IV SA/Gl 1035/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przeniesienia funkcjonariusza straży pożarnej na inne stanowisko służbowe oddala skargę. Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w S. decyzją z dnia [...]r. nr [...] wydaną na podstawie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 13 ust. 6 pkt 1, art. 32 ust. 1 pkt 3, art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (tj. Dz. U. z 2013 r. poz. 1340 ze zm.) postanowił umorzyć w całości postępowanie prowadzone w przedmiocie przeniesienia M.C. ze stanowiska Kierownika Sekcji Organizacyjno – Kadrowej na stanowisko Starszego Specjalisty w Wydziale Kwatermistrzowsko – Technicznym w Komendzie Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w S., w służbie stałej, w codziennym rozkładzie czasu służby. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ ten wskazał, że jego decyzją z dnia [...]r. M.C. została przeniesiona ze stanowiska Kierownika Sekcji Organizacyjno – Kadrowej na stanowisko Starszego Specjalisty w Wydziale Kwatermistrzowsko – Technicznym w Komendzie Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w S., w służbie stałej, w codziennym rozkładzie czasu służby. W uzasadnieniu tej decyzji odwołano się do postanowień wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 listopada 2011 r. sygn. akt IV SA/Gl 994/10, mocą którego uchylono decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia [...]r. oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w S. z dnia [...]r. W następstwie wniesionego przez skarżącą odwołania od przywołanej decyzji z dnia [...]r. [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w K. decyzją z dnia [...]r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wskazana decyzja została przez M.C. zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który wyrokiem z dnia 19 lutego 2014 r. sygn. akt IV SA/Gl 561/13 uwzględnił wniesioną skargę i uchylił obie kwestionowane decyzje organów administracji publicznej. W dalszej części uzasadnienia organ wskazał, że strona tego postępowania w dniu 17 kwietnia 2013 r. wystąpiła o zwolnienie jej ze służby z dniem 7 czerwca 2013 r. w związku z nabyciem prawa do zaopatrzenia emerytalnego. Decyzją z dnia [...] z dnia [...]r. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej zwolnił stronę ze służby w Państwowej Straży Pożarnej z dniem 7 czerwca 2013 r., a decyzja ta stała się ostateczna. Następnie organ przywołał treść art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 38 ust. 2 i art. 43 ust. 1 i 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Zdaniem organu umorzenie postępowania jest niezależne od woli organu administracji publicznej, gdyż jest zobowiązany takie rozstrzygnięcie podjąć, jeżeli zaistnieją okoliczności przewidziane przepisami prawa. W konsekwencji organ ten uznał, że w następstwie zwolnienia M.C. ze służby w Państwowej Straży Pożarnej z dniem 7 czerwca 2013 r. postępowanie w przedmiocie jej przeniesienia ze stanowiska Kierownika Sekcji Organizacyjno – Kadrowej na stanowisko Starszego Specjalisty w Wydziale Kwatermistrzowsko – Technicznym w Komendzie Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w S., w służbie stałej, w codziennym rozkładzie czasu służby stało się bezprzedmiotowe i brak jest materialno prawnych oraz faktycznych podstaw do przeniesienia strony na niższe stanowisko służbowe. Z decyzją tą nie zgodziła się M.C., która wniosła odwołanie do [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. Decyzji tej zarzuciła błędy formalne i merytoryczne, brak materialno-prawnej podstawy dokonanego rozstrzygnięcia, a treść decyzji uznała za beletrystykę nie popartą żadnym merytorycznym argumentem. Zdaniem odwołującej się organ nie podał w jakim zakresie umorzył prowadzone przez siebie postępowanie. W dalszej części odwołania skupiła swoją uwagę na wcześniej prowadzonych postępowaniach i wydawanych w tym zakresie wyrokach sądu administracyjnego, a w szczególności akcentowała, że organ pierwszej instancji nie wykonywał wydawanych w jej sprawie wyroków. [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w K. decyzją z dnia [...]r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach tej decyzji przedstawił wpierw dotychczasowy przebieg postępowania w zakresie przeniesienia strony na niższe stanowisko służbowe, a następnie przywołał unormowania prawne odnoszące się do umorzenia postępowania jak również przywołał tezę wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 grudnia 2014 r. sygn. akt II SA/Wr 571/14. Zdaniem organu bezprzedmiotowość postępowania może wynikać ze zmiany stanu faktycznego sprawy, a postępowanie w takim przypadku musi być uznane za bezprzedmiotowe. Odwołując się do tych okoliczności uznał, że organ pierwszej instancji słusznie umorzył w całości postępowanie w przedmiocie przeniesienia strony na niższe stanowisko. Następstwem zwolnienia strony ze służby w Państwowej Straży Pożarnej z dniem 7 czerwca 2013 r. postępowanie w zakresie przeniesienia jej na inne stanowisko stało się bezprzedmiotowe, albowiem nie istnieją przesłanki przedmiotowe i podmiotowe do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Nadto organ zaznaczył, że strona niesłusznie podnosi w odwołaniu, iż organ pierwszej instancji nie wskazał w jakim zakresie umorzono postępowanie, albowiem z decyzji organu pierwszej instancji wynika, że umorzono postępowanie w całości. Takie rozstrzygnięcie stanowi wykonanie powoływanego przez odwołująca się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 19 lutego 2014 r. sygn. akt IV SA/Gl 561/13. Zdaniem organu odwoławczego inne podnoszone kwestie przez stronę, a odnoszące się do wezwań o zapłatę pozostają poza zakresem prowadzonego postępowania. Z decyzją tą nie zgodziła się M.C., która wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej wystąpiła o uchylenie zaskarżonej decyzji, ewentualnie o stwierdzenie jej niezgodności z prawem. W motywach skargi skarżąca zauważa, że organy administracji publicznej słusznie uznają, że wszczęte w jej sprawie postępowanie winno zostać umorzone i z tym się zgadza. Jednocześnie odwołując się do wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach uznaje zapadłe rozstrzygnięcie za nieprawidłowe i nie wykonujące treści tych orzeczeń. W dalszej części skargi skarżąca w sposób rozbudowany przedstawiła przebieg dotychczasowego postępowania jak również zapadłe w jego trakcie wyroki sądów administracyjnych. Z treści wniesionej skargi można wnosić, że domaga się ona od organu administracji nie tyle umorzenia postępowania administracyjnego, ale wypłaty odszkodowania w związku z tym, że na świadczenie emerytalne przeszła z niższej grupy i z niższym przelicznikiem. Nadto odwołała się do postanowień art. 287 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 417 – 4172 Kodeksu cywilnego. W podsumowaniu skargi podniosła, że w przypadku naruszenia sprawiedliwości proceduralnej albo prawa materialnego przez organ administracji i powstania w konsekwencji tego zdarzenia szkody, poszkodowany może wystąpić o jej wyrównanie. W odpowiedzi na skargę [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w K. wystąpił o jej oddalenie i przywołał analogiczną argumentację do tej, którą zamieścił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów sformułowanych w skardze organ ten podkreślił, że w przypadku wystąpienia szkody skarżącej przysługuje możliwość wystąpienia z roszczeniem odszkodowawczym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r, Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) wykazała, że decyzja ta odpowiada wymogom prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, nadto po myśli art. 134 powoływanej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jak zostało wyżej zaznaczone sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzje lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd przeprowadzając kontrolę zaskarżonej decyzji nie stwierdził, aby [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w K. utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji naruszył przepisy prawa materialnego, ewentualnie przepisy postępowania administracyjnego, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W pierwszej kolejności przyjdzie odwołać się do postanowień art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z tym przepisem gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz gdy nie jest to sprzeczne z interesem społecznym. W kontekście treści przywołanego przepisu przyjdzie dostrzec, że jeżeli postępowanie stało się bezprzedmiotowe organ administracji obowiązany jest je umorzyć. W tym zakresie organ ten nie ma wyboru, ponieważ z przywołanego unormowania wynika obowiązek podjęcia takiego rozstrzygnięcia. Jedynie treść paragrafu drugiego pozwala organowi na podjęcie rozstrzygnięcia w ramach uznania administracyjnego. Nakaz umorzenia prowadzonego postępowania administracyjnego występuje w przypadku wystąpienia jego bezprzedmiotowości, przy czym ustawodawca nie precyzuje tego pojęcia i pozostawia to ocenie organu administracji. Wskazana bezprzedmiotowość może wystąpić po stronie podmiotów prowadzonego postępowania, jak również odnieść się do jego przedmiotu. Organ prowadzący postępowanie jest obowiązany do stałego monitorowania czy wskazana przesłanka nie występuje, ponieważ będzie ona determinowała byt prowadzonego postępowania. Przedstawione powyżej rozważania przenieść należy na grunt rozpoznawanej sprawy. Postępowanie w sprawie przeniesienia skarżącej na niższe stanowisko służbowe w związku z reorganizacją Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w S. zostało uruchomione w 2010 roku i było prowadzone do dnia wydania decyzji przez organ pierwszej instancji w dniu [...]r. o jego umorzeniu. Przesłanką wydania takiego rozstrzygnięcia stało się nabycie z dniem 7 czerwca 2013 roku przez skarżącą uprawnień do zaopatrzenia emerytalnego. Decyzja Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...]r. jest ostateczna i na jej mocy skarżąca z dniem 7 czerwca 2013 r. nabyła uprawnienia emerytalne. W świetle tej okoliczności prowadzenie postępowania zmierzającego do przeniesienia skarżącej ze stanowiska Kierownika Sekcji Organizacyjno – Kadrowej na stanowisko Starszego Specjalisty w Wydziale Kwatermistrzowsko – Technicznym w Komendzie Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w S., w służbie stałej, w codziennym rozkładzie czasu służby utraciło rację bytu. Fakt przejścia skarżącej na świadczenie emerytalne skutkuje wyczerpaniem przesłanki bezprzedmiotowości przedmiotowego postępowania przewidzianej treścią art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Z chwilą przejścia skarżącej na świadczenie emerytalne nie jest już możliwe przeniesienie jej na jakiekolwiek inne stanowisko w Komendzie. W tej sytuacji obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie stało się umorzenie prowadzonego postępowania i wydania decyzji w oparciu o przywołany art. 105 wyżej wymienionego Kodeksu. W konsekwencji działania organu pierwszej instancji jak również organu odwoławczego posiadają umocowanie w obowiązujących unormowaniach prawnych, a tym samym brak jest podstaw do uwzględnienia wniesionej skargi. Na marginesie powyższych uwag przyjdzie dostrzec, że także skarżąca uznała rozstrzygnięcia organów administracji za właściwe, jednakże skorzystała ze środków odwoławczych i skargi do sądu administracyjnego z innego powodu, a mianowicie w jej ocenie organy administracji nie wykonały wcześniej wydanych wyroków sądów administracyjnych, jak również w następstwie prowadzonego postępowania doznała wymiernej szkody i domaga się jej zrekompensowania w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego. W tej sytuacji rozważyć należy, czy organy administracji podejmując zaskarżoną decyzję nie dopuściły się naruszenia postanowień art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dokonując analizy poddanych kontroli decyzji organów administracji ze wskazanej perspektywy, należy uznać, że przywołane organy nie dopuściły się naruszeń przedmiotowego przepisu. W wyrokach tutejszego Sądu podejmowanych w ramach prowadzonego postępowania zamieszczono wskazania, w których zobowiązano organy administracji do prowadzenia postępowania zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego, jak również nakazano dokonania aktualizacji sytuacji skarżącej w zakresie jej aktywności zawodowej. W świetle tak sformułowanego zalecenia organ pierwszej instancji zobligowany był do ustalenia, czy prowadzenie przedmiotowego postępowania jest jeszcze zasadne, czy też traci rację bytu. Ustalenia co do aktualnej sytuacji zawodowej skarżącej skutkowały ustaleniem, iż dalsze prowadzenie tego postępowania jest bezprzedmiotowe, ponieważ skarżąca nie jest już osobą zawodowo czynną. W takiej sytuacji przywołany organ administracji zobowiązany był do podjęcia rozstrzygnięcia uwzględniającego postanowienia art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Z treści skargi wniesionej do tutejszego Sądu wynika, że skarżąca oczekuje odszkodowania z tytułu wadliwie prowadzonego postępowania. Przyjdzie skarżącej zwrócić uwagę na fakt, iż trafnie odwołała się do postanowień art. 287 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którymi jeżeli sąd administracyjny uwzględni wniesioną skargę i uchyli decyzję organu administracji, a organ ten rozpoznając sprawę umorzy postępowanie, to wówczas stronie postępowania przysługuje możliwość dochodzenia odszkodowania. Podkreślić należy, że wskazanego odszkodowania można domagać się od organu administracji występując bezpośrednio do niego, a w przypadku nie uzgodnienia wspólnego stanowiska przysługuje możliwość wniesienia pozwu do sądu powszechnego. W świetle powyższego należy stwierdzić, że skarżąca bezzasadnie domagała się w ramach przedmiotowego postępowania odszkodowania od organu administracji, ponieważ dopiero rozstrzygnięcie podjęte przez ten organ otwiera drogę do dochodzenia sygnalizowanego odszkodowania. W konsekwencji podnoszone przez skarżącą zarzuty nie mogły być podzielone i nie dawały podstaw do uwzględnienia wniesionej skargi. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku. ec