II GSK 4626/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-01-11
Skład orzekający: Mirosław Trzecki, Krystyna Anna Stec, Elżbieta Kowalik-Grzanka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umowa o wykonanie sprawozdania z sympozjum naukowego, które ma być wykorzystane w działalności reklamowej, może być uznana za umowę o dzieło w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego, a tym samym czy osoba wykonująca taką umowę podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu tej umowy?Ratio decidendi
Umowa o wykonanie sprawozdania z sympozjum naukowego, które ma być wykorzystane w działalności reklamowej, może być uznana za umowę o dzieło, nawet jeśli nie ma charakteru twórczego w rozumieniu prawa autorskiego. Kluczowe jest określenie konkretnego, niematerialnego rezultatu pracy, który jest samodzielny i może być oceniony pod kątem wad. Jeśli taki rezultat został sprecyzowany w umowie, a jego wykorzystanie w działalności gospodarczej jest możliwe, umowa powinna być kwalifikowana jako umowa o dzieło, a nie umowa zlecenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia o objęciu J. P. obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu wykonywania umowy cywilnoprawnej nazwanej umową o dzieło, która polegała na przygotowaniu sprawozdania z sympozjum naukowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. Sp. z o.o., uznając umowę za umowę o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. Sp. z o.o., która kwestionowała tę kwalifikację prawną umowy.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz zaskarżoną decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia i utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia. Zasądził od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz A. Sp. z o.o. koszty postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędzia del. WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.) Protokolant Anna Fyda-Kawula po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 kwietnia 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 2722/15 w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu umowy cywilnoprawnej 1) uchyla zaskarżony wyrok; 2) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] marca 2014 r. nr [...]; 3) zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. 1257 dwieście (słownie: jeden tysiąc dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem kosztów postępowania sądowego.
Wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 2722/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. Spółki z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2015 r. w przedmiocie stwierdzenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu umowy cywilnoprawnej o charakterze zlecenia.
Przedstawiając stan sprawy Sąd I instancji wskazał, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Warszawie wnioskiem z dnia [...] lipca 2013 r. zwrócił się do Świętokrzyskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ o wydanie decyzji o objęciu J. P. ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu wykonywania umowy zlecenia na rzecz płatnika składek, tj. A. Sp. z o.o. w W..
W trakcie postępowania Dyrektor ŚOW NFZ ustalił, że zgodnie z umową cywilnoprawną nazwaną "umową o dzieło nr [...] (oddelegowanie lekarza na konferencję)" zawartą w dniu [...] grudnia 2010 r. pomiędzy ubezpieczoną a płatnikiem składek w terminie od dnia [...] grudnia 2010 r. do dnia [...] grudnia 2010 r. odbędzie się konferencja naukowa na temat: [...]. Zamawiający ze względu na rangę naukową tego zdarzenia był zainteresowany w uzyskaniu sprawozdania z sympozjum, które wykorzysta w prowadzonej przez siebie działalności reklamowej - promocji leków. Wskazano, że dzieło zostanie przekazane [...] października 2010 r.
Dyrektor Świętokrzyskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ, decyzją z dnia [...] marca 2014 r., nr [...], stwierdził objęcie obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym ubezpieczonej w okresie od [...] grudnia 2010 r. do [...] grudnia 2010 r. z tytułu wykonywania na rzecz płatnika składek umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego stosuje się przepisy dotyczące zlecenia.
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...], działając na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1510 ze zm.) - dalej także "ustawa o świadczeniach", po rozpatrzeniu odwołania A. Sp. z o.o. w W., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy stwierdził, że czynności wykonywane w ramach ww. umowy nie miały charakteru czynności przynoszących konkretny materialny rezultat, były one w istocie realizowane w ramach umowy starannego działania, mającej charakter umowy o świadczenie usług, do której stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu. Sporządzenie profesjonalnych opracowań naukowych z konferencji, które zawierają informacje przekazane podczas konferencji ma jedynie odtwórczy charakter. Wskazana zarówno w odwołaniu oraz w umowie informacja, że wykonawcą umowy mógł być tylko lekarz specjalista z danej dziedziny medycyny, w ocenie organu gwarantowało jedynie dołożenie należytej staranności do wykonania profesjonalnego opracowania naukowego z konferencji.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła A. Sp. z o.o. w W..
Sąd I instancji uzasadniając oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a." wskazał, że podstawowy problem prawny w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do oceny charakteru prawnego umowy zawartej między płatnikiem oraz ubezpieczoną.
Sąd zważył, że przedmiotem spornej umowy z dnia [...] grudnia 2010 r. było wyłącznie wykonanie sprawozdania z sympozjum naukowego - w ramach oddelegowania lekarza na konferencję, jak wynika z tytułu umowy. Dokonanie takiej czynności nie miało zatem jakiegokolwiek twórczego charakteru, nie było bowiem opracowaniem naukowym, lecz sensu stricte sprawozdaniem (odtworzeniem) z przebiegu konferencji. Opracowanie (dzieło) wykonane przez ubezpieczoną ogranicza się do dwustronicowego opracowania, w postaci streszczenia przedmiotu obrad sympozjum naukowego, które miało miejsce we W., w dniach [...] grudnia 2010 r., oraz załączenia do tego sprawozdania programu sympozjum. Przedmiotem spornej umowy było zatem jedynie odtworzenie przebiegu sympozjum naukowego, a nie dokonanie własnej (autorskiej) jego oceny przez ubezpieczoną i nie nosi znamion profesjonalnego opracowania naukowego, zaś okoliczność wykorzystania takiego sprawozdania w prowadzonej przez skarżącego działalności reklamowej (promocji leków) nie ma znaczenia dla meritum tej sprawy.
Sąd I instancji uznał za prawidłową ocenę dokonaną przez organy obu instancji, że przy tego rodzaju zakresie czynności: sprawozdania z konferencji, nie można mówić, że polegały one na dostarczeniu określonych wyników wykonanej pracy w postaci dzieła, w myśl przepisów o umowie o dzieło zawartych w k.c., zwłaszcza, że w orzecznictwie (tu Sąd I instancji powołał się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 listopada 2000 r., sygn. akt IV CKN 152/00 OSNC 2001/4/63) podkreśla się, iż dzieło powinno mieć byt samoistny niezależny od działania wykonawcy i możliwość uzyskania samodzielnej wartości w obrocie. Jednym bowiem z kryteriów pozwalających na odróżnienie umowy o dzieło od umowy o świadczenie usług jest możliwość poddania umówionego rezultatu (dzieła) sprawdzianowi na istnienie wad fizycznych.
Zdaniem Sądu I instancji rzeczywistą wolą stron umawiających się na wykonanie czynności sprowadzających się do streszczenia przebiegu konferencji naukowej, bez jakiegokolwiek dodatkowego wkładu własnego wykonawcy umowy, było zawarcie umowy o świadczenie usług. Treść umowy, mianowicie jej przedmiot, wyraźnie wskazuje, że taką umowę należy zakwalifikować jako umowę o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu.
Jako bezzasadny ocenił Sąd I instancji zarzut naruszenie art. 65 w zw. z art. 734, art. 750 oraz art. 627 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r. poz. 1025 ze zm.), dalej: "k.c." bowiem zgodny zamiar płatnika oraz ubezpieczonej przy zawieraniu umowy o dzieło, w sytuacji, gdy czynności w niej określone warunków takiej umowy nie spełniały, faktycznie stanowi o zawarciu umowy o świadczenie usługi. W konsekwencji nietrafny jest także zarzut naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy o świadczeniach.
Sąd nie uwzględnił również zarzutu naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. art. 6, art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.) – dalej jako "k.p.a." Uznał bowiem, że w sytuacji wyżej dokonanej oceny jako niepotwierdzony należy uznać zarzut niewyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyczyn rozstrzygnięcia, czy podstaw stanu faktycznego i motywów działania organu. Zarzuty nieprawidłowości postępowania dowodowego nie znajdują oparcia w stanie faktycznym sprawy. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, w ocenie Sądu I instancji, podjął wystarczające czynności zmierzające do zebrania pełnego materiału dowodowego, który znajduje się w aktach sprawy.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła A. Sp. z o.o. w W., zaskarżając to orzeczenie w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i uwzględnienie skargi, względnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie oraz o zwrot kosztów postępowania.
Wyrokowi zarzuciła:
I. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji mimo dokonania przez NFZ nieprawidłowej oceny okoliczności faktycznych skutkującej niewłaściwą oceną charakteru umowy o dzieło nr [...] zawartej w dniu [...] grudnia 2010 r.;
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 6 k.p.a. oraz z art. 734, art. 750, art. 627 oraz art. 65 § 2 k.c. poprzez utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy mimo dokonania przez NFZ nieprawidłowej wykładni treści umowy na przygotowanie opracowania i jego przedstawienie, zawartej przez Spółkę z wykonawcą, która to wykładnia doprowadziła do uznania, że umowa ma charakter umowy zlecenia (ew. umowy o świadczenie usług, do której należy stosować przepisy o zleceniu), podczas gdy przedmiotem umowy jest oznaczone dzieło o charakterze niematerialnym, znajdujące dodatkowo ucieleśnienie w przygotowanym opracowaniu, a zatem umowa ma charakter umowy o dzieło;
II. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj.:
1. art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy o świadczeniach poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu podlegają jedynie te umowy, które za swój przedmiot mają wykonanie dzieła o charakterze "autorskim", a na gruncie przedmiotowej sprawy - "naukowym";
2. art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy o świadczeniach poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w wyniku uznania, że J. P. była z tytułu wykonania umowy o dzieło nr [...] objęta obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym w okresie od [...] grudnia 2010 r. do [...] grudnia 2010 r. i zastosowanie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy o świadczeniach w sytuacji, kiedy przepis ten nie ma w niniejszej sprawie zastosowania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Spółka zajęła stanowisko, że sposób określenia wynagrodzenia w umowie zawartej przez Spółkę, jest charakterystyczny dla umowy o dzieło. Warunkiem wypłaty wynagrodzenia było przekazanie raportu, przy czym sam tryb powstania dokumentu nie był dla Spółki istotny i nie został wskazany w umowie - wynagrodzeniu podlegało zatem uzyskanie gotowego opracowania, a nie czynności związane z jego tworzeniem. Efektem umowy było przekazanie zarówno opracowania, jak i praw autorskich do niego, celem wykorzystania przez Spółkę w dalszej działalności, bez konieczności dalszego udziału wykonawcy w tych działaniach - zatem dzieło pozostało niezależne od autora i stanowiło samodzielny byt.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przedmiotem skargi kasacyjnej jest wyrok Sądu I instancji oddalający skargę na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, w której przyjęto, że umowa nazwana przez strony umową o dzieło, z uwagi na jej treść, jest w istocie umową o świadczenie usług, do której stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu. Zdaniem Sądu I instancji przedmiotem spornej umowy było wyłącznie wykonanie sprawozdania z sympozjum naukowego. Dokonanie zaś takiej czynności nie miało zatem jakiegokolwiek twórczego charakteru, nie było opracowaniem naukowym, lecz sensu stricte sprawozdaniem (odtworzeniem) z przebiegu z konferencji.
Rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej i nie dostrzegając przesłanek nieważności postępowania przed Sądem I instancji Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarga kasacyjna A. Sp. z o.o. jest zasadna.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, trafne są zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania wskazanych w pkt I ppkt 1 i 2 jej petitum. Zarzuty te kwestionują ustalony przez organ i zaakceptowany przez Sąd I instancji stan faktyczny poprzez nieprawidłową wykładnię treści umowy z dnia [...] grudnia 2010 roku, co doprowadziło do uznania, że umowa ma charakter umowy zlecenia (ew. umowy o świadczenie usług, do której należy stosować przepisy o zleceniu), podczas gdy przedmiotem umowy jest oznaczone dzieło o charakterze niematerialnym, znajdujące dodatkowo ucieleśnienie w przygotowanym opracowaniu, a zatem umowa ma charakter umowy o dzieło.
Z umowy zawartej przez osobę wykonującą zawód lekarza ze skarżącą kasacyjnie wynika, że jej wykonawca zobowiązany był do przygotowania dla zamawiającego (A. sp. z o.o.) sprawozdania z sympozjum naukowego, które odbyło się w dniach od [...] do [...] grudnia 2010 roku zaś cel wykonania sprawozdania został określony w pkt 2 umowy i stanowiło go "wykorzystanie w prowadzonej przez spółkę działalności reklamowej - promocji leków". Kwestie związane z określeniem konkretnej kwoty wynagrodzenia za sporządzone sprawozdanie jak i właściwe przygotowanie zawodowe osoby do jego wykonania nie były sporne.
Nie sposób uznać za zasadne stanowiska organów, z uwagi na powołaną treść umowy, że jej przedmiotem były jedynie czynności starannego działania (art. 734 § 1 i art. 750 k.c.), nie zaś czynności przynoszące konkretny rezultat (art. 627 k.c.), możliwy do obiektywnej weryfikacji poprzez poddanie umówionego rezultatu (dzieła) sprawdzianowi na istnienie wad fizycznych. Rację ma wprawdzie co do zasady organ i Sąd I instancji, przywołujący liczne orzecznictwo, w którym wskazuje się na to kryterium odróżniające umowę o dzieło od umowy o świadczenie usług, jednak w niniejszej sprawie, nie zostało w żaden sposób wyjaśnione, co - zdecydowało o przyjęciu stanowiska, że kontrolowana umowa nie poddaje się sprawdzianowi na istnienie wad fizycznych. Pamiętać jednocześnie trzeba, że przedmiotem umowy określonej w art. 627 k.c. jest zobowiązanie do wykonania określonego dzieła poprzez stworzenie czegoś lub przetworzenie do postaci w jakiej dotychczas nie istniało. W świetle orzecznictwa nie budzi wątpliwości, że dzieło może mieć charakter materialny jak i niematerialny – przy czym rezultat niematerialny – przedmiot umowy o dzieło, nie musi odpowiadać kryteriom dzieła (utworu) w rozumieniu prawa autorskiego. Problem sprowadza się zatem do ustalenia, czy w indywidualnym przypadku mamy do czynienia z konkretnym rezultatem pracy człowieka, wykazującym pewną samodzielność w stosunku do działania, z którym rezultat się wiąże. W orzecznictwie zaznacza się także, że ów rezultat powinien być określony w momencie zawarcia umowy o dzieło. Podkreślenia zatem wymaga, że skarżąca kasacyjnie jako rezultat niematerialny (wynikający ze spornej umowy) wskazuje wykorzystanie "danych" ze sprawozdania w prowadzonej działalności reklamowej – promocji leków. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika to wprost z zapisu punktu 2 umowy z dnia [...] grudnia 2010 roku. Zauważyć natomiast należy, że czym innym jest określenie rezultatu w momencie zawierania umowy o dzieło i danie temu wyrazu w jej postanowieniach, co w omawianym przypadku poddaje się sprawdzianowi na istnienie wad fizycznych (na podstawie art. 556 ze zn.1 § 1 pkt 1 k.c. wada fizyczna polega na niezgodności rzeczy sprzedanej z umową. W szczególności rzecz sprzedana jest niezgodna z umową, jeżeli: nie ma właściwości, które rzecz tego rodzaju powinna mieć ze względu na cel w umowie oznaczony albo wynikający z okoliczności lub przeznaczenia) a czym innym należyte wykonanie tego zobowiązania zgodnie z umową. Innymi słowy możliwy jest do zweryfikowania w zakresie tej konkretnej umowy efekt w postaci przysłużenia bądź nie przysłużenia w działalności spółki przy reklamie leków a zatem w prowadzonej przez nią działalności gospodarczej. Dodatkowo jedynie wskazać można, gdyż nie jest to konieczne dla oceny charakteru zawartej umowy, że wbrew stanowisku organu i Sądu I instancji, przedmiotowe sprawozdanie zawiera treści, które potencjalnie mogą stanowić wskazówkę dla podmiotu, którego przedmiotem działalności jest promocja leków i tylko ten podmiot dokonując oceny wywiązania się z postanowień umowy przez jego wykonawcę może uznać, czy dane sprawozdanie ma wartość gospodarczą ( zakładaną w momencie zawierania umowy jako rezultat w postaci źródła zawartych w nim danych) a zatem czy nie zawiera wad fizycznych, które są przeszkodą do wypłaty wynagrodzenia za wykonane dzieło.
Zaprezentowane wyżej rozważania prowadzą do wniosku, że nie jest również prawidłowa interpretacja umowy, wykluczająca zakwalifikowanie jej jako umowy o dzieło, prezentowana przez Sąd I instancji a sprowadzająca się do twierdzenia, że sprawozdanie nie mające charakteru twórczego a zatem nie będące opracowaniem naukowym lecz jedynie odtworzeniem przebiegu konferencji, za tego rodzaju umowę cywilnoprawną nie może być uznane. Jak bowiem wskazano, dzieło może mieć charakter materialny jak i niematerialny – przy czym rezultat niematerialny – przedmiot umowy o dzieło, nie musi odpowiadać kryteriom dzieła (utworu) w rozumieniu prawa autorskiego.
W konkluzji stwierdzić trzeba, że dla określenia charakteru prawnego spornej umowy jako umowy o dzieło - w kontekście oczekiwanego rezultatu - sprecyzowanego w chwili jej zawarcia, wystarczające było określenie jej rezultatu niematerialnego tj. wykorzystania danych wynikających ze sprawozdania przydatnych w prowadzonej przez spółkę działalności reklamowej – promocji leków.
Podsumowując, zdaniem Sądu drugiej instancji, ocena charakteru spornej umowy dokonana przez organy i Sąd I instancji była wadliwa, co czyni zarzut naruszenia przepisów postępowania wskazanych w petitum skargi kasacyjnej i ich istotnego wpływu na wynik sprawy usprawiedliwiony, gdyż tymi zarzutami skarżąca kasacyjnie skutecznie zakwestionowała stan faktyczny stanowiący podstawę subsumpcji przepisu prawa materialnego.
W konsekwencji zasadny jest zarzut naruszenia prawa materialnego art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (pkt II ppkt 2 petitum skargi kasacyjnej) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w wyniku uznania, że J. P. była z tytułu wykonania umowy o dzieło nr [...]objęta obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym w okresie od [...] grudnia 2010 roku do [...] grudnia 2010 roku, w sytuacji gdy przepis ten nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy o świadczeniach (pkt II ppkt 1 petitum skargi kasacyjnej) poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu podlegają jedynie te umowy, które za swój przedmiot mają wykonanie dzieła o charakterze "autorskim" a na gruncie przedmiotowej sprawy – "naukowym", NSA stwierdza, że zważywszy na treść wskazanego przepisu w myśl, którego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi [...], które są osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisu Kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia [...] oraz rozważania Sądu I instancji stwierdzające, że dokonana czynność na podstawie spornej umowy nie mająca charakteru twórczego, a tym samym nie będąca opracowaniem naukowym jest umową o świadczenie usług, co stanowiło o uznaniu zasadności oceny prawnej umowy dokonanej przez organy (str. 9-10 uzasadnienia WSA) – zarzut ten nie jest trafny. Na podstawie wypowiedzi Sądu w tym przedmiocie nie można przyjąć, że Sąd dokonał wykładni tego przepisu w sposób opisany w tym zarzucie. Sąd wskazał jedynie, że sporna umowa powinna być zakwalifikowana jako umowa o świadczenie usług a zatem do której zastosowanie mają przepisy o zleceniu, co w jego ocenie, uznanej przez NSA za wadliwą, stanowiło o nietrafności zarzutu naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 1 lit.e ww. ustawy.
Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny, uznając, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, działając na podstawie art. 188 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznał również skargę wniesioną do Sądu I instancji i uchylił zarówno zaskarżoną decyzję, jak i utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. O kosztach Sąd orzekł stosownie do art. 200, art. 203 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) i pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804). Orzekając o zwrocie kosztów postępowania sądowego Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił wpis od skargi (200 zł.), opłatę od sporządzenia uzasadnienia (100 zł.), opłatę od pełnomocnictwa (17 zł.), wpis od skargi kasacyjnej (100 zł.) oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej kasacyjnie (480 zł. za reprezentowanie strony przed sądem I instancji oraz II instancji 75% stawki minimalnej - 480 zł. co dało kwotę 360 zł.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło