I FZ 367/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz, , , po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J.B., B. F., P.Ś. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 21 września 2016 r. sygn. akt I SA/Łd 1070/15 odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi J. B., B.F., P.Ś. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia 6 lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie podatku od towarów i usług za sierpień, wrzesień i październik 2008 r. postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania. Postanowieniem z 21 września 2016 r., sygn. akt I SA/Łd 1070/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił J.B., B.F. i P. Ś. (dalej zwani w skrócie "skarżący") przywrócenia terminu do złożenia skargi kasacyjnej od postanowienia z 2 grudnia 2015 r. odrzucającego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z 6 lipca 2015 r. w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zobowiązania podatkowego sp. z o.o. w podatku od towarów i usług za sierpień, wrzesień i październik 2008 r. W treści postanowienia wskazano, że 29 lutego 2016 r. pełnomocnik strony skarżącej złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wraz z odpisem skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu tego wniosku podniesiono z kolei, że 22 lutego 2016 r., w trakcie rozmowy telefonicznej z pracownikiem Sądu, podana została informacja o uznaniu postanowienia o odrzuceniu skargi za doręczone, z uwagi na nieodebranie podwójnie awizowanej przesyłki zawierającej postanowienie. Autor wniosku argumentował jednak, że żadne awizo nie dotarło do pełnomocnika skarżących na adres do doręczeń wskazany w aktach sprawy. Co prawda 28 grudnia 2015 r. spółka G. sp. k. (adresat przesyłki) nie pracowała, ale też tego dnia żadne awizo nie zostało pozostawione - wbrew adnotacji na zwrotnym potwierdzeniu przesyłki - w drzwiach wejściowych adresata przesyłki. Pracownicy spółki G. Sp. k. pierwszego dnia po powrocie po przerwie świątecznej, tj. 4 stycznia 2016 r. nie odnaleźli żadnego awizo. Zawiadomienie musiałoby zostać umieszczone w drzwiach (szklanych) prowadzących do pomieszczeń zajmowanych przez spółkę G. Sp. k. Nic takiego nie miało miejsca ani w dniu 28 grudnia 2015 r., ani później. Uwzględniając przytoczone okoliczności stwierdzono, że przyczyną uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej był brak wiedzy strony o fakcie doręczenia postanowienia z 2 grudnia 2015 r. o odrzuceniu skargi. Przyczyna ta ustała kiedy 22 lutego 2016 r. uzyskano w Sądzie telefonicznie informację o uznaniu przesyłki za doręczoną. Wojewódzki Sąd Administracyjny analizując powyższe okoliczności doszedł do wniosku, że strona skarżąca nie wykazała, że nie otrzymała dwukrotnie awizowanej przesyłki zawierającej postanowienie o odrzuceniu skargi. Sąd podkreślił, że tylko procedura reklamacyjna usługi pocztowej umożliwia skuteczne obalenie domniemania doręczenia pisma w trybie zastępczym, a takiej pełnomocnik skarżących nie zainicjował. Jednocześnie Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że nie znalazł podstaw do wystąpienia z reklamacją dotyczącą przesyłki zawierającą postanowienie o odrzuceniu skargi. W złożonym zażaleniu pełnomocnik skarżących zaskarżył powyższe postanowienie w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie: a) art. 86 § oraz art. 87 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", poprzez uznanie, że skarżący nie uprawdopodobnili w swoim wniosku o przywrócenie terminu braku winy w niezłożeniu w terminie skargi kasacyjnej, którą w okolicznościach sprawy byłoby tylko i wyłącznie zainicjowanie przez nich pocztowej procedury reklamacyjnej, podczas gdy (1) skarżący w sposób wystarczający uprawdopodobnili brak winy w niezłożeniu skargi kasacyjnej w terminie, (2) skarżący wbrew twierdzeniom Sądu zainicjowali procedurę reklamacyjną, a ponadto (3) z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że przesyłka pocztowa nie tylko nie została, ale wręcz w ogóle nie mogą zostać doręczona w sposób prawidłowy, ponieważ była błędnie zaadresowana. b) art. 73 § 1 w zw. z art. 87 § 2 p.p.s.a. poprzez uznanie, że w sprawie spełnione zostały oba warunki dla stwierdzenia skutku doręczenia pisma, w tym zawiadomienie adresata o doręczeniu, podczas gdy okoliczności faktyczne przedstawione we wniosku o przywrócenie terminu uprawdopodobniają brak takiego zawiadomienia. c) art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a. poprzez całkowite zaniechanie odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia do okoliczności przedstawionych w złożonym wniosku dla uprawdopodobnienia braku winy w niedokonaniu czynności procesowej w terminie, co uniemożliwia zrekonstruowanie przesłanek którymi kierował się Sąd przy wydaniu rozstrzygnięcia. - co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ skutkuje pozbawieniem skarżących prawa do wniesienia skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Argumentacja w nim zawarta sprowadza się do podważenia okoliczności związanej z doręczeniem pełnomocnikowi strony skarżącej postanowienia z 2 grudnia 2015 r. odrzucającego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z 6 lipca 2015 r. w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zobowiązania podatkowego sp. z o.o. w podatku od towarów i usług za sierpień, wrzesień i październik 2008 r. Na wstępie należy zatem stwierdzić, że jedynym dokumentem potwierdzającym fikcję doręczenia tegoż postanowienia była koperta oraz załączone do niej zwrotne potwierdzenie odbioru (odpowiednio k. 44 i 45 akt sądowych). Z jego analizy wynika, że przesyłka zawierająca ww. postanowienie była dwukrotnie awizowana. Pierwsze awizo datowane jest na 28 grudnia 2015 r. Ponowna awizacja datowana jest natomiast na 5 stycznia 2016 r. Z informacji zwrotnej wynika zarazem, że zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej pozostawiono w skrzynce oddawczej (k. 45 akt sądowych). W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru, jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta on z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone. Przedmiotowe domniemanie może być obalone, jednakże podejmując próbę dokonania tego, należy mieć na względzie, że dokumenty urzędowe są najbardziej wiarygodnymi środkami dowodowymi. Co za tym idzie, dowody przeciwne muszą być zdecydowanie przekonywające. Z całą pewnością obalenie domniemania nie może nastąpić jedynie w oparciu o oświadczenie pełnomocnika strony, że w kancelarii nie stwierdzono okoliczności pozostawienia awiza. Niemniej jednak z akt sprawy wynika, że pełnomocnik strony podjął wszelkie możliwe działania zmierzające do podważenia domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą treści zwrotnego potwierdzenia odbioru. W tym celu odebrano oświadczenia od pracowników kancelarii, pracownika poczty doręczającego korespondencję do kancelarii w dniu 5 stycznia 2016 r., a także zwrócono się do Sądu pierwszej instancji – jako nadawcy przesyłki – na podstawie art. 92 ust. 1 pkt 1 ustawy z 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz.U. z 2012 r. poz. 1529 ze zm.) z wnioskiem o wystąpienie do operatora pocztowego z reklamacją dotyczącą przedmiotowej przesyłki (k. 70 akt sądowych). Niezależnie od tego 2 marca 2016 r. – co wynika z dołączonych dokumentów – pełnomocnik skarżących złożył reklamację u operatora pocztowego. Tymczasem w treści zaskarżonego postanowienia odwoływano się przede wszystkim do kwestii braku zainicjowania przez pełnomocnika strony stosownej procedury reklamacyjnej u operatora pocztowego, pomijając całkowicie ww. okoliczności. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że takie postępowanie stanowi naruszenie art. 86 p.p.s.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przy ponownej ocenie wniosku strony zadaniem Sądu pierwszej instancji będzie odniesienie się do wszystkich podnoszonych we wniosku okoliczności i dopiero w oparciu o ich kompleksową analizę wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.