I SA/Łd 95/16

WyrokWSA w Łodzi2016-04-14

Skład orzekający: Bogusław Klimowicz, Joanna Tarno, Joanna Grzegorczyk - Drozda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kary porządkowej na spółkę za nieudzielenie wyjaśnień niezbędnych do ustalenia wartości budowli w postępowaniu podatkowym jest zasadne, jeśli istnieje wątpliwość co do przedawnienia zobowiązania podatkowego, z którym wiąże się postępowanie?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że nałożenie kary porządkowej było zasadne. Stwierdzono, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego został zawieszony w związku z wszczęciem postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe, a spółka została o tym prawidłowo zawiadomiona. Ponadto, spółka nie zastosowała się do wezwań organu podatkowego do złożenia wyjaśnień, co uzasadnia nałożenie kary porządkowej, której wysokość została uznana za proporcjonalną do okoliczności sprawy.
Stan faktyczny
Spółka A S.A. zaskarżyła postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., które utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy L. o nałożeniu na spółkę kary porządkowej w wysokości 1.500 zł. Kara została nałożona za nieudzielenie wyjaśnień niezbędnych do ustalenia wartości budowli w postępowaniu podatkowym dotyczącym podatku od nieruchomości za 2009 r. Spółka podniosła zarzuty dotyczące przedawnienia zobowiązania podatkowego oraz braku zbadania zasadności, celowości i wysokości nałożonej kary.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Tarno (spr.) Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk - Drozda Protokolant: Sekretarz sądowy Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi A Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. T. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary porządkowej oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy L. z dnia [...], w którym nałożono na A S.A. w W. (poprzednio: B S.A., dalej: "Spółka") karę porządkową w kwocie 1.500 zł. W uzasadnieniu Kolegium wyjaśniło, że postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r. organ podatkowy pierwszej instancji wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia Spółce wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 r., uzasadniając powyższe zmniejszeniem podstawy opodatkowania - wartości budowli w stosunku do wartości zadeklarowanej w 2007 r. i w 2008 r. W dniu [...] grudnia 2014 r. wydana została decyzja wymiarowa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, zobowiązując ten organ do podjęcia wszelkich kroków w celu ustalenia, które budowle należące do Spółki podlegają opodatkowaniu i jaka była ich wartość w 2009 r. oraz wyjaśnienia rozbieżności w wartości budowli wyłonionych przez organ podatkowy w wyniku analizy ewidencji środków trwałych, przesłanej na płycie CD (2.899.567,12 zł), a wartością podaną przez podatnika (866.688,90 zł). Prowadząc ponownie postępowanie, wezwaniem z dnia 25 maja 2015 r. organ podatkowy pierwszej instancji wezwał podatnika do złożenia pisemnych wyjaśnień, czy wskazana przez niego kwota 866.688,90 zł jest wartością linii kablowych położonych w kanalizacji kablowej na terenie gminy L. dzień 1 stycznia 2009 r., czy wartość ww. budowli została ustalona zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (j.t. Dz. U. Nr 121 poz. 844 z 2006 r. ze zm.) dalej: "u.p.o.l.", czy w okresie od 1 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2009 r. wartość linii kablowych uległa zmianie i jakie były tego przyczyny oraz do wypowiedzenia się w zakresie rozbieżności pomiędzy przedstawionym przez spółkę zestawieniem linii kablowych na kwotę 866.688,90 zł oraz zestawieniem środków trwałych na kwotę 2.449.634,73 zł, a wartością ustaloną przez organ podatkowy na podstawie przedłożonej ewidencji środków trwałych (2.899.567,12 zł). Ponieważ podatnik nie zastosował się do ww. wezwania i nie złożył żądanych wyjaśnień niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego, organ pierwszej instancji działając na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), nałożył na Spółkę karę porządkową w wysokości 1.500,00 zł. Utrzymując w mocy rozstrzygnięcie Wójta Gminy L., SKO w P. w postanowieniu z dnia [...] w pierwszej kolejności odniosło się do możliwości nałożenia kary porządkowej w sytuacji gdy (w ocenie Spółki) nastąpiło już przedawnienie zobowiązania podatkowego. Organ odwoławczy zauważył, że termin przedawnienia zobowiązania podatkowego za 2009 rok mijał z dniem 31 grudnia 2014 r., o ile nie wystąpiły okoliczności skutkujące jego przedłużeniem. Następnie nadmienił, że stosownie do art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania. Datą wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe jest data wydania postanowienia o wszczęciu śledztwa lub dochodzenia (art. 303 K.p.k. w związku z art. 113 § 1 K.k.s.) - tak: L. Etel w komentarzu do art. 70 Ordynacji podatkowej - System Informacji Prawnej Lex 2015. Nie jest natomiast istotne to, czy i kiedy przedstawiono zarzuty osobie podejrzanej (podatnikowi). Warunkiem istotnym jest natomiast to, by podatnik został o wszczęciu postępowania w sprawie o przestępstwo lub wykroczenie skarbowe zawiadomiony. W ocenie Kolegium w niniejszej sprawie doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia z dniem 2 grudnia 2014 r., kiedy to Urząd Skarbowy w T. pod numerem [...] wszczął dochodzenie o czyn określony w art. 56 § 2 K.k.s. O tym, że w dniu 2 grudnia 2014 r. uległ zawieszeniu bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 rok, został zawiadomiony zarówno (zawiadomienie zostało doręczone w dniu 24 grudnia 2014 r), jak i pełnomocnik Spółki (zawiadomienie doręczono w dniu 29 grudnia 2014 r.) – w obu przypadkach przed upływem terminu przedawnienia. Organ zauważył, że ustawą z dnia 30 sierpnia 2013 r., wykonując wyrok Trybunału Konstytucyjnego Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie sygn. akt P 30/11, ustawodawca wprowadził zmiany do art. 70 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej oraz dodał przepis art. 70c, zgodnie z którym: "Organ podatkowy właściwy w sprawie zobowiązania podatkowego, z którego niewykonaniem wiąże się podejrzenie popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, zawiadamia podatnika o nierozpoczęciu lub zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w przypadku, o którym mowa w art. 70 § 1 pkt 1, najpóźniej z upływem terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1, oraz o rozpoczęciu lub dalszym biegu terminu przedawnienia po upływie okresu zawieszenia". Zdaniem organu odwoławczego Wójt Gminy L. uczynił zadość wymogom wynikającym z art. 70c Ordynacji podatkowej. Przechodząc do kontroli zasadności nałożenia kary porządkowej, Kolegium wskazało m.in., że Wójt Gminy L. wielokrotnie wzywał Spółkę do udzielenia pisemnych wyjaśnień w związku z prowadzonym postępowaniem dotyczącym wymiaru podatku od nieruchomości za 2009 r. Na wezwania z dnia 31 lipca 2014 r. oraz 25 maja 2015 r. Spółka nie udzieliła żadnej odpowiedzi, zaś odpowiedzi na wezwania z dnia 4 września 2014 r. i 30 września 2014 r. były mało precyzyjne, niepełne lub wymijające. Organ stwierdził przy tym, że stosowanie przez organy podatkowe kar porządkowych ma na celu zdyscyplinowanie uczestników postępowania podatkowego do określonych zachowań, podyktowanych czynnościami organu. Uchylanie się bowiem przez stronę, pełnomocnika strony, świadka, osobę trzecią, uczestnika rozprawy czy biegłego, od wykonywania obowiązków w postępowaniu podatkowym, powoduje przedłużanie postępowania, a niekiedy w ogóle uniemożliwia jego zakończenie. Zdaniem Kolegium, organ pierwszej instancji prawidłowo zastosował w niniejszej sprawie art. 155 Ordynacji podatkowej, w celu uzyskania wyjaśnień niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy, jak również zasadnie zastosował przepis art. 262 § 1 pkt 2 tej ustawy, na podstawie którego wymierzył Spółce karę porządkową w wysokości 1.500,00 zł. Dla rozpatrzenia sprawy w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 rok niezbędnym jest bowiem ustalenie przez organ podatkowy jaka była wartość budowli znajdujących się na terenie gminy L. (wartość linii kablowych położonych w kanalizacji kablowej) na dzień 1 stycznia 2009 r. i czy w trakcie 2009 r. wartość ta uległa zmianie, a jeśli tak, to jakie były tego przyczyny. Mając na uwadze powyższe, stosownie do regulacji art. 2 ust. 1 pkt 3, w związku z art. 4 ust. 1 pkt 3 oraz art. 6 ust. 3 u.p.o.l., za w pełni uzasadnione uznano skierowanie do strony wezwania z dnia 25 maja 2015 r. do przedstawienia pisemnych wyjaśnień w zakresie w nim wskazanym, odnoszących się do przedmiotów opodatkowania, które to są niezbędne dla prawidłowego określenia podatku od nieruchomości za 2009 rok. W wezwaniu tym, doręczonym pełnomocnikowi podatnika w dniu 12 czerwca 2015 r. (dowód: zwrotne potwierdzenia odbioru), jasno określono cel wezwania i termin, w jakim strona zobowiązana jest do przedłożenia pisemnych wyjaśnień. Pouczono w nim także stronę, stosownie do art. 159 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, o skutkach prawnych niezastosowania się do wezwania, tj. o zagrożeniu karą porządkową w wysokości do 2.800 zł, określoną w art. 262 § 1 cyt. ustawy. Niespornym jest, że jedynie strona, na podstawie będących w jej dyspozycji dokumentów, może określić jaka jest wartość należących do niej budowli i czy w trakcie roku następowały zmiany w wartości środków trwałych (linii kablowych położonych w kanalizacji kablowej) oraz jakie były tego przyczyny. Zignorowanie wezwania organu do złożenia wyjaśnień utrudnia przebieg postępowania podatkowego i wypełnia przesłanki określone w art. 262 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej do nałożenia kary porządkowej. Nakładając karę porządkową w wysokości, tj. 1.500,00 zł (maksymalna wysokość kary porządkowej wynosi 2.800,00 zł) organ pierwszej instancji zważył na postawę podatnika, który nie zastosował się do wezwania oraz stopień dolegliwości kary. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie: - art. 263 § 4 w związku z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Wójta Gminy L. nakładającego na Spółkę karę porządkową, podczas gdy nastąpiło przedawnienie zobowiązania podatkowego, co powinno skutkować uchyleniem postanowienia organu pierwszej instancji i umorzeniem postępowania; - art. 262 § 1 pkt 2 w związku z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej polegające na nałożeniu kary porządkowej w sytuacji, w której nie zbadano zarówno zasadności i celowości orzeczenia kary porządkowej, jak i jej wysokości, z uwzględnieniem całokształtu okoliczności podmiotowych i przedmiotowych zaistniałych w sprawie. Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zakwestionowanych postanowień organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa, i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zarzut najdalej idący dotyczy kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego, co ma podstawowe znaczenie dla możliwości ukarania strony karą porządkową. W myśl art. 263 § 4 Ordynacji podatkowej do kar porządkowych stosuje się odpowiednio przepisy art. 68 § 1 i art. 70 Ordynacji podatkowej. Art. 68 § 1 nie dotyczy przedmiotowej sprawy, gdyż ma zastosowanie do zobowiązań podatkowych, o których mowa w art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, tj. takich, które powstają z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego. Ponieważ przedmiotowa kara porządkowa została nałożona w toku postępowania wymiarowego dotyczącego zobowiązania skarżącej Spółki w podatku od nieruchomości za 2009 r., które powstało z mocy prawa - zastosowanie znajdzie tu art. 70 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z § 1 tego artykułu zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. § 2 natomiast dotyczy powodów nierozpoczęcia oraz zawieszenia biegu terminu przedawnienia, zaś § § 3 i 4 - przerwania biegu tego terminu. § § 6 i 7 dotyczą sytuacji, kiedy bieg tego terminu nie rozpoczyna się lub zawiesza. Z kolei § 8 dotyczy zobowiązań podatkowych, które nie ulegają przedawnieniu. W omawianej sprawie organ uznał, że zastosowanie znajdzie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem w wersji obowiązującej od 15 października 2013 r. (będącej następstwem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 lipca 2012 r., sygn. akt P 30/11 (publ. OTK-A 2012/7/81) - bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania. We wspomnianym wyroku Trybunał stwierdził bowiem, art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749), w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 58 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1387 oraz z 2007 r. Nr 221, poz. 1650), w zakresie, w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym to postępowaniu podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Trybunał stwierdził zatem, że aby nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia - konieczne jest poinformowanie podatnika w tym zakresie. W rezultacie z dniem 15 października 2013 r. na mocy ustawy z dnia 30 sierpnia 2013 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa, ustawy - Kodeks karny skarbowy oraz ustawy - Prawo celne (Dz.U. z 2013, poz.1149), do Ordynacji podatkowej został wprowadzony art. 70c, zgodnie z którym organ podatkowy właściwy w sprawie zobowiązania podatkowego, z którego niewykonaniem wiąże się podejrzenie popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, zawiadamia podatnika o nierozpoczęciu lub zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w przypadku, o którym mowa w art. 70 § 6 pkt 1, najpóźniej z upływem terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1, oraz o rozpoczęciu lub dalszym biegu terminu przedawnienia po upływie okresu zawieszenia. Kwestia przedawnienia zobowiązania podatkowego Spółki za 2009 r. była już przedmiotem oceny zawartej w wyroku z 20 października 2015 r., I SA/Łd 926/15, w którym WSA w Łodzi stwierdził, iż SKO słusznie uznało, że w niniejszej sprawie doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia z dniem 2 grudnia 2014 r., kiedy to Urząd Skarbowy w T. pod numerem [...] wszczął dochodzenie o czyn określony w art. 56 § 2 K.k.s. O tym, że w dniu 2 grudnia 2014 r. uległ zawieszeniu bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 r., został zawiadomiony zarówno podatnik – A S.A. w dniu 24 grudnia 2014 r., a więc przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, jak i pełnomocnik Spółki w dniu 29 grudnia 2014 r., a więc również przed upływem terminu przedawnienia. Powołując się na Komentarz do art. 70 Ordynacji podatkowej L. Etela - System Informacji Prawnej Lex 2015, Sąd wskazał, że początkową datę zawieszenia biegu terminu przedawnienia wyznacza wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe. Z kolei datą wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe jest data wydania postanowienia o wszczęciu śledztwa lub dochodzenia (art. 303 K.p.k. w związku z art. 113 § 1 K.k.s.). Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia – w grudniu 2014 r. (czyli przed upływem terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej) zarówno podatnik i jego pełnomocnik zostali zawiadomieni, że w dniu 2 grudnia 2014 r. zostało wszczęte postępowanie w sprawie o przestępstwo skarbowe dotyczące uszczuplenia przez skarżącą podatku od nieruchomości za 2009 r. Okoliczności tej skarżąca nie kwestionuje, wskazuje natomiast, że mocą postanowienia z [...] kwietnia 2015 r. (załączonego do skargi) doszło do umorzenia śledztwa w tej sprawie. Natomiast SKO w P. wskazało, że postanowienie to nie jest prawomocne, o czym świadczy informacja Wójta Gminy L. z 10 lutego 2016 r., z której wynika, że postanowienie z [...] kwietnia 2015 r. zostało zaskarżone do Sądu Rejonowego w T. Dowód z obu tych dokumentów Sąd przeprowadził z urzędu na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W myśl art. 70 § 7 pkt 1 Ordynacji podatkowej bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się, a po zawieszeniu biegnie dalej, od dnia następującego po dniu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe. Z dokumentu nadesłanego przez organ odwoławczy jednoznacznie wynika, że przedmiotowe postępowanie w sprawie o przestępstwo skarbowe nie zostało prawomocnie zakończone na dzień nałożenia kary porządkowej ([...]), nie można stwierdzić zatem, że doszło do zakończenia okresu zawieszenia oraz przedawnienia zobowiązania podatkowego za 2009 r. W konsekwencji, zdaniem Sądu, zarzut dotyczący naruszenia art. 263 § 4 w zw. z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej nie znajduje uzasadnienia. Przechodząc do kolejnego zarzutu dotyczącego naruszenia art. 262 § 1 pkt 2 w zw. z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej z powodu niezbadania przez organ zasadności i celowości oraz wysokości orzeczenia kary porządkowej, należy odwołać się do treści art. 155 § 1 Ordynacji podatkowej w wersji obowiązującej w dniu wydania postanowienia organu pierwszej instancji. Zgodnie z tym przepisem organ podatkowy może wezwać stronę lub inne osoby do złożenia wyjaśnień, zeznań lub dokonania określonej czynności osobiście, przez pełnomocnika, na piśmie lub w formie dokumentu elektronicznego, jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia stanu faktycznego lub rozstrzygnięcia sprawy. Natomiast w myśl art. 262 § 1 pkt 2 pełnomocnik strony, świadek lub biegły, którzy mimo prawidłowego wezwania organu podatkowego bezzasadnie odmówili złożenia wyjaśnień, zeznań, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin lub udziału w innej czynności mogą zostać ukarani karą porządkową do 2800 zł. Wskazana kwota wynika z obwieszczenia Ministra Finansów z dnia 18 sierpnia 2014 r. w sprawie wysokości kwoty wymienionej w art. 262 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa (M.P. z 2014 r., poz. 710). W świetle art. 155 § 1 Ordynacji podatkowej nie budzi zatem wątpliwości, że organ podatkowy może żądać od strony złożenia informacji niezbędnych dla wyjaśnienia stanu faktycznego lub rozstrzygnięcia sprawy. Wyjaśnienia takie służą bowiem do przybliżenia (wskazania źródeł dowodowych) okoliczności mających związek z ustalanym stanem faktycznym. Natomiast ocena, czy złożenie wyjaśnień przez podatnika jest niezbędne, pozostaje w gestii organu, przed którym toczy się postępowanie. W sytuacji gdy podatnik nie stosuje się do wezwania, organ podatkowy ma prawo podjąć dopuszczalne prawem kroki zmierzające do uzyskania wyjaśnień. Takim dopuszczalnym środkiem dyscyplinującym jest przewidziana w art. 262 § 1 Ordynacji podatkowej kara porządkowa. Środek ten ma na celu wyegzekwowanie od podatnika określonego zachowania. Czynności procesowe podejmowane przez organ podatkowy w zakresie gromadzenia materiału dowodowego powinny być wspierane przez podmiot biorący udział w postępowaniu, ponieważ sam organ nie zawsze będzie mógł obiektywnie wyjaśnić wszystkie istotne okoliczności sprawy. Zasada gromadzenia materiału dowodowego przez organ podatkowy nie jest zasadą bezwzględną i zdarzają się od niej odstępstwa. Podatnik nie może czuć się zwolniony od współdziałania z organem podatkowym w realizacji obowiązku wyczerpującego zebranie materiału dowodowego, zwłaszcza, jeśli nieudowodnienie określonej czynności faktycznej może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony (por. prawomocny wyrok WSA w Gdańsku z dnia 12 lipca 2011 r., I SA/Gd 312/11, LEX nr 1096447). Warunkiem zastosowania kary porządkowej jest prawidłowe wezwanie adresata przez organ podatkowy, dokonane na podstawie art. 159 Ordynacji podatkowej. W ocenie Sądu wymogi zawarte w tym przepisie zostały zachowane w kolejnych wezwaniach kierowanych do pełnomocnika Spółki. Z treści wezwań wynika jednoznacznie, że zakres żądania dotyczył informacji, których organ nie posiadał, a które były możliwe do ustalenia przez Spółkę. Skarżąca za każdym razem była pouczana o skutkach prawnych niezastosowania się do wezwania (art. 159 § 1 pkt 6), nie ulega zatem wątpliwości, że miała obowiązek udzielić żądanych informacji lub w sposób dostateczny uzasadnić okoliczności niewywiązania się z tego obowiązku, czego jednak nie uczyniła. Przy ogólnym zagrożeniu karą porządkową do 2800 zł, jej wymiar w konkretnym przypadku powinien być uznawany za sprawiedliwy i uzasadniony w oparciu o całokształt okoliczności sprawy. Wprawdzie organ pierwszej instancji nie wyjaśnił szczegółowo tej kwestii, uczynił to jednak organ odwoławczy ponownie rozpoznający sprawę. Kolegium wskazało na postawę podatnika, który nie zastosował się do wezwań Wójta Gminy L. i stwierdziło, że nałożenie na Spółkę kary porządkowej w kwocie 1.500,00 zł jest uzasadnione i nie stanowi nadmiernej dolegliwości - z czym należy się zgodzić. Wysokość tej kary jedynie o 100 zł przekracza połowę dopuszczalnej stawki, zaś niezastosowanie się do treści kilkakrotnych wezwań organu pierwszej instancji, nie jest kwestionowane nawet przez samą skarżącą, która przy tym nie wyjaśniła również dlaczego nie wywiązała się z nałożonego obowiązku. Sąd uznał zatem, że zaskarżone postanowienie nie narusza art. 262 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, zaś jego uzasadnienie spełnia wymogi zawarte w art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Wskazuje bowiem okoliczności istotne dla przyjętego rozstrzygnięcia, zawiera również wyjaśnienie podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa. Z powyższych względów Sąd uznał zarzuty skargi za niezasadne i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. m.m.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło