II SA/Rz 1686/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk /spr./ WSA Paweł Zaborniak Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi M. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia -skargę oddala- Przedmiotem skargi M.L. jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, dalej "Kolegium" lub "SKO" z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że podaniem z dnia 17 maja 2015 r. M.L. wystąpiła do Kolegium z wnioskiem o stwierdzenie nieważności postanowienia Burmistrza [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...], którym organ ten zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie zasiłku dla opiekuna. W uzasadnieniu wniosku M.L. wyjaśniła, że postanowienie wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa. Złożyła zażalenie na to postanowienie, jednak w pierwszej kolejności domaga się jego weryfikacji w trybie nadzwyczajnym. Po rozpoznaniu wniosku postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] Kolegium odmówiło M.L. stwierdzenia nieważności objętego wnioskiem postanowienia wyjaśniając, że zaskarżone postanowienie nie jest dotknięte żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267 ze zm., dalej "k.p.a."). W uzasadnieniu powołało art. 2 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustalaniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz.U. z 2014 r., poz. 567, dalej "u.z.o."), wyłączający prawo do pobierania zasiłku dla opiekuna za okresy, w których osobie ubiegającej się o ten zasiłek zostało ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego lub świadczenia pielęgnacyjnego. Zawieszenie postępowanie było zatem prawidłowe bowiem w chwili obecnej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym toczy się postępowanie, którego przedmiotem jest przyznanie M.L. specjalnego zasiłku opiekuńczego za okres od 1 lipca 2013 r. do 31 października 2013 r. objęty wnioskiem o przyznanie zasiłku dla opiekuna. We wniosku o ponowne rozpatrzenia sprawy M.L. podtrzymała argumentację zawartą uprzednio we wniosku o stwierdzenie nieważności wnosząc o jego uchylenie. Kolegium opisanym na wstępie postanowieniem, działając na podstawie art. 127 § 3 w związku z art. 144 oraz 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy własne postanowienie z dnia 4 sierpnia 2015 r. W uzasadnieniu postanowienia przytoczyło regulacje prawne dotyczące nadzwyczajnego trybu postępowania administracyjnego wyjaśniając, że organ nadzoru orzekając w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji jest związany stanem faktycznym i prawnym obowiązującym w dacie jej wydania i ma obowiązek rozpatrywać sprawę wyłącznie w granicach określonych w art. 156 § 1 k.p.a., a zatem wyjaśnić czy dana decyzja cechuje się kwalifikowaną niezgodnością z prawem obowiązującym w czasie jej wydania. Przechodząc do merytorycznej oceny postanowienia Burmistrza [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. w kontekście istnienia wady wymienionej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. tj. rażącego naruszenia prawa - którą, według wnioskodawczyni przedmiotowe postanowienie jest obarczone Kolegium wyjaśniło, że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu tej regulacji można mówić wówczas, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Postanowienia Burmistrza [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. uregulowań tych nie narusza. Zgodnie z art. 2 ust. 5 ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. u.z.o., zasiłek dla opiekuna nie przysługuje za okresy, w których osobie ubiegającej się o zasiłek dla opiekuna zostało ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego lub świadczenia pielęgnacyjnego lub na osobę wymagającą opieki innej osobie zostało ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego lub świadczenia pielęgnacyjnego. Żaden inny przepis ustawy nie przewiduje wyłączeń uprawnienia do zasiłku dla opiekuna z jakichkolwiek innych przyczyn. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż sprawa dotycząca ustalenia wnioskodawczym prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego od dnia 1 lipca 2013 r. nie została ostatecznie rozstrzygnięta. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 10 grudnia 2014 r. sygn. akt II SA/Rz 1229/14, który uchylił decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] stycznia 2014r. nr [...] oraz decyzję Kolegium z dnia [...] lutego 2014r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania M.L. prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego na okres od 1 lipca 2013 r. do 31 października 2013 r. nie jest bowiem prawomocny, jako że został zaskarżony przez Kolegium do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wobec powyższego - z uwagi na złożenie przez wnioskodawczynię wniosku o przyznania prawa do zasiłku dla opiekuna zasadnie Burmistrz [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. zawiesił z urzędu postępowanie w tej sprawie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Ostateczne rozstrzygnięcie sprawy o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego zawisłej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w myśl art. 2 ust.5 pkt 1 u.z.o. jest warunkiem orzeczenia o prawie bądź jego odmowie do zasiłku dla opiekuna. W sytuacji merytorycznego rozstrzygnięcia prawa do zasiłku dla opiekuna przez organ I instancji - w sytuacji uzyskania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego - spowodowałoby, iż decyzja w zakresie prawa do zasiłku dla opiekuna, byłaby dotknięta wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. tzn. wydaną byłaby z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 2 ust. 5 pkt 1 u.z.o. Kolegium nie dopatrzyło się w toku postępowania również innych kwalifikowanych naruszeń wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie M.L. wniosła o stwierdzenie nieważności, względnie o uchylenie opisanego na wstępie postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych, a także o stwierdzenie, że zaskarżone postanowienie wydano z rażącym naruszeniem prawa. Wyjaśniła, że przed wydaniem postanowienia l instancji postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] Kolegium utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. Z tych względów, w ocenie skarżącej, doszło do zmiany przedmiotu postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności. Organ zatem zobligowany był objąć przedmiotem orzekania postanowienie z dnia [...] czerwca 2015 r., co skarżąca podnosiła we wniosku o ponowne rozparzenie sprawy. Wydając zaskarżone postanowienie zupełnie bezpodstawnie pominięto milczeniem ten fakt. W wypadku uwzględnienia wniosku o stwierdzenie nieważności w obrocie prawnym wciąż pozostałoby ostateczne postanowienie II instancji o takim samym przedmiocie. Wygrana w sprawie o zawieszenie postępowania byłaby zatem iluzją. Takie naruszenie prawa jawi się jako rażące w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., co przekłada się na wniosek w postępowaniu sądowoadministracyjnym o stwierdzenie jego nieważności oraz o stwierdzenie nieważności poprzedzającego je postanowienia wydanego przez Kolegium w I instancji. Końcowo podniosła, że naruszenie art. 94 § 1 pkt 4 k.p.a. w kwalifikowanym i określonym w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zakresie nastąpiło poprzez zawieszenie postępowania wbrew wyraźnej ocenie prawnej Kolegium zawartej w ostatecznym postanowieniu z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...], gdzie stwierdzono wiążąc Burmistrza i Kolegium, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Trafności tego poglądu Kolegium nie oceniło w żadnym zakresie w zaskarżonym postanowieniu. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Ustalenia stanu faktycznego są bezsporne. M.L. w dniu 27 maja 2014 r. złożyła wniosek o zasiłek dla opiekuna, ponieważ opiekuje się niepełnosprawną matką. Przed organem toczy się równocześnie postępowanie o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego z wniosku M.L. z dnia [...] czerwca 2013 r., również z tytułu opieki nad niepełnosprawną matką. Organ zawiesił z urzędu postępowanie o przyznanie zasiłku dla opiekuna postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r. Po rozpoznaniu zażalenia na to postanowienie wydane zostało rozstrzygnięcie na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. Organ ponownie rozpoznając tą sprawę postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2015 r. zawiesił z urzędu postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., a po rozpoznaniu zażalenia postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r. utrzymano w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. M.L. w dniu [...] maja 2015 r. złożyła wniosek o zawieszenie postępowania zażaleniowego i stwierdzenie nieważności postanowienia o zawieszeniu z dnia 23 kwietna 2015 r. z powołaniem się na art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. W uzasadnieniu skarżąca podkreśliła, że zawieszenie postępowania po raz kolejny z tej samej przyczyny jest rażącym naruszeniem prawa. Skarżąca wskazuje również na rażącą bierność burmistrza. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r. SKO odmówiło stwierdzenia nieważności postanowienia o zawieszeniu. Również po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy SKO utrzymało w mocy rozstrzygnięcie pierwszej instancji. Zdaniem Sądu orzekającego w tej sprawie rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie narusza prawa. Stwierdzenie nieważności jest trybem nadzwyczajnym. Prowadząc postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności musimy stosować przesłanki z art. 156 § 1 K.p.a. interpretując je ściśle. Rażące naruszenie prawa to kwalifikowana niezgodność z przepisami obowiązującego prawa. W orzecznictwie przyjmuje się, że o takim naruszeniu można mówić tylko wówczas, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa, a charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja nie może być akceptowana. Nie każde bowiem naruszenie prawa, nawet oczywiste może być uznane za rażące. Zawieszenie postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. możliwe jest wówczas, gdy jakieś rozstrzygnięcie ma charakter prejudycjalny. Przepis art. 2 ust. 5 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz.U. z 2014 r., poz. 567) stanowi, że zasiłek dla opiekuna nie przysługuje za okresy, w których: "osobie ubiegającej się o zasiłek dla opiekuna zostało ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego". Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że sprawa dotycząca ustalenia M.L. prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego od 1 lipca 2013 r. nie została ostatecznie rozstrzygnięta, bowiem wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie jest prawomocny i toczy się postępowanie przed NSA. Brak podstaw do uznania, iż zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności postanowienia o zawieszeniu postępowania z dnia [...] kwietnia 2015 r. Zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Z tych względów na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd skargę oddalił.