II FSK 2954/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-10-10

Skład orzekający: Jan Rudowski, Tomasz Zborzyński, Teresa Porczyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kary porządkowej na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej jest dopuszczalne, gdy strona nie przedłożyła żądanych dokumentów, których nie miała obowiązku przechowywać ze względu na upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego?
Ratio decidendi
Kara porządkowa na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej może być nałożona jedynie w przypadku "bezzasadnej odmowy" dokonania czynności procesowej. Jeśli strona nie miała obowiązku przechowywania żądanych dokumentów w dacie wezwania przez organ podatkowy z powodu upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, a z akt sprawy nie wynika, że dokumenty te nadal posiadała, to brak ich przedłożenia nie nosi znamion bezzasadności i nie może stanowić podstawy do ukarania karą porządkową.
Stan faktyczny
Organ podatkowy wezwał stronę do przedłożenia dokumentów księgowych dotyczących roku 2008 w ramach postępowania podatkowego. Strona nie przedłożyła dokumentów, powołując się na brak obowiązku ich przechowywania po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Organ pierwszej instancji nałożył na stronę karę porządkową, którą utrzymał w mocy Dyrektor Izby Skarbowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienia organów, uznając, że brak obowiązku posiadania dokumentów wyklucza możliwość nałożenia kary porządkowej. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jan Rudowski, Sędzia NSA Tomasz Zborzyński, Sędzia NSA del. Teresa Porczyńska (sprawozdawca), Protokolant Joanna Legieć, po rozpoznaniu w dniu 10 października 2018 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 kwietnia 2016 r. sygn. akt I SA/Gd 144/16 w sprawie ze skargi R. J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia 16 listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary porządkowej 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku na rzecz R. J. kwotę 120 (słownie: sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2016 r. sygn. akt I SA/Gd 144/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu skargi R. J. uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia 21 stycznia 2016 r. oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia 10 sierpnia 2015 r. w przedmiocie kary porządkowej. Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy: Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. postanowieniami z dnia 26 czerwca 2013 r. wszczął wobec Skarżącego i jego małżonki postępowania podatkowe w sprawie ustalenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 rok z tytułu przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych. Decyzją z dnia 27 maja 2014 r. organ pierwszej instancji ustalił Skarżącemu zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 rok z tytułu przychodów z nieujawnionych źródeł lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach. Dyrektor Izby Skarbowej w Gdańsku, działając na podstawie art. 229 Ordynacji podatkowej postanowieniem z dnia 31 marca 2015 r. zlecił organowi podatkowemu pierwszej instancji przeprowadzenie dodatkowego postępowania uzupełniającego. Pismem z dnia 11 maja 2015 r. Naczelnik US wezwał Skarżącego do przedłożenia w terminie 7 dni od daty doręczenia przedmiotowego wezwania dowodów potwierdzających wysokość uzyskanych w 2008 r. przychodów i poniesionych wydatków pozwalających na chronologiczne zestawienie przychodów i wydatków tego roku podatkowego, tj. do przedłożenia: księgi przychodów i rozchodów, rejestrów zakupów i sprzedaży VAT, dowodów zapłaty za poszczególne zakupy i dowodów potwierdzających faktyczną datę uzyskania poszczególnych przychodów oraz ewidencję środków trwałych. Ponadto należało przedstawić dowody potwierdzające, jaka część wydatków inwestycyjnych wynikających z deklaracji VAT-7 za 2008 r. została faktycznie poniesiona w roku 2008, a jaka w latach następnych. Organ pouczył Skarżącego, że niezastosowanie się do wezwania w oznaczonym terminie będzie potraktowane jako bezzasadna odmowa dokonania przez stronę określonej czynności i może spowodować nałożenie kary porządkowej przewidzianej w art. 262 Ordynacji podatkowej. Skarżący w wyznaczonym terminie nie złożył wymaganych dowodów. Pismem z dnia 1 czerwca 2015 r., Skarżący wniósł o przedłużenie terminu do złożenia dowodów do dnia 25 czerwca 2015 r. Organ pierwszej instancji pismem z dnia 8 lipca 2015 r. ponownie wezwał Skarżącego o przedłożenie stosownych dowodów, wskazując, iż niezastosowanie się do jego treści spowoduje nałożenie kary porządkowej przewidzianej w art. 262 Ordynacji podatkowej. Wezwanie zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi Skarżącego w dniu 20 lipca 2015 r., a wyznaczony w nim siedmiodniowy termin do złożenia wyjaśnień i dowodów upłynął z dniem 27 lipca 2015r. Postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2015 r. organ pierwszej instancji, stosownie do treści art. 262 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, nałożył na Skarżącego karę porządkową w wysokości 500,00 zł, albowiem w wyznaczonym terminie Skarżący nie złożył żadnych wyjaśnień i dowodów, uniemożliwiając organowi podatkowemu ustalenie okoliczności niezbędnych do prawidłowego załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Postanowieniem z dnia 16 listopada 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Gdańsku utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, że podstawową przesłanką nałożenia kary porządkowej jest wystosowanie przez organ podatkowy prawidłowego wezwania. Prawidłowość wezwania, w znaczeniu art. 262 § 1 O.p. oznacza, że powinno ono spełniać wymogi określone w szczególności w art. 155 i 159 O.p. Wskazując na treść art. 155 § 1 oraz art. 122 i 187 § 1 O.p. organ stwierdził, że Skarżący pomimo, wystosowania do niego wezwań z dnia 11 maja 2015 r. i z dnia 8 lipca 2015 r. do złożenia dokumentów niezbędnych do rozpatrzenia sprawy, nie wywiązał się z nałożonego na niego obowiązku. Organ wyjaśnił, że w odpowiedzi na wezwanie z dnia 11 maja 2015 r. Skarżący wyjaśnił, że nie posiada dowodów źródłowych, o których mowa w piśmie. W związku z koniecznością odtworzenia żądanych dowodów wniósł o przedłużenie terminu do ich dostarczenia, jednakże do dnia wydania zaskarżonego postanowienia żądanych dokumentów nie przedłożył, przez co nie wykonał nałożonego obowiązku. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej charakterystyka postępowania z nieujawnionych źródeł polega na tym, iż szereg informacji dotyczących stanu faktycznego sprawy posiada podatnik, jednakże nie może on decydować o tym, które dane przekazać organowi podatkowemu, a które nie mają znaczenia w sprawie. Organ podatkowy ma obowiązek zebrać dowody i ustalić stan faktyczny, przy czym strona postępowania ma obowiązek przekazać dowody, informacje lub wyjaśnić okoliczności istotne dla sprawy, na żądanie organu, będąc w ich posiadaniu. W ocenie organu, dowody do dostarczenia których organ podatkowy pierwszej instancji wezwał Skarżącego, są jedynymi dowodami, na podstawie których można zweryfikować okoliczności podnoszone w odwołaniu od decyzji Naczelnika US z dnia 27 maja 2014 r. Organ podatkowy nie zakwestionował, iż do chwili obecnej podatnik prowadzący działalność gospodarczą nie ma obowiązku przechowywać dokumentacji dotyczącej roku 2008. Niemniej jednak w sytuacji, gdy wskazuje na zaistnienie okoliczności znanych tylko jemu (np. niezapłacenie zobowiązań z tytułu nabytych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej środków trwałych na kwotę 1.831.008,00 zł), weryfikacja tych okoliczności bez jego udziału nie jest możliwa. Organ podkreślił, iż w piśmie z dnia 1 czerwca 2015 r. Skarżący zobowiązał się odtworzyć żądane dowody i dostarczyć je do organu podatkowego pierwszej instancji do dnia 25 czerwca 2015 r. Pomimo upływu tego terminu i wystosowania kolejnego wezwania, nie uczynił tego. Nie wskazał też powodów ich niedostarczenia. Co więcej, na kolejne wezwanie Skarżący w ogóle nie zareagował. Organ wskazał ponadto, że wszczęcie postępowania podatkowego za rok 2008 nastąpiło w dniu 1 lipca 2013 r., a więc w momencie gdy podatnicy prowadzący działalność gospodarczą zobowiązani byli posiadać dokumentację podatkową dotyczącą tego roku podatkowego. W toku prowadzonego przez organ podatkowy pierwszej instancji postępowania w zakresie zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. z tytułu przychodów z nieujawnionych źródeł lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach Naczelnik US wielokrotnie wzywał Skarżącego do przedłożenia dowodów potwierdzających faktyczną wysokość uzyskanych przychodów i poniesionych kosztów. Jednak wówczas również dowodów tych nie przedłożono. Zdaniem organu, brak obowiązku przechowywania dowodów nie jest faktycznym powodem ich nieprzedłożenia przed organem podatkowym pierwszej instancji. Wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2016 r. sygn. akt I SA/Gd 144/16 WSA w Gdańsku uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji ocenił, że nie może być przedmiotem sankcji administracyjnej w postaci kary porządkowej zachowanie strony, które nie wynika z konkretnego obowiązku prawnego. Kara porządkowa jest bowiem sankcją administracyjną za brak określonego zachowania wynikającego z przepisów prawa lub zachowanie się wbrew określonemu nakazowi administracyjnemu. Natomiast w niniejszej sprawie organ zażądał przedłożenia dokumentów, których w momencie skierowania wezwania strona nie była zobowiązana do ich posiadania ze względu na upływ terminu przedawnienia. Sąd zgodził się z Dyrektorem Izby Skarbowej, że weryfikacja pewnych okoliczności w postępowaniu podatkowym bez udziału strony nie jest możliwa i konieczne jest czynne uczestnictwo strony w prowadzonym w postępowaniu. Podkreślił jednak, że organ nałożył karę porządkową za zachowanie strony związane z bezzasadną odmową dokonania czynności polegającą na nieprzedstawieniem dokumentów dotyczących zobowiązania podatkowego za 2008 r., których strona nie była zobowiązana do posiadania ze względu na upływ terminu przedawnienia. W takiej sytuacji nieodtworzenie tej dokumentacji przez stronę pomimo zobowiązania się do tego i brak przedłożenia odtworzonej dokumentacji organowi winno podlegać ocenie w prowadzonym postępowaniu podatkowym, jednakże nie może być przedmiotem sankcji w postaci kary porządkowej. Skoro strona nie miała obowiązku posiadania tej dokumentacji w dacie wezwania przez organ podatkowy do jej przedłożenia, to brak jej przedłożenia organowi nie może skutkować nałożeniem sankcji administracyjnej. Zdaniem Sądu nie zasługiwała na uwzględnienie argumentacja organu podatkowego, wskazująca jako uzasadnienie nałożenia kary porządkowej, że w momencie wszczęcia postępowania podatkowego tj. 1 lipca 2013 r. nie upłynął termin przedawnienia. Zdaniem Sądu zasadność nałożenia sankcji w postaci kary porządkowej należy odnosić do konkretnego zdarzenia w postaci naruszenia obowiązku przez podatnika w określonej dacie, natomiast w niniejszej sprawie nałożona sankcja nie ma związku z datą wszczęcia postępowania podatkowego, gdyż dotyczy braku zrealizowania żądania zawartego w wezwaniach organu podatkowego z dnia 11 maja 2015 r. i 8 lipca 2015 r. Również wbrew twierdzeniu organu odwoławczego wezwanie Naczelnika Urzędu Skarbowego nie zobowiązywało do złożenia wyjaśnień przez stronę, a jedynie dotyczyło przedłożenia dokumentacji księgowej wymienionej w pismach z dnia 11 maja 2015 r. oraz z dnia 8 lipca 2015 r. WSA w Gdańsku podkreślił, że organ podatkowy nie wezwał strony do złożenia zeznań, które pozwoliłyby wyjaśnić jednoznacznie czy Skarżący jest w posiadaniu dokumentacji za 2008 r, bądź czy może dokonać ich odtworzenia. Skargę kasacyjną od ww. wyroku wniósł Dyrektor Izby Skarbowej w Gdańsku zarzucając naruszenie: 1. przepisów postępowania, w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na naruszeniu: a. art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej: p.p.s.a., polegające na uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia 16 listopada 2015r. oraz poprzedzającego je postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w K., b. art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez orzeczenie wyłącznie w granicach skargi z pominięciem pozostałych przepisów prawa, które miały zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, wyznaczonych rodzajem i treścią zaskarżonego postanowienia to jest art. 155 § 1 Ordynacji podatkowej, c. art. 133 § 1, art. 134 § Iw zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez niewłaściwą ocenę stanu faktycznego sprawy, nie orzeczenie na podstawie akt sprawy i błędne rozstrzygnięcie sprawy, d. art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 p.p.s.a. poprzez błędną kontrolę niniejszej sprawy oraz błędne zastosowanie środków określonych w ustawie i uznanie skargi za zasadną w sytuacji, gdy zaskarżone postanowienia nie zawierały naruszenia uzasadniającego uchylenie, zatem skarga winna być oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a. co stanowi podstawę kasacyjną wynikającą z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. 2. naruszeniu przepisów prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 262 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez jego błędną wykładnię, z uwagi na stwierdzenie przez Sąd w swoim rozstrzygnięciu, że w przedmiotowej sprawie nałożenie kary porządkowej na skarżącego za brak przedłożenia dokumentacji wskazanej w wezwaniu organu, której strona nie była zobowiązana do posiadania ze względu na upływ okresu przedawnienia narusza wskazany przepis, gdyż żądanie organu przedstawienia lub okazania dokumentów może dotyczyć tych dokumentów, których obowiązek posiadania wynika z przepisów prawa, podczas gdy art. 262 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej nie zawiera ograniczenia wskazanego przez Sąd do dokumentów, których obowiązek posiadania wynika z przepisów prawa, stanowiąc, że strona, która mimo prawidłowego wezwania organu podatkowego bezzasadnie odmówiła złożenia wyjaśnień, okazania przedmiotu oględzin łub udziału w innej czynności może zostać ukarana karą porządkową do 2800 zł, co stanowi podstawę kasacyjną wynikającą z art. 174 piet 1 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe autor skargi kasacyjnej wniósł o: 1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi administracyjnemu pierwszej instancji celem ponownego rozpoznania, 2. zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną R. J. wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi. Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest także wskazanymi w niej podstawami. W myśl art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wnoszący skargę kasacyjną organ podniósł zarzuty oparte na obu wskazanych wyżej podstawach kasacyjnych. Organ podważa prawidłowość dokonanej przez Sąd pierwszej instancji oceny, wskazującej na brak podstaw do nałożenia na skarżącego kary porządkowej. Sąd pierwszej instancji przyjął, że nie przedstawienie przez skarżącego wskazanych w wezwaniach dokumentów wynikało z faktu, że skarżący nie miał obowiązku ich przechowywania do daty wezwania o ich przedstawienie, z uwagi na upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 rok z tytułu przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych. Zatem nieuwzględnienie przez skarżącego, wynikającego z wezwań organu, żądania przedstawienia dokumentów, nie było bezzasadne. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzuty organu nie zasługują na uwzględnienie. Z art. 262 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej (w brzmieniu obowiązującym w 2015 r.) wynika, że strona, pełnomocnik strony, świadek, biegły, którzy mimo prawidłowego wezwania organu podatkowego bezzasadnie odmówili złożenia wyjaśnień, zeznań, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin lub udziału w innej czynności mogą zostać ukarani karą porządkową w wysokości 2.500 zł. Zasadniczą przesłanką nałożenia kary porządkowej jest zatem "bezzasadność odmowy" dokonania konkretnej czynności procesowej przez stronę, przy czym chodzi tu o odmowę nie mającą podstaw w obiektywnych okolicznościach sprawy. Nie ma więc znaczenia to, czy w przekonaniu skarżącego powinien on ten obowiązek wykonać. Znaczenie ma kwestia istnienia faktycznych przeszkód w wykonaniu tego obowiązku. W literaturze przedmiotu wskazuje się, że danie możliwości organom podatkowym stosowania kar porządkowych, ma na celu zdyscyplinowanie uczestników postępowania podatkowego do określonych zachowań, podyktowanych czynnościami organu (zob. S. Presnarowicz w: C. Kosikowski oraz L. Etel (red.), J. Brolik, R. Dowgier, P. Pietrasz, M. Popławski, S. Presnarowicz, W. Stachurski, Ordynacja podatkowa. Komentarz LEX, Warszawa 2013 r., s. 1331.). Podkreślić należy, że kara porządkowa służy usprawnieniu postępowania jako pewnego procesu, w znaczeniu technicznym. Podatnik może być zatem wezwany do przedłożenia odpowiedniego przedmiotu, który ma być poddany oględzinom (w tym także dokumentów), w zakresie niezbędnym do zrealizowania postulatu ustalenia prawdy materialnej (art.155 § 1 Ordynacji podatkowej) i przedmiot ten musi on przedłożyć pod rygorem wynikającym z art. 262 § 1 pkt 2 tej ustawy. Odpowiedzialność jego może być ograniczona jedynie w sytuacji, gdy odmowa wykonania wezwania nie jest bezzasadna. Znamiona "bezzasadnej odmowy", o jakiej mowa w powołanym wyżej przepisie, nosi postępowanie strony, która bez uzasadnionej przyczyny nie realizuje wezwania organu, tj. jeżeli z okoliczności sprawy nie wynika, że jest to uzasadnione obiektywnymi okolicznościami. Okoliczności te muszą być przez wezwanego podatnika w sposób niebudzący wątpliwości wykazane (por. wyrok NSA z 6 marca 2018 r. II FSK 1695/16, dostępny w CBOSA orzeczenia. nsa.gov.pl). Okolicznością niesporną jest, że w dacie skierowania do strony skarżącej wezwań z 11 maja 2015 r. i z 8 lipca 2015 r. zobowiązujących do przedstawienia dowodów w postaci wskazanych w wezwaniach dokumentów, – (księgi przychodów i rozchodów, rejestrów zakupu i sprzedaży VAT, dowodów zapłaty za poszczególne zakupy, dowodów potwierdzających faktyczną datę uzyskania poszczególnych przychodów, ewidencji środków trwałych oraz dowodów potwierdzających jaka część wydatków inwestycyjnych wynikających z deklaracji VAT za 2008 r. została faktycznie poniesiona w 2008 r. a jaka w latach następnych) – upłynął już termin przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 rok z tytułu przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach. Z art.86 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art.70 § 1 tej ustawy wynika - dla podatników obowiązanych do prowadzenia ksiąg podatkowych - obowiązek przechowywania tych ksiąg i związanych z ich prowadzeniem dokumentów, przez okres pięciu lat, to jest do czasu upływu okresu przedawnienia zobowiązania podatkowego, chyba że ustawy podatkowe stanowią inaczej (v. wyrok NSA z 30.03.2011 r. I FSK 557/10, dostępny w CBOSA orzeczenia. nsa.gov.pl). Księgi podatkowe to zgodnie z art.3 pkt.4 Ordynacji podatkowej podatkowa księga przychodów i rozchodów, ewidencje oraz rejestry, do których prowadzenia, do celów podatkowych, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązani są podatnicy, płatnicy lub inkasenci. Jak wynika ze wskazanych przepisów skarżący nie miał obowiązku przechowywania wskazanych w wezwaniach dokumentów w dacie skierowania do niego tych wezwań. Nawet jeżeli wystąpił z wnioskiem o przedłużenie wskazanego w wezwaniach terminu do złożenia tych dokumentów, to wniosek ten nie skutkował bezwarunkowym obowiązkiem ich złożenia w świetle przywołanego art.86 § 2 Ordynacji podatkowej. Z akt nie wynika bowiem, że mimo upływu terminu przedawnienia skarżący posiadał te dokumenty, co mogłoby oznaczać, że ich niezłożenie nie miało żadnego uzasadnienia. Niezłożenie przez skarżącego żądanych przez organ dokumentów nie nosi w tym stanie faktycznym znamion bezzasadności. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w świetle treści i rozumienia art.262 § 1 pkt.2) Ordynacji podatkowej, Sąd pierwszej instancji zasadnie przyjął, że nieprzedstawienie przez skarżącego dokumentów w sytuacji kiedy w dacie ich żądania nastąpiło już przedawnienie zobowiązania podatkowego, nie stanowiło podstawy do ukarania skarżącego karą porządkową. Niezasadne są w związku z powyższym zarzuty naruszenia przepisów postępowania podatkowego. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art.134 p.p.s.a w związku z art.155 § 1 Ordynacji podatkowej. Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem (art. 1 § 2 p.u.s.a.) zaskarżonego aktu. Sąd może więc uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które przytoczono w skardze. Sąd pierwszej instancji nie kwestionuje, wynikającego z art.155 § 1 Ordynacji podatkowej, prawa organu do wezwania strony lub innej osoby do złożenia wyjaśnień, zeznań, przedłożenia dokumentów. Nie oznacza to jednak, w świetle art.262 § 1 pkt.2 tej ustawy, że organ podatkowy może nałożyć karę porządkową na stronę, która nie realizuje wezwania do złożenia dokumentów, do przechowywania których w dacie wezwania nie miała już obowiązku z uwagi na upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego i z akt nie wynika, że dokumenty te znajdują się ciągle w posiadaniu strony. Brak także podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art.3 § 1 i § 2 pkt.2 p.p.s.a. Naruszenie wskazanego przepisu mogłoby mieć miejsce w sytuacji, gdyby sąd uchylał się od obowiązku wykonania kontroli, o której mowa w tym przepisie. Okoliczność, że strona w jakimkolwiek zakresie nie zgadza się z wynikiem kontroli sądowej, nie oznacza natomiast naruszenia omawianej regulacji (v. wyrok NSA z 14.11.2018 r. II GSK 1621/2018 dostępny w CBOSA). Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił stan faktyczny sprawy, a uchylenie zaskarżonym wyrokiem postanowień organów podatkowych znajduje uzasadnienie, wbrew wywodom skargi kasacyjnej, w treści art.151 p.p.s.a. oraz art.145 § 1 pkt.1 lit.a tej ustawy. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art.184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art.204 pkt.2 p.p.s.a. i art.205 § 2 i § 4 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło