III SA/Wa 643/16

Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 14/4/2016 r. po rozpoznaniu wniosku J.N.& B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] /12/2015 r Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2009 i 2010 r. p o s t a n a w i a 1. zwolnić stronę od wpisu od skargi; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie; Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.". Zgodnie z art. 246 § 2 p.p.s.a., osoba prawna/jednostka organizacyjna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Natomiast stosownie do treści art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Skarżąca, tj. J.N.& B. , zwróciła się na formularzu PPF z 17/3/2016 r, z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Strona wskazała, że: - nie posiada środków na uiszczenie wpisu; - wartość zobowiązań znacznie przewyższało majątek; - na dzień składania wniosku spółka nie posiada majątku; - nie posiada środków w kasie, na rachunku ma debet. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego spółka poinformowała o tym, że: - wnosi o zwolnienie od wpisu w wysokości 1934 zł; - spółka nie jest zobowiązana do sporządzanie sprawozdań finansowych, zresztą nie prowadzi działalności od 2011 r, wynagrodzenie pełnomocnika zostało pokryte (w części) jako zaliczka, a w części nastąpi jako "wypłata za sukces"; - spółka nie prowadzi działalności, nie ponosi zatem opłat za lokal, pracowników etc. Załączyła zarazem zestawienie faktur oraz zobowiązań. Referendarz przyjmuje twierdzenia strony wyrażone w formularzu PPPr i w piśmie z 1 kwietnia 2016 r jako podstawę badania wniosku o prawo pomocy. Uznaje też prawdziwość danych złożonych dokumentów (wymienionych powyżej). Aprobatę urzędnika sądowego zyskuje też sposób wykonania doręczonego stronę wezwania, choć nie dawałoby ono podstaw – w świetle okoliczności sprawy – do przyznania "spółce" prawa pomocy, gdyby nie ocena podjęta wobec skarżącej na poprzednich etapach postępowania (por III SA/Wa 1391/13), zakończonych zresztą pewnym "sukcesem". Referendarz sądowy zalicza się do tych urzędników, którzy przestrzegają dorobku prawnego sądów administracyjnych, szczególnie w sprawach, w których są rozważane zbliżone zagadnie a faktyczne i prawne. Referendarz sądowy uwzględnia nadto w podejmowanej przez niego ocenie sytuacji finansowej strony nie tylko treść przepisów prawa (w niniejszej sprawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., nie tylko "dorobek prawny", tj., przede wszystkim, wskazówki interpretacyjne, których udzieliły organy najwyższych władz wymiaru sprawiedliwości (NSA, ETPCz - ogłoszenie upadłości/likwidacji nie jest samoistną przesłanką przyznania prawa pomocy; - koszt sporu sądowego jest jednym z kosztów prowadzenia działalności gospodarczej, także w procesie likwidacji; - strata nie jest okolicznością uzasadniającą przyznanie prawa pomocy; - spółka prowadząca działalność gospodarczą powinna przewidywać możliwość wystąpienia sporów z prowadzoną działalnością; - strona, która wyzbywa się zdolności do uiszczenia kosztów sądowych w ten sposób, że preferencyjnie traktuje inne zobowiązania, zasługuje na odmowę zwolnienia jej z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych i nie może skutecznie podnosić zarzutu pozbawienia jej prawa do sądu; - jeśli spółka nie przewiduje konieczności sporów sądowych, to skutki takiego działania obciążają przedsiębiorcę; - spółka prawa handlowego, która twierdzi, że nie dysponuje bieżącymi środkami na koszty sądowe, powinna udowodnić, że nie jest w stanie uzyskać ich od wspólników, zanim o pomoc zwróci się do Skarbu Państwa.; - strona, która prowadzi działalność gospodarczą ma obowiązek zarezerwować środki finansowe na pokrycie kosztów sądowych związanych z ewentualnie prowadzonymi postępowaniami sądowymi, gdyż prowadzenie takich postępowań mieści się w ryzyku takiego profilu działalności gospodarczej) Prawdy zarysowane powyżej referendarz sądowy miarkuje wskazaniami sumienia oraz treścią uprzednio zapadłych wobec spółki rozstrzygnięć. Mając na uwadze powyższe, referendarz sądowy, na podstawie art. 243 § 1 u.p.p.s.a., art. 245 § 2, art. 246 § 2 pkt 1 u.p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 u.p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.