II GZ 669/16

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2016-07-12

Skład orzekający: Andrzej Kisielewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wstrzymanie wykonania decyzji nakładającej karę pieniężną jest uzasadnione, gdy strona skarżąca wykazuje stratę z działalności gospodarczej, ale jej przychody wielokrotnie przewyższają wysokość kary?
Ratio decidendi
Wykonanie decyzji nakładającej obowiązek uiszczenia należności pieniężnej jest w zasadzie odwracalne, a uiszczona kwota podlega zwrotowi w przypadku uchylenia decyzji. Strona domagająca się wstrzymania wykonania takiej decyzji musi wykazać szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie wniosku, a sama strata z działalności gospodarczej nie stanowi wystarczającej przesłanki do wstrzymania wykonania, zwłaszcza gdy przychody strony wielokrotnie przewyższają wysokość nałożonej kary.
Stan faktyczny
Spółka D. Sp. z o.o. wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej we Wrocławiu nakładającej na nią karę pieniężną w wysokości 12.000 zł za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry. Spółka argumentowała, że wykonanie decyzji może spowodować utratę płynności finansowej i wyrządzenie znacznej, nieodwracalnej szkody, powołując się na stratę z działalności gospodarczej w 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił wstrzymania wykonania decyzji, uznając, że przedstawione przez spółkę dowody nie uzasadniają wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Spółka złożyła zażalenie na to postanowienie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia D. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 18 kwietnia 2016 r., sygn. akt III SA/Wr 205/16 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi D. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we Wrocławiu z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2016 r., sygn. akt III SA/Wr 205/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.), odmówił wstrzymania, na wniosek D. Sp. z o.o. w W., wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] stycznia 2016 r. o wymierzeniu skarżącej kary pieniężnej w wysokości 12000 zł za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry. W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że w skardze na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. nakładającą na D. Sp. z o.o. z siedzibą w W. karę pieniężną w wysokości 12000 zł, spółka wniosła o wstrzymanie jej wykonania z uwagi na wysokie ryzyko utraty płynności finansowej i wyrządzenia znacznej i nieodwracalnej szkody oraz negatywnych skutków. Uzasadniając wniosek, skarżąca podniosła, że w 2014 r. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej poniosła stratę w wysokości 65495,98 zł, a ponadto toczą się przeciwko niej inne postępowania w przedmiocie wymierzenia kar pieniężnych. W tej sytuacji brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i prowadzenie ewentualnego postępowania egzekucyjnego może spowodować, że spółka będzie zmuszona zakończyć działalność gospodarczą. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, Sąd I instancji stwierdził, że dokonując oceny wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, musi oprzeć się na materiale dowodowym, pozwalającym zająć stanowisko. Przy czym nie wystarczy jedynie wykazać, że na skutek wykonania decyzji dojdzie do egzekucji znacznej kwoty pieniędzy. Skoro skarżąca dąży do wykazania, że w jej przypadku dojdzie do wyrządzenia znacznej szkody, to dla oceny, czy rzeczywiście w stanie faktycznym sprawy może dojść do szkody majątkowej, konieczne jest odniesienie tej kwoty do stanu majątkowego skarżącej. Ponadto, do wykazania, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczający sam wywód strony. Uzasadnienie wniosku powinno się bowiem odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. WSA stwierdził, że z rachunku zysków i strat za okres 25 marca 2014 r. – 31 grudnia 2014 r. oraz z Informacji dodatkowej do sprawozdania finansowego za rok obrotowy 2014 wynika m.in., że w podanym roku spółka posiadała środki pieniężne w wysokości 56.005,97 zł, nie posiadła zobowiązań długoterminowych, na jej majątku nie są zabezpieczone żadne zobowiązania i ma zdolność do kontynuowania działalności gospodarczej. Natomiast odnosząc się do podkreślonej we wniosku kwestii straty za 2014 r. Sąd I instancji podkreślił, że strata z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej nie jest przesłanką do wstrzymania wykonania decyzji. Strata powstaje wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. W ocenie Sądu I instancji argumentacja wniosku, że w wyniku uiszczenia kary spółka utraci płynność finansową, nie zasługuje na uwzględnienie i nie uzasadnia ewentualnej możliwości spełnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżąca spółka złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego zmianę i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA we Wrocławiu, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Spółka zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego niesłuszne niezastosowanie, w sytuacji gdy w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki do wstrzymania zaskarżonej decyzji. Ponadto na podstawie art. 196 p.p.s.a. wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu rozstrzygnięcia przedmiotowego zażalenia. Zaskarżonemu postanowieniu spółka zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że w sprawie brak jest przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca podniosła, że dokumentem obrazującym niekorzystną finansową sytuację spółki jest załączone do skargi sprawozdanie finansowe wraz z bilansem i rachunkiem zysków i strat. Podniosła ponadto, że w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a. chodzi o skutki o charakterze potencjalnym, tym samym nie jest wymagane, aby skutki te w istocie wystąpiły. Przepis ten bowiem wymaga jedynie zagrożenia ich wystąpieniem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy zauważyć, że wniosek spółki o wstrzymanie, na podstawie art. 196 p.p.s.a., wykonania zaskarżonego niniejszym zażaleniem postanowienia do czasu rozstrzygnięcia postępowania zażaleniowego nie jest rozpatrywany przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zgodnie bowiem z art. 196 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny może wstrzymać wykonanie zaskarżonego postanowienia do czasu rozstrzygnięcia zażalenia. O wstrzymaniu wykonania postanowienia decyduje Sąd I instancji przed przekazaniem akt sądowi kasacyjnemu. Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i z tych przyczyn podlega oddaleniu. Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Strona skarżąca zgłaszająca wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności winna wykazać istnienie prawdopodobieństwa doznania znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków jego wykonania. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne. W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji w przedmiocie wymierzenia skarżącej spółce kary pieniężnej w wysokości 12000 zł. Przede wszystkim podkreślić należy, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez Sąd I instancji ocena wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest prawidłowa. Jak trafnie stwierdził Sąd I instancji, nie można podzielić stanowiska skarżącej, że kary pieniężne nałożone na spółkę, w sposób znaczący przekraczają jej możliwości finansowe. Dla zobrazowania swojej sytuacji finansowej spółka przedstawiła rachunek zysków i strat za okres od 25 marca 2014 r. do 31 grudnia 2014 r. oraz Informację dodatkową do sprawozdania finansowego za rok obrotowy 2014. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, zgodnie z którym wykazanie straty z działalności gospodarczej nie stanowi wystarczającej przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Strata powstaje bowiem wskutek uzyskania nadwyżki kosztów nad przychodem i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Zatem powstanie w jednym roku rozliczeniowym straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej. Dla oceny skutków wykonania zaskarżonej decyzji bardziej miarodajna może być wysokość przychodu z prowadzonej działalności gospodarczej, która w przypadku skarżącej spółki wielokrotnie przewyższa wysokość nałożonej kary. Należy zwrócić uwagę, że jak wynika z przedstawionego przez spółkę rachunku zysków i strat za okres od 25 marca 2014 r. do 31 grudnia 2014 r., przychody spółki w tym okresie wyniosły 398.513,93 zł, zaś wydatki na usługi obce 392.808,08 zł. W świetle powyższego nie można przyjąć, by uiszczenie nałożonej na spółkę kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł, doprowadziło do utraty płynności finansowej i w konsekwencji do ogłoszenia jej upadłości. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie sposób zatem uznać, by w świetle przedstawionych przez spółkę dokumentów obrazujących jej sytuację finansową, uprawdopodobniła ona wystąpienie okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., warunkujących zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do argumentacji zawartej w zażaleniu dotyczącej braku notyfikacji przepisów dających możliwość nakładania kar pieniężnych z tytułu urządzania gier na automatach o niskich wygranych, należy podkreślić, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji może nastąpić wyłącznie w przypadku spełnienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. W toku postępowania wpadkowego dotyczącego wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie dokonuje się kontroli legalności tej decyzji. Wobec tego bez znaczenia dla rozpoznania zażalenia, jak i bez znaczenia dla kwestii zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym są okoliczności podniesione w zażaleniu jak i subiektywne przekonanie skarżącej o niezgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Z podanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło