VII SO/Wa 8/16

PostanowienieWSA w Warszawie2016-04-19

Skład orzekający: Maciej Majewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu, wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym został uwzględniony, ponieważ wnioskodawca wykazał, że jego sytuacja materialna, obejmująca niskie dochody z zasiłku dla bezrobotnych, brak oszczędności oraz obowiązek alimentacyjny, uniemożliwia mu samodzielne poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
T. J. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Wnioskodawca utrzymuje się z zasiłku dla bezrobotnych, posiada jedynie udział w nieruchomości nabytej z bonifikatą i ponosi koszty utrzymania, w tym alimenty. Do wniosku dołączył dokumenty potwierdzające jego sytuację finansową.
Rozstrzygnięcie
Przyznano T. J. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. J. o przyznanie prawa pomocy w sprawie dotyczącej skargi T. J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2016 r. znak: [...] postanawia: przyznać T. J. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek T. J. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż T. J. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z zasiłku dla bezrobotnych w wysokości 678,71 zł. Wnioskodawca wskazał, że jedyny majątek jaki posiada to udział w nieruchomości zabudowanej domem mieszkalnym, nieruchomość wnioskodawca nabył ponad 10 lat temu uzyskując bonifikatę wartość 95% wartości ww. nieruchomości. Wskazał, że ponosi następujące koszty utrzymania: alimenty - 300 zł. energia elektryczna 53,87 zł., woda i ścieki 83,25 zł., opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi – 14 zł., telefon 59,99 zł., opłata RTV – 22,70 zł., żywność - pozostała kwota. Do wniosku załączono kopie: aktu notarialnego o nabyciu ww. nieruchomości, przekazów bankowych opłacania alimentów (13 kopii), opłat za energię elektryczną, opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, za telefon, za RTV oraz decyzję o przyznaniu zasiłku dla bezrobotnych. W dodatkowym piśmie z 3 kwietnia 2016 r. złożonym na wezwanie Sądu wnioskodawca wskazał, że nie jest uprawniony do świadczeń socjalnych, nie otrzymuje pomocy od rodziny i osób trzecich, poza doraźną pomocą od krewnych. Do pisma dołączono kopię dokumentu PIT za 2015 r. oraz wyciąg z rachunku bankowego za ostatnie trzy miesiące. W sprawie zważono, co następuje. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Biorąc pod uwagę sytuację majątkową T. J. uznać należy, iż uzasadnione jest przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Wnioskodawca utrzymuje się z zasiłku dla bezrobotnych w wysokości 678,71 zł., nie posiada oszczędności, jest zobowiązany do spłaty alimentów w wysokości 300 zł. Z uwagi na powyższe uznano, wobec trudnej sytuacji materialnej wnioskodawcy, że nie jest on w stanie samodzielnie ponieść kosztów sądowych i opłacić zawodowego pełnomocnika. W związku z powyższym postanowiono na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło