II OSK 2320/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-10-04
Skład orzekający: Maria Czapska-Górnikiewicz, Marzenna Linska-Wawrzon, Paweł Groński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przeznaczenie części nieruchomości skarżących pod układ drogowy w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, wyłączające te tereny z możliwości zabudowy, stanowi nadużycie władztwa planistycznego gminy i naruszenie prawa własności, zwłaszcza w sytuacji, gdy sąsiednie nieruchomości zostały przeznaczone pod zabudowę usługową?Ratio decidendi
Przeznaczenie części nieruchomości pod układ drogowy w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, nawet jeśli wyłącza je z zabudowy, nie stanowi nadużycia władztwa planistycznego gminy, jeśli jest uzasadnione interesem publicznym związanym z realizacją inwestycji drogowej o znaczeniu ponadlokalnym i lokalnym, a także wynika z konieczności zachowania wymogów technicznych i uzgodnień z zarządcą drogi. Różne przeznaczenie sąsiednich nieruchomości jest dopuszczalne, jeśli wynika z faktycznych i prawnych uwarunkowań istniejącego i planowanego układu komunikacyjnego.Stan faktyczny
Skarżący W. S. i G. S. zakwestionowali uchwałę Rady Miejskiej w Myślenicach dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która przewidywała budowę drogi jednokierunkowej na ich działkach. Zarzucili naruszenie prawa własności, zasady proporcjonalności i równości wobec prawa, wskazując na odmienne przeznaczenie sąsiednich nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając działania gminy za zgodne z prawem. Skarżący wnieśli skargę kasacyjną, podtrzymując swoje zarzuty.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz Sędziowie Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon (spr.) Sędzia del. WSA Paweł Groński po rozpoznaniu w dniu 4 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. S. i G. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 maja 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 353/16 w sprawie ze skargi W. S. i G. S. na uchwałę Rady Miejskiej w Myślenicach z dnia 29 września 2014 r., nr 440/LI/2014. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru w mieście Myślenice, związanego z drogą krajową nr 7 Kraków-Chyżne oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 20 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 353/16, oddalił skargę W. S. i G. S. na uchwałę nr 440/LI/2014 Rady Miejskiej w Myślenicach z dnia 29 września 2014 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru w mieście Myślenice, związanego z drogą krajową nr 7 Kraków-Chyżne.
Wyrok wydany został w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
W. S. i G. S. w skardze na powyższą uchwałę zarzucili, m.in.:
- rażące naruszenie w toku procedury planistycznej zasady proporcjonalności między przysługującym gminie władztwem planistycznym a konstytucyjnie chronionym prawem własności tj. art. 31 ust. 3 w zw. z art. 21 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej;
- rażące naruszenie prawa materialnego art. 1 ust. 2 pkt. 7 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez zróżnicowanie sytuacji skarżących w porównaniu z pozostałymi właścicielami sąsiednich nieruchomości objętych miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, którym uchwała zezwala na przeznaczenie wolnych terenów pod zabudowę usługową o charakterze komercyjnym;
- rażące naruszenie prawa materialnego art. 140 k.c., art. 2, art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 1,2 i 3 Konstytucji RP w związku z art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, polegające na naruszeniu prawa własności skarżących w ten sposób, że podjęta uchwała przewiduje przeprowadzenie na przedmiotowych działkach gruntu tj. dz. [...]/5 i [...]/8 budowę drogi jednokierunkowej łączącej ul. Sobieskiego z istniejącą drogą zbiorczą, biegnącą równolegle do drogi 1KDGP/S, istotnie ograniczając tym samym możliwości skarżących w korzystaniu z przedmiotu ich własności i czerpaniu z niego korzyści;
Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w części dotyczącej działek oznaczonych nr [...]/5 i [...]/8, położonych w Myślenicach, w zakresie lokalizacji na tych działkach jednokierunkowej drogi (tzw. łącznicy) łączącej ul. Sobieskiego z drogą zbiorczą, biegnącą równolegle do drogi 1KDGP/S, uwidocznionej w załączniku nr 1 do tej uchwały.
W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w Myślenicach wniosła jej oddalenie. Organ podkreślił, iż biorąc pod uwagę charakter przedmiotowego planu oraz jego społeczną celowość i konieczność w zakresie przyjęcia rozwiązań drogowych, jako elementu szerokiego, ponadlokalnego programu udrożnienia drogi krajowej S7 na odcinku Kraków - Myślenice, popularnej "Zakopianki", poprzez stworzenie bezkolizyjnego łącznika z powyższą drogą krajową dróg wojewódzkich Biertowice - Zembrzyce nr 956 i Myślenice - Łapczyce nr 967, stanowiących jednocześnie fragment planowanego zachodniego obejścia Myślenic i wsi Bysina, nie sposób uznać, iż plan przyjęty zaskarżoną Uchwałą jest wyrazem przekroczenia tzw. władztwa planistycznego gminy i stanowi wyraz naruszenia zasad Konstytucji RP. Określony w planie obszar zajętości terenu w stopniu wyłączającym nieruchomości skarżących z możliwości zagospodarowania na zasadach jakie zostały określone w planie dla innych sąsiednich nieruchomości, a w czym skarżący dostrzegają naruszenie konstytucyjnie chronionej zasady równości wszystkich wobec prawa i zakazie dyskryminacji, jest wynikiem szeregu uzgodnień i opinii jakie uzyskano stosownie do procedury planistycznej przyjętej w u.p.z.p. Podstawowym uzgodnieniem, mając na uwadze wspomniany powyżej cel i charakter planu przyjętego zaskarżoną uchwałą, jest postanowienie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 15 maja 2014 r. uzgadniającego projekt planu pod kątem zgodności z przepisami rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie.
Rada podkreśliła, iż ustalenia zaskarżonej Uchwały pozostają w zgodności ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Myślenice, zatwierdzonego Uchwałą Nr 407/LVIII/2010 Rady Miejskiej w Myślenicach w dniu 31 maja 2010 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził naruszenia zasad lub trybu sporządzenia planu uchwalonego zaskarżoną uchwałą. W uzasadnieniu wyroku wskazał, że skarżący są właścicielami nieruchomości składających się z działek nr [...]/5 i [...]/8 położonych w Myślenicach, po których zgodnie z treścią zaskarżonej uchwały ma przebiegać układ drogowy spełniający funkcję bezkolizyjnego węzła komunikacyjnego, drogi krajowej nr 7 na odcinku Kraków – Myślenice, oznaczony w planie symbolem 1 KDGP/S – tereny dróg publicznych, droga główna ruchu przyspieszonego, docelowo droga ekspresowa z podstawowym przeznaczeniem pod drogi oraz obiekty obsługi komunikacyjnej (§ 8 ust. 1 pkt 1 lit. a). Przedmiotowy plan jest elementem ponad lokalnych rozwiązań komunikacyjnych mających bezpośrednie znaczenie dla poprawy drożności drogi krajowej i dróg wojewódzkich z uwzględnieniem potrzeby dalszego wzrostu bezpieczeństwa dla użytkowników tych dróg. Z uwagi zatem na jego społeczną celowość i konieczność przyjęcia rozwiązań drogowych, jako elementu szerokiego, ponadlokalnego programu udrożnienia drogi krajowej S7 (powszechnie znanej jako "Zakopianka") nie sposób uznać, by przy jego uchwaleniu, w zakresie działek skarżących, organ przekroczył władztwo planistyczne.
Stopień zajętości przedmiotowych działek na cel przyszłego węzła komunikacyjnego jest przede wszystkim konsekwencją wymogu zachowania warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. Wytyczenie przedmiotowej drogi i jej realizacja stanowią ważny cel publiczny uzasadniający ingerencję w sposób wykonywania prawa własności przez skarżących. Względy ekonomiczne akcentowane w skardze, a wynikające z dotychczasowego sposobu wykorzystania nieruchomości przez skarżących muszą z powyższych względów pozostać bez wpływu na ocenę legalności zaskarżonej uchwały.
Sąd wskazał ponadto na zgodność planu z ustaleniami Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Myślenice.
W tym stanie rzeczy Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Pełny tekst uzasadnienia zaskarżonego wyroku znajduje się na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
W. S. i G. S. w skardze kasacyjnej od powyższego wyroku wnieśli o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przewidzianych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucili naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie
1) art. 1 ust 2 , 6 ust 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż w niniejszej sprawie zachowane zostały wymagania odnośnie ładu przestrzennego określonego przez przepisy w/w ustawy;
2) art. 4, art. 3 ust, 1 i art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez nadużycie władztwa pianistycznego gminy, a tym samym naruszenie zasad sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;
3) art. 1 ust. 2 pkt. 7 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 ze zm.) w zw. z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez naruszenie zasady równości wszystkich wobec prawa i niedyskryminacji poprzez pozbawienie skarżących prawa własności, zróżnicowanie sytuacji skarżących w porównaniu z pozostałymi właścicielami sąsiednich nieruchomości objętych miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, którym uchwała zezwala na przeznaczenie wolnych terenów pod zabudowę usługową o charakterze komercyjnym;
4) art. 1 ust 2 pkt 1 i 7 ustawy z dnia 27 marca 2003 r, o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w szczególności poprzez wadliwe ustalenie granic miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w wyniku czego doszło do podzielenia działki [...]/5 na dwie części
część objętą miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, która została wyłączona całkowicie z zabudowy i zajęta pod układ drogowy pełniący funkcję bezkolizyjnego węzła komunikacyjnego drogi krajowej nr 7 na odcinku Kraków - Myślenice oznaczony w planie symbolem 1 KDGP/S
część objętą planem( zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej w Myślenicach z dnia 29 września 2015 r., nr 90/XIV/2015) oznaczoną jako obszar 1U, której obszar został dodatkowo wyłączony z zabudowy wskutek ustalenia linii dopuszczalnej zabudowy
5) art. 6 ust. 1 u.p.z.p. w zw. z art. 28 ust. 1 u.p.z.p. poprzez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że nie doszło do przekroczenia granic władztwa pianistycznego oraz naruszenia zasad sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przy określaniu przeznaczenia nieruchomości skarżących, a tym samym błędną interpretację władztwa planistycznego Rady Miejskiej Myślenice, polegającą na przyjęciu, iż nie stanowi naruszenia prawa własności odebranie właścicielowi prawa do zabudowy;
6) art. 31 ust. 3 w zw. z art. 21 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez naruszeniem w toku procedury planistycznej zasady proporcjonalności między przysługującym gminie władztwem planistycznym a konstytucyjnie chronionym prawem własności;
7) art. 1 ust 2 pkt. 7 u.p.z.p. w zw. z art. 64 ust. 1,2 i 3 Konstytucji RP poprzez błędną ich wykładnię, skutkującą pominięciem przez Radę Miejską w Myślenicach jako organu podejmującego skarżoną uchwałę - obowiązku uwzględniania w procesie planowania i zagospodarowania przestrzennego nakazu przestrzegania prawa własności, przysługującego właścicielom nieruchomości będących przedmiotem planowanego zagospodarowania, a ściśle wiążącego się z działkami nr [...]/5 i [...]/8;
8) art. 32 ust. 1 w zw. z art. 64 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji zaakceptowanie niezgodnej z prawem sytuacji, gdy w tym samym stanie faktycznym i prawnym możliwe jest wprowadzenie różnych ograniczeń prawa własności i że dopuszczalne jest zróżnicowanie ochrony tego prawa, co ma miejsce w odniesieniu do nieruchomości skarżących i analogicznie położonych nieruchomości sąsiednich;
9) art. 31 ust. 3 zd. 1 w zw. z art. 64 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji RP poprzez niezastosowanie i niezbadanie proporcjonalności ograniczenia prawa własności w kontekście ograniczeń dotykających innych właścicieli będących w takiej samej sytuacji faktycznej i prawnej;
10) naruszenie zasad sporządzania planu określonych w art. 15 ust. 2 u.p.z.p. poprzez pominięcie w uchwale elementów obligatoryjnych planu zagospodarowania przestrzennego i brak ustalenia parametrów drogi w części opisowej uchwały - w tym parametrów układu drogowego pełniącego funkcję bezkolizyjnego węzła komunikacyjnego mającego zgodnie z zapisami planu przebiegać po działkach skarżących - zgodnie z wymogami § 4 pkt 9 iit. "a" i "b" rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;
Zarzucono również naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj, :
1) art. 1 ust. 1 i 2 p.u.s.a. poprzez nieprawidłowe wykonywanie wymiaru sprawiedliwości polegające na rezygnacji z wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i rozpatrzenia zarzutów strony skarżącej, w tym brak wyczerpującego zbadania (kontroli) legalności działalności administracji publicznej i pominięcie zarzutów strony skarżącej odnoszących się do wybiórczego potraktowania działek należących do skarżących i przeznaczenia ich na układ drogowy spełniający funkcję bezkolizyjnego węzła komunikacyjnego, podczas gdy teren położony analogicznie został w pianie przeznaczony pod inwestycje o charakterze usługowym;
2) art. 141 § 4 p.p.s.a., polegające na nieprzedstawieniu w uzasadnieniu wyroku stanu sprawy zgodnie ze stanem faktycznym, poprzez zignorowanie zarzutów skarżących, jak również zbyt lakoniczne wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia co uniemożliwia stronie dokonanie kontroli prawidłowości rozumowania WSA;
3) art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi pomimo istnienia przesłanek do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały na podstawie art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. Z art. 147 § 1 p.p.s.a.;
4) art. 233 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r., Nr 43, poz. 296 z późn. zm.) w związku z art. 106 § 3 i 5 p.p.s.a. poprzez rezygnację z wszechstronnego rozważenia całego materiału dowodowego, w tym pominięcie wniosków dowodowych skarżących i nie uwzględnienie dowodu z dokumentu złożonych przez stronę skarżącą w postaci umowy z dnia 28 grudnia 1995 r., Rep A Nr 8907/1995.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwane dalej "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu.
Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonej w niej podstawy.
Zasadnicze zarzuty skargi kasacyjnej dotyczą oceny Sądu Wojewódzkiego, zgodnie z którą rozwiązania przyjęte w kontrolowanym planie w zakresie nieruchomości skarżących podjęte zostały w ramach przysługujących organowi uprawnień wynikających z art. 3 ust. 1 u.p.z.p., a także po właściwym wyważeniu indywidualnego interesu skarżących oraz interesu publicznego związanego z realizacją inwestycji drogowej przewidzianej na obszarze objętym sporną Uchwałą Rady Miejskiej w Myślenicach.
Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej w okolicznościach niniejszej sprawy uprawnione było wnioskowanie Sądu Wojewódzkiego, że nie stanowiło nadużycia władztwa planistycznego przeznaczenie w uchwalonym planie części nieruchomości skarżących pod układ drogowy mający pełnić funkcję bezkolizyjnego węzła komunikacyjnego łączącego drogą krajową z drogami niższej kategorii.
Oczywiście trafnie wskazał autor skargi kasacyjnej, że w ramach kształtowania polityki przestrzennej na terenie gminy (miasta), oprócz interesu publicznego, ochronie podlega również interes indywidualny, w tym prawo własności przysługujące właścicielom nieruchomości objętych granicami planu miejscowego. Niewątpliwie zasady obowiązujące przy sporządzaniu planu miejscowego wymagają wyważenia interesu publicznego oraz indywidualnego, aby zabezpieczyć i rozwiązać potrzeby wspólnoty, jednocześnie nie ingerując nadmiernie w prawa właścicieli nieruchomości objętych planem. Nie ma jednak racji strona skarżąca, że w niniejszej sprawie Rada Miejska nie wykazała tego, iż nieuniknione było zajęcie działek skarżących oznaczonych numerami [...]/5 i [...]/8 pod zaplanowany układ drogowy, a tym samym wyłączenia ich z możliwości zabudowy. Wprawdzie uzasadnienie wyroku nie zawiera co do tego zagadnienia wyczerpującej argumentacji, to jednak należy zauważyć, że organ odpowiadając na wezwanie i skargę przedstawił szeroko okoliczności, które zdeterminowały rozwiązania przyjęte w przedmiotowym planie miejscowym uchwalonym dla obszaru związanego z drogą krajową nr 7 Kraków-Chyżne. Kwestią istotną dla przyjętych ustaleń planu było to, że zaplanowany węzeł komunikacyjny usytuowany został w miejscu istniejącego przebiegu drogi krajowej i dróg niższej kategorii. Ze złożonej dokumentacji i wyjaśnień organu wynika, że zapisy planu w zakresie dotyczącym działek skarżących mają na celu zabezpieczenie terenu dla realizacji węzła komunikacyjnego w celu poprawy istniejącego układu drogowego. Zaplanowano stworzenie bezkolizyjnego łącznika drogi krajowej z drogami niższej kategorii, co udrożni drogę krajową tzw. Zakopiankę ale też poprawi stan dróg wojewódzkich i lokalnych. Nie bez znaczenia był również fakt, że już w planie miejscowym z 29 stycznia 2001 r. działki skarżących nr [...]/5 i [...]/8 objęte były rozwiązaniami projektowanej drogi lokalnej. Ponadto zasadnie Sądu Wojewódzki zwrócił uwagę na długofalowy charakter przedmiotowego zamierzenia komunikacyjnego, uwzględnionego w ustaleniach aktualnego Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Myślenice z 31 maja 2010 r., jak też Studium wcześniejszego z 31 grudnia 1999 r. które zakładało strategię bezkolizyjnego włączenia ulicy Sobieskiego do drogi krajowej nr 7.
Przy ocenie sprawy zasadnicze znaczenie miała okoliczność, że przyczyną ograniczeń wprowadzonych co do przeznaczenia nieruchomości skarżących była konieczność ich zajęcia pod węzeł komunikacyjny tworzony w ramach istniejącego układu dróg i zaplanowany w sposób jaki wynikał z wymogów normatywnych i technicznych oraz uzgodnień z zarządcą drogi krajowej. Rada Miejska trafnie podniosła w odpowiedzi na skargę, że określony w planie obszar zajętości terenów w stopniu wyłączającym nieruchomości skarżących z możliwości zagospodarowania na zasadach jakie zostały określone w planie dla innych sąsiednich działek, jest wynikiem szeregu uzgodnień i opinii jakie uzyskano w ramach przeprowadzonej procedury planistycznej, w tym stanowiska Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad wyrażonego w postanowieniu z 15 maja 2014 r., uzgadniającego projekt planu pod kątem zgodności z przepisami rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. Przedstawione uwarunkowania niewątpliwie potwierdzały zasadność przyjętych w planie rozwiązań, zwłaszcza że skarżący kwestionując przebieg projektowanej drogi nie podali konkretnych argumentów mogących podważyć stanowisko organu. Tymczasem, jak słusznie zaznaczył Sąd Wojewódzki w uzasadnieniu wyroku, ustalenia planu służą realizacji przedsięwzięcia drogowego o znaczeniu ponadlokalnym i lokalnym, będącego elementem kompleksowego programu komunikacyjnego, niezwykle istotnego z punktu widzenia interesu publicznego.
Z całokształtu okoliczności przedstawionych przez organ, a następnie przez Sąd Wojewódzki wynika, że wprowadzone Uchwałą Rady Miejskiej ograniczenia w wykorzystaniu nieruchomości skarżących uzasadnione zostały interesem publicznym, dla ochrony którego wprowadzono kwestionowane ustalenia planu miejscowego. Niewątpliwie ingerencja w sferę własności przysługującej skarżącym pozostaje w racjonalnej proporcji do celów związanych z bezpieczeństwem ruchu drogowego, jak też zrównoważonym rozwojem gminy. Tym samym należało uznać, że Sąd Wojewódzki dokonał właściwej oceny co do wyważenia w niniejszej sprawie wartości wynikających z wymogu uwzględnienia w planowaniu przestrzennym indywidualnego prawa własności oraz potrzeb interesu publicznego zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 7 i 9 u.p.z.p. Zgodzić się należało ze stanowiskiem Sądu Wojewódzkiego, że podnoszone przez skarżących względy ekonomiczne związane z dotychczasowym sposobem wykorzystania nieruchomości na cele usługowe nie mogły podważyć legalności przyjętych w planie postanowień co do przeznaczenia i zagospodarowania wyznaczonego terenu pod zaplanowany drogowy węzeł komunikacyjny
W rozpatrywanej sprawie nie można było też pominąć okoliczności, podniesionej w uzasadnieniu wyroku, że skarżący w toku procedury planistycznej nie zgłaszali uwag do projektu planu. Chociaż zgłaszanie uwag nie jest obowiązkiem zainteresowanego podmiotu, to jednak ich brak zwiększa zakres swobody organu wykonującego władztwo planistyczne. Ustawodawca stworzył gwarancje ochrony interesu indywidualnego osób, których nieruchomości objęto planem właśnie poprzez uczestniczenie w procedurze uchwalania planu, a zwłaszcza możliwość złożenia uwag do projektu. Brak uwag uniemożliwia ewentualną możliwą korektą rozwiązań zaproponowanych przez organ. Regulacja przepisów art. 18, 19 i 20 u.p.z.p. świadczy, że ustawodawca przypisał instytucji uwag duże znaczenie w procedurze planistycznej, co musi być również uwzględnione przy ocenie legalności konkretnego planu miejscowego.
W rezultacie niezasadne okazały się zarzuty kasacyjne wskazujące na nadużycie przez organ gminy władztwa planistycznego oraz naruszenie zasady proporcjonalności między interesem publicznym a konstytucyjnie chronionym prawem własności przysługującym skarżącym, jako właścicielom nieruchomości objętych przedmiotowym planem miejscowym.
Jako nietrafny należało również uznać zarzut dotyczący nieuprawnionego zróżnicowania sytuacji skarżących w porównaniu z pozostałymi podmiotami będącymi właścicielami sąsiednich nieruchomości, którym ustalenia planu umożliwiają wykorzystanie ich pod działalność usługową, komercyjną. Z analizowanego stanu sprawy należało wyprowadzić wniosek, że różne przeznaczenie działek gruntowych zlokalizowanych na terenie objętym planem wynika z faktycznych i prawnych uwarunkowań istniejącego oraz planowanego układu komunikacyjnego oraz koniecznych do zastosowanie rozwiązań z zakresu ruchu drogowego. Dokumentacja planistyczna wskazuje, że zróżnicowany sposób zaplanowanego zagospodarowania poszczególnych nieruchomości podyktowany został ich położeniem względem przewidzianego do realizacji węzła komunikacyjnego. Dlatego zarzut skarżących co do naruszenia konstytucyjnej zasady równości wszystkich wobec prawa i niedyskryminacji sformułowany został niezasadnie.
Nietrafny okazał się również zarzut dotyczący naruszenia art. 15 ust. 2 u.p.z.p. w zw. z § 4 pkt 9 lit. a) i b) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, którego strona skarżąca upatruje w tym, że w uchwale nie zawarto ustaleń w zakresie parametrów układu drogowego mającego zgodnie z zapisami planu przebiegać po działkach skarżących. Zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 10 u.p.z.p. w planie miejscowym określa się obowiązkowo zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej. Z kolei § 4 pkt 9 wymienionego rozporządzenia stanowi, że ustalenia dotyczące zasad modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji infrastruktury technicznej powinny zawierać określenie układu komunikacyjnego i sieci infrastruktury technicznej wraz z ich parametrami oraz klasyfikacją ulic i innych szlaków komunikacyjnych (lit. a), określenie warunków powiązań układu komunikacyjnego i sieci infrastruktury technicznej z układem zewnętrznym (lit. b).
Uwzględniając treść § 8 Uchwały oraz rysunek planu należało uznać, że wymogi powołanych wyżej przepisów zostały spełnione. Zaznaczyć bowiem należy, że według ukształtowanego w orzecznictwie poglądu nie można przepisu § 4 pkt 9 rozporządzenia wykładać w ten sposób, że stwarzałby on obowiązek określenia przez organ gminy w planie miejscowym konkretnych parametrów technicznych dróg publicznych. Regulacja wymienionego rozporządzenia z 26 sierpnia 2003 r. odnosi się do określenia w planie układu komunikacyjnego w znaczeniu urbanistycznym. Natomiast konkretne parametry dróg publicznych zostały określone w rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznym jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999, nr 43, poz. 430), czyli w akcie wykonawczym do Prawa budowlanego, stosowanym na etapie tworzenia projektu budowlanego, który podlega następnie weryfikacji przez właściwy organ udzielający pozwolenie na budowę (por. wyroki NSA z dnia: 15 kwietnia 2015 r., II OSK 2164/13; 28 kwietnia 2016 r., II OSK 2992/14, 22 lutego 2017 r., II OSK 1487/15).
Z tych wszystkich względów na akceptację zasługiwało stanowisko Sądu Wojewódzkiego, zgodnie z którym kontrolowana Uchwała nie narusza zasad sporządzania planu miejscowego, a tym samym brak było w świetle art. 28 ust. 1 u.p.z.p. i art. 147 § 1 p.p.s.a. przesłanek do wnioskowanego przez skarżących stwierdzenia nieważności przedmiotowej uchwały.
W dalszej kolejności trzeba zauważyć, że wprawdzie Sąd Wojewódzki nie odniósł się w uzasadnieniu wyroku wyczerpująco do wszystkich zarzutów zawartych w skardze, to jednak nie miało to wpływu na wynik sprawy. Zauważyć bowiem należy, że wszystkie istotne kwestie zostały przez Sądu Wojewódzki zweryfikowane, a przy tym w odpowiedzi na skargę organ szczegółowo odniósł się do zarzutów postawionych przez skarżących. Mimo więc niedostatków uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie doszło do naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w sposób, który uniemożliwiłby kontrolę instancyjną wyroku. Dla wyniku sprawy nie miało znaczenia również to, że Sąd Wojewódzki nie uwzględnił wniosku dowodowego zgłoszonego przez skarżących. Przedstawiony przez stronę dokument stanowiący akt notarialny dotyczy bowiem niespornych okoliczności nabycia przez gminę działki nr 902, a następnie jej podziału na trzy działki, z których jedna przeznaczona została pod zaplanowany układ drogowy, a dwie pozostałe sprzedane prywatnemu podmiotowi jako nieprzewidziane do objęcia ich planowanymi rozwiązaniami komunikacyjnymi. Skoro stanowisko organu dotyczące tego zagadnienia, przedstawione w odpowiedzi na skargę, nie budziło wątpliwości Sądu, to zbędne było dalsze badanie okoliczności wykorzystania działek o nr. 902/1, 902/3 oraz ich przeznaczenia w planie miejscowym. Zaznaczyć należy, że organ w przekonujących wyjaśnieniach wykazał racjonalne przesłanki warunkujące wykorzystanie tylko jednej działki o numerze 902/2 na cele realizacji przedmiotowego węzła komunikacyjnego, a Sąd Wojewódzki przedstawił te ustalenia w uzasadnieniu wyroku.
W konsekwencji skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło