I SAB/Wa 774/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Anna Wesołowska Sędzia WSA Joanna Skiba Protokolant starszy referent Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi W. Z., B. A., E. W., M. B., Z. T. i K. A. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z dnia 8 grudnia 2014 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...] (obecnie [...]) ozn. nr hip. [...], w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz W. Z., B. A., E. W., M. B., Z. T. i K. A. solidarnie kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SAB/Wa 774/15 UZASADNIENIE W złożonej do tutejszego Sądu skardze W. E. Z., E. Z. W., M. E. B., Z. H. T., B. M. A. i K. A. A., reprezentowani przez adwokata M. L., zaskarżyli bezczynność Prezydenta [...] w sprawie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] (obecnie [...]), pochodzącej z dawnej nieruchomości hipotecznej nr [...] o powierzchni [...] m 2. Skarżący wnieśli o zobowiązanie Prezydenta do wydania decyzji w terminie do 2 miesięcy od dnia uprawomocnienia się wnioskowanego przez nich wyroku, w razie niezastosowania się przez organ do obowiązku o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. o wymierzenie grzywny w wysokości 10 000 zł. oraz o zasadzenie kosztów procesu. Na rozprawie poprzedzającej wydanie orzeczenia w sprawie, działająca z substytucji pełnomocnika Skarżących - aplikant radcowski A. K., poparła skargę, ograniczając jednocześnie żądanie skargi do zobowiązania organu do rozpoznania wniosku w terminie nie dłuższym, niż dwa miesiące. Jak wynika z przekazanych przez organ akt sprawy, wniosek o przyznanie i wypłatę odszkodowania na podstawie art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami został złożony w dniu [...] grudnia 2014 r. Organ nie podjął czynności w sprawie, w tym także nie zawiadomił wnioskodawców o wszczęciu postępowania ani także o przyczynach zwłoki. W związku z powyższym Skarżący wnieśli do Wojewody [...] zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r., Nr [...], Wojewoda uznał wskazane zażalenie za zasadne i wyznaczył organowi dodatkowy trzymiesięczny termin załatwienia sprawy. W dniu [...] sierpnia 2015 r. Biuro Geodezji i Katastru Urzędu [...] przesłało do organu kopie map ewidencyjnych spornej nieruchomości. Pismem z dnia [...] sierpnia 2015 r. Prezydent wystąpił do Archiwum Państwowego [...] o przesłanie planu sytuacyjnego nieruchomości oraz fragmentu ogólnego planu zabudowania [...] zatwierdzonego przez Ministra Robót Publicznych w dniu 11 sierpnia 1931 r., obejmującego przedmiotową nieruchomość. Otrzymał je przy piśmie z dnia [...] sierpnia 2015 r. Pismem z dnia [...] listopada 2015 r., organ wystąpił do Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] o przesłanie dokumentacji inwestycyjnej nieruchomości. Jednocześnie poinformował pełnomocnika skarżących, że przewidywany termin zakończenia sprawy to [...] marca 2016 r. Do dnia rozpoznania skargi oczekiwana przez Skarżących decyzja nie została jednak wydana. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie argumentując swoje stanowisko trudnościami w ustaleniu dokładnej daty pozbawienia poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego faktycznej możliwości władania omawianą nieruchomością. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). W myśl art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Zgodnie z treścią art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Takie brzmienie, powyższy przepis, uzyskał z dniem 17 maja 2011 r. w wyniku jego nowelizacji dokonanej ustawą z 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U. Nr 34, poz. 173). Konstrukcja tego przepisu wyróżnia dwie odrębne od siebie instytucje, a mianowicie skargę na bezczynność organu oraz przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania. Podkreślić należy, że w poprzednim stanie prawnym w orzecznictwie sądów administracyjnych bezczynność organu była utożsamiana zarówno z niepodjęciem w ustalonym terminie przez organ żadnych czynności w sprawie, jak i z nie zakończeniem w terminie postępowania mimo podejmowania czynności w postępowaniu. Obecnie, od nowelizacji ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyjmuje się, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ nie podejmuje czynności, bądź podejmuje je, ale przekracza termin załatwienia sprawy, nie wykonując obowiązku zawiadomienia strony. Natomiast przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny, w którym wykonywane są czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywane czynności są pozorne powodujące, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 5. Warszawa 2012, str. 44; J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70) ewentualnie, w którym następuje mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski (w): B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2011, str.238). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Analiza powyższego prowadzi do stwierdzenia, że pojęcie przewlekłości postępowania jest pojęciem szerszym aniżeli bezczynność. Sąd mając na uwadze stanowisko Skarżącej oraz materiał dowodowy zgromadzony w aktach potraktował niniejszą skargę, jako skargę na bezczynność organu. Ocena przebiegu postępowania w sprawie niniejszej prowadzi zdaniem Sądu do wniosku, że Prezydent [...], nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozstrzygnięcia sprawy bez zbędnej zwłoki. Tym samym żądanie skargi wydania przez Organ decyzji w sprawie uznać należało za uzasadnione, a wskazany w treści wyroku termin - za realny do jego dotrzymania. Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie bezczynność jednoznacznie naganna nosi cechę rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. można bowiem uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania. W sprawie niniejszej Sąd zauważa, że realia prowadzenia wielkiej liczby analogicznych postępowań przez Prezydenta [...] oraz znane Sądowi przeszkody natury finansowej, czynią znacznie utrudnionym dotrzymanie terminów ustawowych ich zakończenia. Powyższe nie wpływa jednak na sam obowiązek respektowania przez organ obowiązujących przepisów. Okoliczności faktyczne niniejszej sprawy, a w szczególności zainicjowanie postępowania w grudniu 2014 r. oraz brak aktywności organu po wydaniu orzeczenia Wojewody tj. okres prawie 1 roku, determinują ocenę, że zaistniała bezczynność Prezydenta [...] w prowadzeniu postępowania miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 oraz 200 P.p.s.a orzekł jak w sentencji.