących na konkretne dane liczbowe. Sąd I instancji wskazał, iż skarżący nie podał żadnych konkretnych danych liczbowych informacji o wielkości swojego majątku. Na podstawie wniosku strony i załączonych do niego dokumentów nie sposób w ocenie WSA ustalić, czy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie Sądu I instancji nie można było zatem ustalić jakie aktualnie skarżący osiąga dochody i jaki poniósł uszczerbek w wyniku nałożenia na niego, na podstawie zaskarżonej decyzji, kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Ponadto WSA podkreślił, że nawet fakt ewentualnego wyegzekwowania nałożonej kary pieniężnej przed rozpoznaniem skargi i ewentualne jej uwzględnienie nie skutkuje nieodwracalnymi skutkami, ponieważ w takim wypadku wskazana zaskarżoną decyzją należność zostanie stronie zwrócona. Sąd I instancji zauważył też, że uszczuplenie stanu finansowego nie jest wystarczającą przesłanką wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji administracyjnej. W zażaleniu pełnomocnik strony skarżącej zarzucił Sądowi I instancji naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: ppsa) poprzez przyjęcie, że w sprawie brak jest przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji. Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania decyzji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie, a w każdym przypadku o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. W uzasadnieniu zażalenia powtórzono argumenty zawarte we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest bezzasadne. Stosownie do art. 61 § 3 ppsa, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skoro postępowanie w tym zakresie toczy się na wniosek skarżącego, to na nim spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku w taki sposób, aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Ponadto, do wniosku powinny zostać dołączone dokumenty popierające twierdzenie o spełnieniu przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej. Brak należytego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. postanowienie NSA z dnia 6 marca 2013 r., sygn. akt II GZ 87/13, postanowienie NSA z dnia 11 lipca 2013 r., sygn. akt I GSK 763/13). Zdaniem NSA Sąd I instancji prawidłowo ocenił wniosek skarżącego, stwierdzając, że nie zostały w nim uprawdopodobnione okoliczności przemawiające za udzieleniem ochrony tymczasowej. Jak słusznie bowiem stwierdził WSA, skarżący nie wykazał, jaka jest jego realna sytuacja finansowa, a w konsekwencji, czy wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący nie przedłożył bowiem dokumentów świadczących o zasadności zastosowania instytucji, o której mowa w art. 61 § 3 ppsa, takich jak wyciągów z rachunków bankowych, czy lokat, nie wskazał, czy pozostają z nim we wspólnym gospodarstwie domowym inne osoby. Do dokonania oceny w tym zakresie niewystarczające są złożone wraz z wnioskiem zeznania podatkowe za 2013 r. i 2014 r. Z dokumentów tych wynika, że dochód skarżącego w całym 2013 r. wyniósł [...] zł, a w 2014 r. wyniósł [...]. Należy podkreślić wobec powyższego, że skarżący prowadząc jednoosobową działalność gospodarczą powinien dokładnie zobrazować swoją sytuację majątkową poprzez dołączenie np. dokumentów księgowych - bilans zysków i strat, zeznań podatkowych za ostatnie 2 kwartały 2015 r., rachunki bankowe etc. Dopiero porównanie ww. dokumentów dałoby możliwość w pełni obiektywnie ocenić czy w kontekście sytuacji finansowej strony wykonanie zaskarżonej decyzji organu naraziłoby skarżącego na utratę płynności finansowej skutkujące utratą płynności finansowej. Wykazanie, że uiszczenie przez skarżącego kary może obciążać go w sposób wywołujący przesłanki z art. 61 § 3 ppsa - przy wskazanym poziomie dochodu, oraz w określonej, obecnie nieznanej Sądowi sytuacji majątkowej - było zadaniem skarżącego przy formułowaniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Tego obowiązku skarżący nie wypełnił. W treści zażalenia skarżący powoływał się również na okoliczności dotyczące podstawy prawnej decyzji. Odnosząc się do tego zagadnienia należy wyjaśnić, że wstrzymanie wykonania decyzji jest instytucją procesową i nie ma nic wspólnego z kontrolą zaskarżonej decyzji, ale służy zabezpieczeniu interesów strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym aż do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd administracyjny. Ocena, czy decyzja jest, czy nie jest legalna (zgodna z prawem), zostanie przeprowadzona przez Sąd I instancji w postępowaniu głównym, a nie w sprawie wpadkowej zainicjowanej wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji. Na tym etapie postępowania sąd administracyjny, rozpatrując wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej na podstawie art. 61 § 3 ppsa, nie bada tej kwestii. Powołany przepis upoważnia Sąd tylko do oceny złożonego wniosku, w której to ocenie nie mieści się weryfikacja prawidłowości decyzji. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia. Na uwzględnienie nie zasługuje zawarte w zażaleniu żądanie zasądzenia kosztów postępowania. Stosownie do art. 209 p.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, 203 i 204 p.p.s.a. Brak jest zatem podstaw do orzekania w tym zakresie w innych orzeczeniach. Przepis art. 197 § 2 p.p.s.a. nie zawiera odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów o zwrocie kosztów postępowania między stronami w postępowaniu zażaleniowym (por. M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 527).