I SA/Gd 170/16

WyrokWSA w Gdańsku2016-04-20

Skład orzekający: Zbigniew Romała, Krzysztof Przasnyski, Irena Wesołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zeznania świadków złożone po wydaniu ostatecznej decyzji podatkowej, które ujawniają nowe okoliczności faktyczne istniejące przed wydaniem tej decyzji, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, nawet jeśli same dowody (zeznania) powstały później?
Ratio decidendi
Nowe okoliczności faktyczne, które istniały przed wydaniem ostatecznej decyzji podatkowej, ale ujawniły się po jej wydaniu (np. poprzez zeznania świadków złożone po terminie), mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, nawet jeśli same dowody (zeznania) powstały po wydaniu decyzji. Kluczowe jest, aby te okoliczności były istotne dla sprawy i nieznane organowi w dacie wydania decyzji.
Stan faktyczny
Spółka A wniosła o wznowienie postępowania podatkowego w sprawie podatku VAT za 2008 rok, powołując się na nowe okoliczności ujawnione w zeznaniach świadków T.D. i M.S. złożonych po wydaniu ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej. Organ odmówił uchylenia decyzji, uznając, że nowe dowody powstały po wydaniu decyzji, a okoliczności nie były nowe. Spółka zaskarżyła tę decyzję, argumentując, że ujawnione okoliczności, a nie tylko dowody, uzasadniają wznowienie. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że nowe okoliczności faktyczne, istniejące przed wydaniem decyzji, mogą stanowić podstawę wznowienia.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 3 grudnia 2015 r. i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Sędzia WSA Irena Wesołowska (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Fabińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. z siedzibą w na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w z dnia 3 grudnia 2015 r. nr [...] [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2008 roku 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w na rzecz strony skarżącej kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia 24 maja 2013 r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 18 grudnia 2012 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług "A" sp. z o.o. (dalej w skrócie zwana Spółką) za miesiące od stycznia do grudnia 2008 roku. W decyzji tej Dyrektor Izby Skarbowej za prawidłowe uznał stanowisko Naczelnika Urzędu Skarbowego, który zakwestionował prawo Spółki do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur wystawionych przez "B" T.D. Organ uznał bowiem, że faktury te dokumentują transakcje, które nie zostały dokonane pomiędzy podmiotami wskazanymi na fakturach jako strony transakcji, a Spółka wiedziała, lub przy zachowaniu należytej staranności powinna była wiedzieć, że transakcje te wiążą się z nadużyciem prawa. Wyrokiem z dnia 2 października 2013 r., sygn. akt I SA/Gd 984/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę Spółki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 24 maja 2013 r. Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej wniesionej przez Spółkę od powyższego wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt I FSK 36/14 oddalił skargę kasacyjną. Pismem z dnia 20 maja 2015 r. Spółka reprezentowana przez M.T., wniosła o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej w/w decyzją ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej. Wniosek oparto o art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, wskazując że wyszły na jaw istotne okoliczności i dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. W ocenie Spółki treść zeznań złożonych przez T.D. w Urzędzie Skarbowym w T. w dniu 21 kwietnia 2015 r. potwierdza okoliczność, iż Spółka nie miała podstaw do kwestionowania legalności transakcji, ponieważ nie mogła podejrzewać, że w przedmiotowej sprawie wykonawcą usługi był inny podmiot niż ten, który figurował na fakturach. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 19 czerwca 2015 r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 24 maja 2013 r. Po przeprowadzeniu postępowania Dyrektor Izby Skarbowej w dniu 15 września 2015 r. wydał decyzję, w której odmówił uchylenia ostatecznej decyzji w całości, wobec stwierdzenia braku przesłanek określonych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Spółkę, Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia 3 grudnia 2015 r. utrzymał w mocy swoje rozstrzygnięcie z dnia 15 września 2015 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że podane przez Spółkę dowody we wniosku o wznowienie postępowania powstały w dacie 21 kwietnia 2015 r. i 22 maja 2015 r., a zatem nie istniały one w dniu wydania decyzji ostatecznej. Tym samym nie można ich uznać za nowe dowody w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Organ odwoławczy stwierdził ponadto, że brak jest podstaw by przyjąć, że z dowodów wskazanych przez Spółkę wynikają nowe okoliczności, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, a które podważałyby stanowisko, że faktycznie usługi na rzecz Spółki nie zostały wykonane przez T.D., a we wskazanym zakresie Spółka nie dochowała należytej staranności w celu upewnienia się, że nie bierze udziału w procederze nadużycia prawa. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, dowody z zeznań osób, na które powołała się Spółka, dotyczyły okoliczności, które były przedmiotem ustaleń faktycznych w postępowaniu wymiarowym. Jak wskazał organ, z porównania zeznań M.S. i T.D. z 2015 r. z materiałem dowodowym zebranym w toku postępowania zwykłego, w tym z zeznaniami złożonymi przez te same osoby w dniach 19 października 2010 r., 2 grudnia 2010r., 26 września 2012 r., daje podstawy do stwierdzenia, że z zeznań tych nie wynikają żadne nowe, istotne dla sprawy okoliczności. Organ wskazał, że dowody, na które wskazano we wniosku o wznowienie postępowania nie wpływają na zmianę dokonanych w sprawie ustaleń, że zafakturowane na rzecz Spółki czynności świadczył M.S., posługując się jedynie danymi T.D. Dyrektor Izby Skarbowej zauważył dalej, że analiza zeznań złożonych w 2015 r. przez T.D. i M.S. nie podważa ustaleń zawartych w decyzji ostatecznej w zakresie braku dochowania przez Spółkę należytej staranności w kontaktach z kontrahentem. W tym zakresie w decyzji ostatecznej wskazane zostało, że Spółka nie sprawdziła faktycznego umocowania M.S. do tak szerokiego działania w imieniu T.D. Zdaniem organu odwoławczego, dokonanych w toku postępowania zwykłego ustaleń w przedmiocie niepodjęcia przez Spółkę działań w celu weryfikacji kontrahenta nie zmienia odpowiedź T.D. wskazująca na to, że być może M.T. kontaktował się z nim w celu potwierdzenia umocowania M.S. Organ ocenił bowiem, że w świetle poczynionych w sprawie ustaleń wypowiedź taka nie świadczy o tym, że przed nawiązaniem współpracy Spółka podjęła działania zmierzające do upewnienia się, że nie uczestniczy w procederze nadużycia prawa podatkowego. Tym samym, zdaniem organu, samo dopuszczenie przez T.D. w toku przesłuchania w dniu 21 kwietnia 2015r. możliwości kontaktu z M.T. w kwestii umocowania M.S., nie stanowi okoliczności mogącej odnieść wpływ na zmianę ustaleń w tym zakresie. W konsekwencji zeznania w tym zakresie nie wskazują na okoliczności, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Zdaniem organu, nie jest również nową istotną dla niniejszej sprawy okolicznością to, że w toku przesłuchania w dniu 21 kwietnia 2015 r. T.D. powiedział, że w działalności poligraficznej normą jest działanie przez przedstawicieli handlowych. Powyższa okoliczność została bowiem poddana ocenie w toku postępowania poprzedzającego wydanie decyzji ostatecznej. W związku z powyższym, organ odwoławczy doszedł do wniosku, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż okoliczności związane z udzieleniem przez T.D. i przedłożeniem M.T. pełnomocnictwa dla M.S. są nowe, nieznane organowi wydającemu decyzję ostateczną w sprawie. Prawidłowo zatem, w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, organ pierwszej instancji ustalił, że okoliczności te były znane organowi w momencie wydania przedmiotowej decyzji ostatecznej i zostały ocenione jako potwierdzające, że Spółka nie dochowała należytej staranności w celu upewnienia się, że nie bierze udziału w procederze nadużycia prawa. Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie niniejszej nie zaistniała przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, a w konsekwencji uzasadniona była odmowa uchylenia ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 24 maja 2013 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie art. 240 § 1 oraz art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu strona skarżąca podniosła, że składając wniosek o wznowienie postępowania Spółka wskazała na nowe okoliczności, które ujawniły się w toku postępowania podatkowego, a nie na nowe dowody w sprawie. Ujawnienie się tych nowych okoliczności jest zdaniem skarżącej, wystarczającą przesłanką wznowienia postępowania. Strona skarżąca podkreśliła, że przedmiotem sprawy było ustalenie, czy podatnik powinien podjąć czynności sprawdzające co do tego, kto jest wykonawcą usługi, a jeżeli tak to na podstawie jakich okoliczności powinien te czynności podjąć oraz w oparciu o jakie czynności podatnik miał przeprowadzić te ustalenia. Ponadto istotne jest ustalenie, czy czynności podjęte przez podatnika były wystarczające w świetle obowiązującego prawa. Zdaniem podatnika, w sprawie ujawnione zostały nowe okoliczności polegające na stwierdzeniu faktu udzielenia przez T.D. pełnomocnictwa dla świadka S., stwierdzeniu przez T.D., że w działalności poligraficznej normą jest działanie przez przedstawicieli handlowych oraz potwierdzenia tego, że M.S. przedłożył Spółce dokumenty upoważniające do działania w imieniu T.D. Okoliczności te, zdaniem skarżącej, wskazują, że podatnik podjął wszystkie wymagane prawem i należytą starannością czynności pozwalające na zdefiniowane kontrahenta, z którym podatnik prowadził kontakty handlowe. Ponadto istnienie tych okoliczności zwalniało skarżącą od dokonywania dodatkowych weryfikacji i ustaleń co do podmiotu od którego skarżąca zakupywała towaru. Jednocześnie powyższe okoliczności nie były dotychczas przedmiotem wiedzy ustaleń i ocen organów podatkowych przy wydawaniu decyzji ostatecznej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Dokonując oceny zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że została ona wydana z naruszeniem prawa, a zatem istniały podstawy do jej uchylenia. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie w ramach którego taką decyzję wydano, było dotknięte kwalifikowaną wadą prawną wymienioną w przepisie art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Jest to zarazem jeden z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, mających na celu kontrolowanie prawidłowości decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Procedowanie w trybie nadzwyczajnym przez organ administracji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, wyrażonej w art. 128 Ordynacji podatkowej. Zasada ta służy ochronie ogólnego porządku prawnego. Trwałość decyzji pozwala stronie polegać na rozstrzygnięciach organów państwa, a organy zabezpiecza przed wielokrotnym rozstrzyganiem tych samych spraw. Dlatego też tryby nadzwyczajne służą do weryfikacji decyzji ostatecznych wyłącznie w wyjątkowych i ściśle określonych przepisami sytuacjach. Jedną z przesłanek wznowienia postępowania określonych w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, na którą powołuje się strona skarżąca w niniejszej sprawie, jest ujawnienie się istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję. Zatem o zaistnieniu tej podstawy wznowienia postępowania można mówić wówczas, gdy łącznie zostaną spełnione następujące przesłanki: wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, są one istotne dla sprawy, tzn. mogą mieć wpływ na jej odmienne rozstrzygnięcie, nie były znane organowi, który wydał decyzję i istniały w dniu wydania decyzji. Ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy muszą być nowe. Przez pojęcie nowych okoliczności faktycznych należy rozumieć zdarzenia faktyczne, które miały miejsce przed wydaniem decyzji ostatecznej, a ujawnione zostały po jej wydaniu, przy czym nie ma znaczenia, dlaczego organ nie dysponował wiedzą o tych okolicznościach. Ponadto nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, to zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte przez organ, jak i po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Nowe okoliczności faktyczne, jak i nowe dowody mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania, o ile są dla sprawy istotne, a zatem muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie prawne, mające w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych. Kolejną przesłanką jest istnienie tych okoliczności faktycznych lub dowodów w dniu wydania decyzji ostatecznej. Ostatnią przesłanką jest to, że wspomniane okoliczności faktyczne lub dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy zauważyć trzeba, że istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do stwierdzenia czy organ zasadnie, po wznowieniu postępowania, odmówił uchylenia decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 24 maja 2013 r. w przedmiocie określenia Spółce podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2008 roku, z uwagi na niestwierdzenie przesłanki określonej w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Punktem wyjścia do dalszych rozważań winien być wniosek skarżącej o wznowienie postępowania. W powyższym wniosku Spółka, wskazując na art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej twierdziła, że podstawą żądania wznowienia postępowania jest wyjście na jaw nowych okoliczności faktycznych, wynikających z zeznań złożonych przez T.D. i M.S. Zeznania te, zdaniem skarżącej wskazują na to, że przy wyborze kontrahenta dopełniła ona obowiązku dochowania należytej staranności, sprawdzając jego wiarygodność. W dniu 21 kwietnia 2015 r. przesłuchany w charakterze świadka T.D., odpowiadając na pytanie o to czy przeprowadził jakąkolwiek rozmowę telefoniczną w kwestii upoważnienia udzielonego M.S. do działania w imieniu firmy "B"T.D. zeznał, że taka sytuacja była możliwa, ale nie jest w stanie podać szczegółów. T.D. zeznał również, że być może było zapytanie od spółki "C" czy M.S. działa w jego imieniu. Jeżeli było takie zapytanie to potwierdził, że udzielił pełnomocnictwa Panu S. do działania w imieniu jego firmy. Z kolei odpowiadając na pytanie czy oprócz podpisania upoważnienia z dnia 3 lipca 2006 r., wystawił na rzecz M.S. upoważnienia do działania w 2008 r. i w 2009 r. w imieniu "B" T.D. na rzecz innych kontrahentów świadek zeznał, że jeżeli poproszono go o potwierdzenie tego, że M.S. z nim współpracuje, to takie upoważnienia zostały podpisane. Nie pamiętał natomiast na rzecz kogo wystawiał takie upoważnienia. Z kolei z zeznań M.S., złożonych w dniu 22 maja 2015 r. wynika, że przedstawił on M.T. dokumenty dotyczące firmy "B", świadczące o umocowaniu do działania w imieniu T.D. Świadek ten wskazał również, że o to upoważnienie wystąpił M.T. Z drugiej strony wskazać należy, że w decyzji ostatecznej z dnia 24 maja 2013 r. odmówiono Spółce prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur, w których jako wystawca figurował T.D. Jak wskazał organ podatkowy, przeprowadzone wobec Spółki postępowanie podatkowe wykazało, że faktycznym wykonawcą zafakturowanych usług był M.S., co oznacza, że zakwestionowane faktury nie mogły stanowić dla Spółki podstawy do dokonania odliczenia podatku naliczonego. W uzasadnieniu decyzji wskazane zostało ponadto, że transakcje udokumentowane spornymi fakturami nie zostały dokonane pomiędzy stronami wskazanymi w nich jako sprzedawca i nabywca. T.D. jedynie udostępniał swoje dane, firmując w ten sposób działalność prowadzoną przez M.S.. W rzeczywistości T.D. nie uczestniczył w transakcjach, które faktycznie zawierał M.S., a przedmiotowe usługi wykonane były przez M.S. na jego własny rachunek. W ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej podniesiono również, że M.S. nie posiadał upoważnienia do reprezentowania T.D. Zdaniem organu, żaden dowód nie potwierdził tego, aby Spółce zostało przedstawione pełnomocnictwo dla M.S. do działania w imieniu T.D. Organ odwoławczy wskazał również, że zebrane dowody nie potwierdzają tezy Spółki o braku firmanctwa oraz o świadczeniu usług przez M.S. na podstawie upoważnienia T.D. Z zeznań M.S. wynika, że reprezentował T.D., ale nie pamiętał czy było pisemne upoważnienie do tej reprezentacji. W kwestii dochowania przez Spółkę należytej staranności przy wyborze kontrahenta organ wskazał, że podatnik zdecydował się na współpracę z firmą "B" T.D. po wizycie "przedstawiciela" firmy M.S. i przedstawieniu przez niego oferty na usługi poligraficzne. Jednocześnie strona nie sprawdziła wiarygodności, ani faktycznego umocowania do działania w imieniu "B" (upoważnienie z dnia 3 lipca 2006 r., podpisane zostało - zgodnie z oświadczeniem T.D. dopiero w marcu 2010 r.) Zdaniem organu odwoławczego znaczący jest również fakt, że strona w żaden sposób nie zareagowała na fakt, że wszelkie kontakty z firmą "B" miały miejsce wyłącznie poprzez M.S. (tj. samo nawiązanie kontaktu i przedstawienie oferty, składanie zamówień, odbiór towaru). Poczynienie powyższych uwag było konieczne dla dokonania oceny czy zasadnie organ odmówił uchylenia po wznowieniu postępowania ostatecznej decyzji w przedmiocie podatku VAT z uwagi na brak zaistnienia przesłanek, na które wskazywała skarżąca we wniosku o wznowienie postępowania określonych w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Zdaniem Sądu, organ odwoławczy niezasadnie przyjął, że przedstawione przez stronę okoliczności nie spełniają wymogów o jakich mowa w przywołanej wyżej normie. Zauważyć należy, że w ostatecznej decyzji określającej Spółce zobowiązanie w podatku od towarów i usług, zakwestionowana została okoliczność, iż Spółce przedstawione zostało upoważnienie udzielone przez T.D. M.S. do działania w imieniu "B". Organ stwierdził także, że zebrany materiał dowodowy nie wskazuje na to, aby skarżąca Spółka podejmowała działania służące weryfikacji tego, czy M.S. faktycznie działał na mocy upoważnienia udzielonego mu przez T.D. Z zeznań złożonych przez T.D. oraz M.S. wynikają tymczasem nowe okoliczności faktyczne, nieznane dotąd organowi w dniu wydania decyzji ostatecznej. Zeznania te wskazują na przeciwieństwo tego, co zostało dotychczas stwierdzone, a mianowicie, że T.D. potwierdzał możliwość udzielenia upoważnienia M.S. Podobnie M.S. w złożonych zeznaniach wskazał na fakt przekazania Spółce dokumentów dotyczących firmy "B", świadczących o jego umocowaniu do działania w imieniu T.D. Zeznania tego świadka wskazują ponadto na podejmowanie przez Spółkę działań zmierzających do weryfikacji umocowania M.S. do działania w imieniu T.D. Jak wynika bowiem z zeznań tego świadka, to Spółka występowała o przedłożenie upoważnienia. Należy przy tym zauważyć, że Dyrektor Izby Skarbowej nietrafnie uznaje, iż przywoływane przez stronę zeznania świadków, nie mogą stanowić okoliczności uzasadniającej wznowienie postępowania w oparciu o art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Trzeba bowiem zauważyć, że użyty w dyspozycji art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej łącznik "lub" wskazuje jednoznacznie, że wystąpienie co najmniej jednego z członów tej alternatywy stanowi samoistną i wystarczającą podstawę wznowienia postępowania, jeżeli równocześnie są spełnione pozostałe przesłanki tej normy. Podstawą wznowienia postępowania mogą być zatem nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody. Jakkolwiek faktem jest, że dowody z zeznań świadków D. i S. zostały przeprowadzone już po wydaniu decyzji ostatecznej, a zatem nie mogły być znane organowi w chwili podejmowania tego rozstrzygnięcia, to jednak należy mieć na względzie, że ze złożonych zeznań (z przeprowadzonych dowodów) wynikają nowe okoliczności faktyczne, które stanowią samoistną przesłankę wznowienia postępowania. Zatem nawet w sytuacji, gdy dany dowód nie istniał w dniu wydania decyzji ostatecznej, gdyż powstał w późniejszym okresie, to wynikająca z tego dowodu nowa okoliczność mogła istnieć w tym dniu i może to uzasadniać wznowienie postępowania. Zdaniem Sądu, ujawnione w zeznaniach nowe okoliczności faktyczne mają przy tym istotne znaczenie dla sprawy. Dotyczą one bowiem przedmiotu sprawy, mogąc wpływać na zmianę treści decyzji w kwestii mającej znaczenie prawne tj. dotyczącej oceny należytej staranności dochowanej przez Spółkę przy dokonywaniu transakcji gospodarczych z M.S. Przypomnieć w tym miejscu należy, że podatnik posiada prawo do odliczenia podatku VAT z faktur wystawionych przez firmanta, jeżeli tylko działał w tzw. dobrej wierze (dochował należytej staranności), a więc nie wiedział, że transakcja zawierana przez niego ma taki charakter (oszukańczy, przestępczy), lub bez podejmowania działań, które do niego nie należą, nie mógł się o tym dowiedzieć. Innymi słowy, podatnik nie wiedział, że bierze udział w transakcji oszukańczej (oszustwie) lub też nie mógł się o tym dowiedzieć przy zachowaniu wymaganej od niego ostrożności kupieckiej. Przy czym to okoliczności konkretnej sprawy będą decydujące dla stwierdzenia dobrej lub złej wiary nabywcy i związanego z tym prawa do odliczenia podatku naliczonego. Powyższe stanowisko potwierdzają liczne orzeczenia TSUE. Przykładowo wskazać można na wyrok z dnia 21 czerwca 2012 r. wydany w sprawach połączonych C-80/11 (Mahagében kft przeciwko Nemzeti Adó- és Vámhivatal Dél-dunántúli Regionális Adó Főigazgatósága) i C-142/11 (Péter Dávid przeciwko Nemzeti Adó- és Vámhivatal Észak-alföldi Regionális Adó Főigazgatósága), w którym TSUE postawił dwie tezy. Z pierwszej z nich wynika, że art. 167, art. 168 lit. a, art. 178 lit. a, art. 220 pkt 1 i art. 226 Dyrektywy Rady nr 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE. L. z 2006 r. Nr 347/1) - dalej jako "Dyrektywa 2006/112", należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie praktyce krajowej, w ramach której organ podatkowy odmawia podatnikowi prawa do odliczenia od kwoty należnego podatku od wartości dodanej kwoty tego podatku należnego lub zapłaconego z tytułu świadczonych mu usług z tego powodu, iż wystawca faktur dotyczących owych usług lub jeden z jego usługodawców dopuścił się nieprawidłowości, bez udowodnienia przez organ podatkowy na podstawie obiektywnych przesłanek, iż podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć, że transakcja mająca stanowić podstawę prawa do odliczenia wiązała z przestępstwem popełnionym przez wystawcę faktury lub inny podmiot działający na wcześniejszym etapie obrotu. Natomiast w myśl drugiej z nich art. 167, art. 168 lit. a, art. 178 lit. a i art. 273 Dyrektywy 2006/112 należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie praktyce krajowej, w ramach której organ podatkowy odmawia prawa do odliczenia z tego powodu, iż podatnik nie upewnił się, że wystawca faktury za towary, których prawo do odliczenia ma dotyczyć jest podatnikiem, że dysponował on tymi towarami i był w stanie je dostarczyć oraz że wywiązał się z obowiązku złożenia deklaracji i zapłaty podatku od wartości dodanej, albo z tego powodu, że podatnik nie posiada, poza fakturą, innych dokumentów potwierdzających spełnienie powyższych warunków, mimo że spełnione były warunki materialne i formalne powstania prawa do odliczenia określone w Dyrektywie 2006/112, a podatnik nie miał przesłanek podejrzewać, że wystawca faktury dopuścił się nieprawidłowości lub przestępstwa. Sąd zgadza się przy tym ze stwierdzeniem organu, że okoliczności wynikające z zeznań świadków D. i S. nie wpływają na zmianę dokonanych wcześniej ustaleń co do tego, że zafakturowane na rzecz Spółki czynności świadczone były przez M.S., który posługiwał się jedynie danymi T.D. Niemniej jednak przedstawione w zeznaniach okoliczności, jak to zostało wcześniej wskazane, mają znaczenie dla oceny innej, istotnej dla rozstrzygnięcia okoliczności, a mianowicie należytej staranności Spółki przy wyborze kontrahenta. Okoliczności te, w ocenie Sądu, mogą bowiem mieć wpływ na zmianę treści decyzji ostatecznej w kwestii pozbawienia Spółki prawa do odliczenia podatku naliczonego z zakwestionowanych faktur. Okoliczności faktyczne przedstawione w zeznaniach T.D. i M.S. mogą wskazywać, że Spółka nawiązując współpracę z M.S. dochowała należytej staranności upewniając się co do tego, czy osobie tej zostało udzielone stosowne upoważnienie do działania w imieniu T.D. Podsumowując, zdaniem Sądu, treść zeznań złożonych przez T.D. i M.S. wskazuje na nowe okoliczności faktyczne. Są to przy tym okoliczności ujawnione już po wydaniu decyzji ostatecznej i nieznane organowi w dacie jej wydania. Mają one także znaczenie prawne, albowiem mogą wpływać na ocenę dochowania należytej staranności przez Spółkę przy wyborze kontrahenta, a w konsekwencji na uznanie, czy Spółce należało odmówić prawa do odliczenia podatku naliczonego, wynikającego z faktur zakwestionowanych w postępowaniu wymiarowym. Zdaniem Sądu, niezasadnie zatem organ odwoławczy przyjął, że w rozpoznawanej sprawie przywoływane przez stronę okoliczności nie stanowią przesłanki wznowienia postępowania o jakiej mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. W konsekwencji uznając, że przyczyna wznowienia rzeczywiście nie wystąpiła, organ bez przeprowadzenia merytorycznej oceny nowych okoliczności faktycznych, przedwcześnie odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej. Rzeczą organu będzie zatem przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w odniesieniu do wskazywanej przesłanki wznowienia celem stwierdzenia, czy nowe okoliczności faktyczne mają wpływ na rozpoznanie i rozstrzygnięcia istoty sprawy podatkowej, zakończonej wydaniem ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 24 maja 2013 roku. Dopiero wówczas organ będzie uprawniony do wydania odpowiedniego rozstrzygnięcia w oparciu o art. 245 Ordynacji podatkowej. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Dyrektor Izby Skarbowej uwzględni stanowisko zaprezentowane przez Sąd w niniejszym uzasadnieniu. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270) – dalej p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania należnych stronie skarżącej Sąd orzekł na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło