II SA/Rz 1104/15
WyrokWSA w Rzeszowie2016-04-14
Skład orzekający: Elżbieta Mazur - Selwa, Krystyna Józefczyk, Paweł Zaborniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do zmiany decyzji przyznającej świadczenie z funduszu alimentacyjnego w przypadku obniżenia zasądzonych alimentów prawomocnym orzeczeniem sądu, nawet jeśli toczy się postępowanie o podwyższenie tych alimentów?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej jest zobowiązany do zmiany decyzji przyznającej świadczenie z funduszu alimentacyjnego w przypadku obniżenia zasądzonych alimentów prawomocnym orzeczeniem sądu, zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Fakt toczącego się postępowania o podwyższenie alimentów nie ma znaczenia dla tej zmiany, a wyrównanie świadczenia nastąpi na podstawie art. 29 ust. 4 ustawy, jeśli wysokość alimentów zostanie podniesiona.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy o zmianie decyzji przyznającej świadczenie z funduszu alimentacyjnego. Pierwotnie przyznano świadczenie w wysokości 500 zł miesięcznie, jednak po obniżeniu zasądzonych alimentów prawomocnym wyrokiem sądu do 300 zł, organ pierwszej instancji zmienił decyzję, przyznając świadczenie w tej niższej kwocie. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym Konstytucji, wskazując na toczące się postępowanie o podwyższenie alimentów i pogorszenie jej sytuacji materialnej.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Paweł Zaborniak /spr./ Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z funduszu alimentacyjnego -skargę oddala-
Przedmiotem skargi A.P. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, dalej "SKO" lub "Kolegium" z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji ostatecznej wydanej w sprawie przyznania świadczenia pieniężnego z funduszu alimentacyjnego.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] października 2014 r. nr [...] Wójt Gminy [...] przyznał A.P. świadczenie pieniężne z funduszu alimentacyjnego na rzecz małoletniej córki W.P. na okres świadczeniowy 1 października 2014 r. – 30 września 2015 r. w wysokości 500, 00 zł miesięcznie. Źródłem obowiązku alimentacyjnego była treść wyroku Sądu Rejonowego w [....] z dnia 17 września 2013 r. sygn. akt: [...] zasądzającego na rzecz uprawnionej alimenty w wysokości 800, 00 zł miesięcznie.
Wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z dnia 18 lutego 2014 r. sygn. akt [...], opatrzonym klauzulą natychmiastowej wykonalności, obniżono wysokość zasądzonych na rzecz małoletniej W.P. alimentów do kwoty 300, 00 zł miesięcznie. Wskutek tego decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] Wójt Gminy [...] zmienił decyzję własną z dnia [...] października w ten sposób, że przyznał na rzecz uprawnionej świadczenie z funduszu alimentacyjnego w określonej wyrokiem wysokości na okres świadczeniowy 2014/2015. Rozstrzygnięcie powyższe zostało decyzją Kolegium z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] uchylone z powodu powołania błędnej podstawy prawnej oraz błędnego sformułowania sentencji decyzji.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wójt Gminy [...] decyzją z dnia [....] marca 2015 r. nr [...] zmienił własną ostateczną decyzję z dnia [...] października 2014 r. w części dotyczącej wysokości alimentów w ten sposób, że przyznał świadczenia pieniężne z funduszu alimentacyjnego na rzecz uprawnionej W.M.P. w wysokości 300, 00 zł miesięcznie na okres świadczeniowy od 1 października 2014 r. do 30 września 2015 r.
Wyjaśnił, że obniżenie wysokości zasądzonych wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] alimentów obligowało organ do analogicznego obniżenia wysokości świadczeń przyznanych na rzecz uprawnionej z funduszu alimentacyjnego na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2012 r., poz. 1228 ze zm., dalej "ustawa alimentacyjna").
Po rozpatrzeniu odwołania A.P., opisaną na wstępie decyzją Kolegium działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (powołano Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., aktualnie obowiązuje tekst jednolity z 2016 r. poz. 23, dalej "k.p.a.") oraz art. 10 ust. 1 i art. 29 ust. 1 ustawy alimentacyjnej utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
Organ odwoławczy uzasadniając swoje rozstrzygnięcie podzielił stanowisko organu I instancji wyrażone w zaskarżonej odwołaniem decyzji. Wyjaśnił, że w związku z otrzymaniem od Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [....] – M.W. pisemnej informacji o obniżeniu zasądzonych na rzecz małoletniej W.M.P. – L. alimentów, organ zobligowany był na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy alimentacyjnej do zmiany uprzednio wydanej przez siebie decyzji przyznającej prawo do tych świadczeń. Kolegium wyjaśniło, że w myśl powołanego przepisu zmiany zasądzonych alimentów dokonuje się po wpływie tytułu wykonawczego do komornika sądowego prowadzącego postępowanie egzekucyjne, przy czym stosownie do art. 1082 k.c. tytułowi egzekucyjnemu zasądzającemu alimenty sąd nadaje klauzulę wykonalności z urzędu. Uznając zarzuty odwołania za nieuzasadnione organ odwoławczy wskazał, że w podstawie prawnej decyzji prawidłowo powołano art. 163 k.p.a. mający charakter normy odsyłającej do "przepisów szczególnych", do których należy zastosowany w sprawie art. 29 ust. 1 ustawy. W sprawie nie doszło także do naruszenia przepisów art. 7, art. 11 i art. 77 § 1 k.p.a., bowiem organ pierwszej instancji podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do jej załatwienia. Natomiast będące w toku postępowanie sądowe w sprawie podwyższenia alimentów dla małoletniej córki odwołującej się Kolegium uznało za okoliczność pozbawioną znaczenia prawnego dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, podobnie jak kwestię pogorszenia sytuacji materialnej wnioskodawczyni i jej córki.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie A.P. reprezentowana przez r. pr. D.D. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania przed organami administracji oraz Sądem, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przypisanych
Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1.naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art 80 k.p.a. poprzez ich błędną interpretację i zastosowanie, a to poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy z pominięciem słusznego interesu skarżącej, naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie obywateli do organów administracji publicznej oraz niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego oraz niepodjęcie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. 1997 nr 78 poz. 483) poprzez jego błędną interpretację i zastosowanie i naruszenie zawartej w nim dyspozycji, iż Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej.
W ocenie skarżącej naruszenia art. 7 k.p.a. należy upatrywać w pominięciu istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy faktu, iż wskutek znaczącego pogorszenia się sytuacji majątkowej skarżącej i jej małoletniej córki toczy się postępowanie sądowe w spawie o podwyższenie alimentów.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi organ odwoławczy nie znalazł podstaw do ich uwzględnienia wyjaśniając, że organy obu instancji dokonały prawidłowej oceny przesłanek zastosowania w sprawie art. 29 ust. 1 ustawy alimentacyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga jako niezasadna została przez WSA oddalona.
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.) Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. nr 270) – zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
W ramach kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
SKO wydając zaskarżoną do Sądu decyzję nie dopuściło się jakichkolwiek uchybień w zakresie wykładni i stosowania przepisów prawa materialnego oraz procesowego. Jako w pełni zasadne należało uznać utrzymanie przez SKO w mocy decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] marca 2015 r., o nr [...]. Przypomnieć należy, iż na podstawie w/w decyzji Wójta, nastąpiła zmiana ostatecznej decyzji tego organu z dnia [...] października 2014 r., nr [...], w części dotyczącej alimentów w ten sposób, że przyznano świadczenie z funduszu na rzecz uprawnionej W.M.P. w wysokości 300 zł miesięcznie na okres od 1 października 2014 r. do 30 września 2015 r.
Organ pierwszej instancji był zdaniem Sądu obowiązany do zastosowania w sprawie przepisów art. 163 K.p.a. w zw. art. 29 ust. 1 ustawy alimentacyjnej. Otóż w myśl tego ostatniego z przepisów zmiany w wysokości świadczeń z funduszu alimentacyjnego na skutek zmiany wysokości zasądzonych alimentów dokonuje się po wpływie tytułu wykonawczego do komornika sądowego prowadzącego postępowanie egzekucyjne od miesiąca, w którym nastąpiła zmiana wysokości zasądzonych alimentów. Tytułem wykonawczym jest tytuł egzekucyjny zaopatrzony w klauzulę wykonalności, a więc między innymi orzeczenie sądu prawomocne lub podlegające natychmiastowemu wykonaniu (art. 777 § 1 pkt 1 k.p.c.). Zgodnie zaś z art. 1082 k.p.c. tytułowi egzekucyjnemu, zasądzającemu alimenty, sąd nadaje klauzulę wykonalności z urzędu.
W niniejszej sprawie nie jest kwestionowane, iż Sąd Rejonowy w [...] w wyroku z dnia 18 lutego 2014 r., o sygn. [...], obniżył raty alimentacyjne na małoletnią W.M.P. – L. z kwoty 800 zł do kwoty 300 zł. Wyrok ten stał się prawomocny na skutek oddalenia apelacji przez Sąd Okręgowy w [...] z dnia 6 listopada 2014 r., sygn. [...]. Nie podlega też wątpliwości, iż w/w wyrok wpłynął do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...], co potwierdza pismo tego komornika z dnia [...] listopada 2014 r. Ponieważ decyzja o przyznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego została wydana w dniu [...] października 2014 r., a wyrokowi nadano w pkt VII sentencji rygor natychmiastowej wykonalności, Wójt obowiązany był stosownie do art. 29 ust. 1 ustawy alimentacyjnej do zmiany swej ostatecznej decyzji uwzględniającej dokonane przez Sąd obniżenie rat alimentacyjnych od 1 października 2014 r., aż do końca okresu świadczeniowego czyli do 30 września 2015 r. Zmiana wysokości zasądzonych alimentów w tym stanie faktycznym nastąpiła z chwilą wydania wyroku czyli w miesiącu lutym 2014 r. Przepis art. 29 ust. 1 ustawy alimentacyjnej nie pozostawiał Wójtowi w tych okolicznościach jakiegokolwiek marginesu dowolności, co powodowało że organ ten obligowany był do wydania takiej decyzji jak znajdująca się w aktach sprawy.
Należy z całą mocą podkreślić, iż fakt toczącego się postępowania sądowego w sprawie o podwyższenie alimentów na rzecz córki skarżącej nie miał w tej sytuacji jakiegokolwiek znaczenia. SKO słusznie starało się wytłumaczyć to skarżącej poprzez odwołanie się do treści art. 29 ust. 4 ustawy alimentacyjnej, który stanowi wyraźnie : W przypadku podniesienia wysokości zasądzonych alimentów dokonuje się wyrównania za okres, o którym mowa w ust. 2. Skarżąca w oparciu o przedłożony na rozprawie przed WSA wyrok z dnia 30 września 2015 r. sygn. III RC 204/15, ma więc pełne prawo zwrócić się do organów o wydanie decyzji na podstawie powyższej regulacji.
Wykazanie przez SKO legalności kontrolowanego rozstrzygnięcia, nie pozwoliło WSA podzielić wyrażonych w skardze zarzutów. SKO nie dopuściło się naruszenia przytoczonych w skardze zarzutów, bowiem swe postępowanie oparło o wszechstronnie zebrany i rozpatrzony materiał dowodowy, który obligował organ do zastosowania art. 29 ust. 1 ustawy alimentacyjnej. Dodać wypada, że Kolegium przekonująco uzasadniło wszystkie z istotnych aspektów swego stanowiska. Sąd działając z urzędu również nie dostrzegł takich naruszeń prawa, które mogłyby uzasadniać skorzystanie z posiadanych uprawnień kasacyjnych.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Dlatego skargę jako niezasadną Sąd oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło