II SA/Lu 940/15
WyrokWSA w Lublinie2016-04-20
Skład orzekający: Grażyna Pawlos-Janusz, Witold Falczyński, Marta Laskowska-Pietrzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, właściciele sąsiedniej nieruchomości, posiadają interes prawny uzasadniający ich status strony w postępowaniu o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę, jeśli zarzucają naruszenie przepisów Prawa budowlanego dotyczących obszaru oddziaływania obiektu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący nie posiadają interesu prawnego uzasadniającego ich status strony w postępowaniu o wznowienie postępowania administracyjnego. Status strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę określają przepisy szczególne (art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego), które wymagają, aby nieruchomość znajdowała się w obszarze oddziaływania obiektu, co oznacza teren z ograniczeniami w zagospodarowaniu wynikającymi z przepisów odrębnych. W ocenie sądu, planowana przebudowa poddasza nie powoduje takich ograniczeń dla nieruchomości skarżących, a podnoszone przez nich kwestie (np. lokalizacja miejsc postojowych, zbiorników z gazem płynnym) mają charakter hipotetyczny i nie wynikają z konkretnych przepisów prawa, co wyklucza posiadanie interesu prawnego.Stan faktyczny
Skarżący E. P. i R. P. domagali się uchylenia decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na przebudowę poddasza budynku usługowego na cele mieszkaniowe, zarzucając naruszenie planu zagospodarowania przestrzennego i innych przepisów. Organy administracji, po kilku etapach postępowania, w tym wznowieniu postępowania, odmówiły uchylenia pierwotnej decyzji, uznając, że skarżący nie posiadają statusu strony, ponieważ ich nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę skarżących.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (sprawozdawca), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Beata Basak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi E. P. i R. P. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na przebudowę poddasza oddala skargę.
III SA/Lu [...]
UZASADNIENIE
Wojewoda decyzją z dnia [...] października 2015 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania [...] i R. P. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzje Starosty [...] z dnia [...] lipca 2015 r. znak: [...] odmawiającą uchylenia decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. znak: [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] i F. K. pozwolenia na przebudowę poddasza nieużytkowego budynku usługowego na cele mieszkaniowe wraz z wewnętrznymi instalacjami i sanitarnymi na działkach nr [...], [...], [...], [...] położonych w D., przy ul. [...].
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił następujący stan sprawy.
[...] i A. J. oraz [...] i R. P. w skierowanym do Wojewody piśmie z dnia [...] października 2014 r. zarzucili, że decyzja Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2013 r., znak: [...], zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca [...] i F. K., pozwolenia na przebudowę poddasza nieużytkowego budynku usługowego na cele mieszkalne wraz z wewnętrznymi instalacjami elektrycznymi i sanitarnymi na działkach nr [...], [...], [...], [...] położonych w D. przy ul. [...], została wydana z naruszeniem ustaleń obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Wnioskodawcy odpowiadając na pismo Wojewody z dnia [...] października 2014 r., wyjaśnili, że ich wystąpienie winno być traktowane jako wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego.
Wojewoda przekazał wniosek Staroście [...] przy piśmie z dnia [...] listopada 2014 r.
Starosta [...] w piśmie z dnia [...] listopada 2014 r. wystąpił do wnioskodawców o wskazanie daty zapoznania się z aktami sprawy w Prokuraturze Rejonowej w R. dla ustalenia, kiedy dowiedzieli się o wydaniu decyzji, a po uzyskaniu odpowiedzi decyzją z dnia [...] listopada 2014 r., znak: [...], odmówił wznowienia postępowania w sprawie kwestionowanego pozwolenia na budowę na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa.
Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania [...] i R. P. decyzją z dnia [...] lutego 2015 r., znak: [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
W prowadzonym ponownie postępowaniu organ I instancji wystąpił (pismo z dnia [...] lutego 2015 r.) do Prokuratury Rejonowej w R. o wskazanie daty w jakiej wnioskodawcy [...] i A. J. oraz [...] i R. P. przeglądali materiały zgromadzone przez prokuraturę dla potwierdzenia zachowania terminu miesięcznego do złożenia wniosku o wznowienie. Po uzyskaniu informacji o przeglądaniu akt wyłącznie przez G. J. w dniu [...] lipca 2014 r., organ po raz kolejny zapytał (pismo z dnia [...] marca 2015 r.) pozostałych wnioskodawców o datę powzięcia informacji o wydaniu decyzji i jednocześnie poprosił o uzasadnienie interesu prawnego wraz z określeniem nieruchomości, na które oddziałuje przedmiotowa inwestycja.
Po uwzględnieniu przesłanych wyjaśnień, Starosta [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r., na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 146 § 2 i art. 145 § 1 pkt 4 kpa odmówił uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę ponieważ w wyniku wznowienia postępowania zapadłaby decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania [...] i R. P. oraz A. J. decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., znak: IF- [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji wskazując na potrzebę przeprowadzenia analizy obszaru oddziaływania.
Organ I instancji w pismach z dnia [...] czerwca 2015 r. oraz z dnia [...] lipca 2015 r. zawiadomił strony o możliwości zapoznania się ze zgromadzonymi dokumentami, a następnie decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. znak: [...] odmówił uchylenia przedmiotowej decyzji o pozwoleniu na budowę.
[...] i R. P. w odwołaniu od powyższej decyzji wskazali na naruszenie przez organ I instancji przepisów art. 151 § 1 pkt 2, art. 145 § 1 pkt 4 i art. 107 § 3 kpa przez:
- nieuchylenie zaskarżonej decyzji pomimo stwierdzenia, że skarżący winni być stroną postępowania,
- stwierdzenie, że należąca do skarżących nieruchomość nie leży w obszarze oddziaływania obiektu, którego dotyczy decyzja z dnia [...] czerwca 2013 r. pomimo wykazania, że dopuszczenie przeznaczenia na cele mieszkalne wpłynie na kwestie lokalizacji miejsc postojowych, zbiorników z gazem płynnym, wzniesienie innych budynków czy prowadzenie określonej działalności,
- nieomówienie kwestii poprawności wniosku o pozwolenie na budowę oraz projektu budowlanego pomimo stwierdzenia, że skarżący winni być stroną, postępowania.
Zarzucili również naruszenie przepisów art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego niezgodnego z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego (plan nie dopuszcza zabudowy mieszkaniowo- usługowej, cześć usługowa i mieszkaniowa zajmować będą po jednej kondygnacji), sprzecznego z § 5 rozporządzenia w sprawie rodzaju i zakresu opracowań geodezyjno-kartograficznych oraz czynności geodezyjnych obowiązujących w budownictwie (zły zakres mapy), z § 11 ust. 2 pkt 10 tego rozporządzenia (brak charakterystyki energetycznej obiektu), z rozporządzeniem w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadowienia obiektów budowlanych (wymagania co do opinii geotechnicznej), z przepisem § 18 i § 22 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (kwestia miejsc postojowych i pojemników na czasowe gromadzenie odpadów stałych).
Wojewoda rozpatrując odwołanie wskazał, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Ustawa określa także w art. 148 kpa, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w I instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Przepisy przewidują w art. 151 kpa, że organ administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji, po przeprowadzeniu postępowania, co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy wydaje decyzję, w której:
- odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, albo
- uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy, albo
- stwierdza wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazuje okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że we wstępnej fazie postępowania regulującej stwierdzenie dopuszczalności wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną organ bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie opiera się na którejś z ustawowych przesłanek z art. 145 lub art. 145a kpa, czy w świetle twierdzeń w nim zawartych został on złożony przez podmiot uznający się za stronę postępowania i czy został zachowany termin z art. 148 kpa. Tylko, gdy w świetle twierdzeń wynikających już z samego wniosku o wznowienie wynika, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia postępowania, że wniosek składa podmiot niebędący stroną albo termin do jego złożenia nie został zachowany organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 kpa). W przeciwnym wypadku musi wznowić postępowanie (art. 149 § 1 kpa) i przeprowadzić je zarówno, co do rzeczywistego istnienia przyczyn wznowienia, jak i pozostałych kwestii dotyczących dopuszczalności wznowienia, a także co do istoty sprawy (art. 149 § 2 kpa). Stwierdzenie, w tej kolejnej fazie postępowania, że z wnioskiem wystąpił podmiot niebędący w rzeczywistości stroną albo, że nie zaistniały przesłanki wznowienia skutkuje - zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 Kpa - odmową uchylenia decyzji dotychczasowej.
Wojewoda zgodził się z organem I instancji, że wystąpienie [...] i R. P. co do terminu złożenia wniosku i powodów wszczęcia postępowania spełnia wymagania przedstawionych powyżej przepisów. Kolejna kwestia - przyznanie wnioskodawcom statusu strony - też została omówiona prawidłowo ponieważ zgodnie z art. 28 kpa stroną postępowania administracyjnego może być jedynie podmiot, którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. Interes prawny ma charakter materialnoprawny. Materialna podstawa to zaś konkretna norma, którą można wskazać jako źródło interesu prawnego podmiotu. Norma ta wówczas będzie uznana za źródło interesu prawnego, gdy na jej podstawie podmiot może uzyskać konkretne korzyści (uprawnienia) lub może być obarczony powinnością określonego zachowania się, wyznaczonego zakazem lub nakazem, jednakże dopiero po skonkretyzowaniu ich w decyzji administracyjnej przez organ administracji publicznej, działający w granicach jego właściwości i kompetencji. W konsekwencji przyjąć należy, że podmiot, dla którego nie wynikają z rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej żadne prawa lub obowiązki, oparte o normy prawa materialnego, nie ma interesu prawnego w prowadzonym postępowaniu administracyjnym i nie jest legitymowany do żądania wszczęcia postępowania, czy też kwestionowania zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć.
Organ odwoławczy odwołując się do art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, będącego przepisem szczegółowym w stosunku do art. 28 kpa, wskazał, że stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Z kolei zgodnie z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu.
W ocenie organu odwoławczego analiza obszaru oddziaływania winna obejmować wyłącznie elementy zawarte w kwestionowanym pozwoleniu na budowę. Zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym inwestycja prowadząca do wykorzystania poddasza na cele mieszkalne obejmuje wykonanie na istniejącym poddaszu ścianek działowych wewnętrznych (płyty g-k na stelażu z wypełnieniem z wełny mineralnej 10 cm), przewodów kominowych z kształtek ceramicznych, dwóch lukarn w połaci dachu widocznych w elewacji zachodniej skierowanych na działki stanowiące własność inwestora, izolacji termicznej z wełny mineralnej, izolacji wiatroszczelnej i przeciwilgociowej z folii technicznej, wewnętrznych instalacji sanitarnych i elektrycznych. Zatem dla określenia wpływu inwestycji na ograniczenia w zabudowie należących do skarżących działek nr [...], [...] należy uwzględnić nowy sposób użytkowania poddasza budynku usługowego i zakres zmian spowodowanych przewidzianymi robotami budowlanymi.
Zdaniem Wojewody wymienione roboty budowlane nie powodują zmian w zagospodarowaniu działek inwestora, nie dotyczą wymienionych w odwołaniu lokalizacji miejsc postojowych i zbiorników z gazem płynnym. Kształt istniejącego budynku usługowego od strony działek odwołujących się nie ulega zmianie (lukarny skierowane są w przeciwną stronę niż budynek mieszkalny odwołujących się na działce nr [...]), a trudno mówić o wprowadzeniu ograniczeń w zagospodarowaniu działek sąsiednich przez wykonanie przewidzianych w projekcie instalacji i izolacji. Użytkowanie pomieszczeń na cele mieszkalne samo w sobie nie wymaga określenia strefy ograniczonego użytkowania wokół budynku i odpowiada wykorzystaniu działek sąsiednich przeznaczonych w planie zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną z usługami (§ 6 ust. 1 Uchwała Nr [...] Rady Miejskiej w D. z dnia [...] czerwca 1999 r. sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...] w D. Dz. Urz. Woj. L. . z 1999 r. Nr [...] poz. 710).
Organ II instancji wskazał, że wbrew stwierdzeniom zawartym w odwołaniu zaskarżona decyzja nie zawiera stwierdzeń o uznaniu skarżących za strony postępowania, a więc nieuprawniony jest zarzut braku omówienia kwestii poprawności wniosku o pozwolenie na budowę oraz projektu budowlanego. Stwierdzenie na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, że wnioskodawca nie jest stroną postępowania (nie występuje przesłanka zawarta w art. 145 § 1 pkt 4 kpa) prowadzi do orzeczenia o odmowie uchylenia decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa, a w takiej sytuacji omówienie poprawności wniosku i pozwolenia na budowę oraz zarzutów merytorycznych zgłoszonych przez wnioskodawcę nie jest właściwe.
Organ odwoławczy potwierdził prawidłowość dokonanej przez organ I instancji oceny wniosku złożonego przez A. J.. Wniosek wraz z uzupełnieniami wpłynął z zachowaniem terminu do wznowienia postępowania, lecz podnosi wyłącznie kwestię niezgodności inwestycji z planem zagospodarowania przestrzennego, a ten zarzut nie mieści się w powodach wznowienia ujętych w art. 145 § 1 kpa. A. J. jest właścicielem działki nr [...], dla której aktualne są wszystkie ustalenia dotyczące działek [...] i R. P.. Odległość między budynkiem mieszkalnym na działce nr [...], a budynkiem usługowym, którego poddasze ma służyć celom mieszkaniowym wynosi około 16 m. Brak obszaru oddziaływania przesądza o zastosowaniu w omawianej sprawie przepisu art. 151 § 1 pkt 1 kpa (organ I instancji nie wskazał tego przepisu z odpowiednią dokładnością) i orzeczenia o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej.
Skargę na powyższą decyzję wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie [...] i R. P., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, który zaskarżonej decyzji zarzucił:
- mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, a to art. 151 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 145 § 1 pkt 4, w zw. z art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane zw. z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane w zw. z § 19 ust. 1, § 60, § 179 ust. 4 i § 204 ust. 5 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz w zw. z § 1 i § 2 rozporządzenia w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku poprzez bezpodstawne twierdzenie, że należąca do skarżących nieruchomość nie leży w obszarze oddziaływania obiektu, którego dotyczy decyzja Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2013 r., pomimo tego, że skarżący wykazali, iż wynikające z niej dopuszczenie przeznaczenia tego obiektu na cele mieszkalne wpłynie na możliwość przyszłego zagospodarowania ich nieruchomości, w tym, m.in. kwestię lokalizacji miejsc postojowych czy zbiorników z gazem płynnym, jak też na możliwość wzniesienia przez nich budynku czy prowadzenia określonej działalności.
Wskazując na powyższy zarzut pełnomocnik skarżących wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżących opisał szczegółowo dotychczasowe postępowanie przed organami administracji, rozwijając wskazane zarzuty oraz przywołując orzecznictwo sądów administracyjnych. Podkreślił, że poprzez wydanie decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. skarżący zostali ograniczeni w możliwości swobodnego zagospodarowania swojej nieruchomości. W ocenie pełnomocnika skarżących gdyby organ prawidłowo uwzględnił stanowisko skarżących, musiałby zbadać decyzję, której dotyczy wniosek o wznowienie postępowania, merytorycznie, od czego się uchylił.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia [...] lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga nie jest zasadna.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszym postępowaniu sądowym była decyzja Wojewody utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] odmawiającą na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa we wznowionym postępowaniu uchylenia decyzji ostatecznej Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] i F. K. pozwolenia na przebudowę poddasza nieużytkowego budynku usługowego na cele mieszkaniowe wraz z wewnętrznymi instalacjami i sanitarnymi na działkach nr [...], [...], [...], [...] położonych w D., przy ul. [...].
Zgodnie z przywołanym przepisem organ administracji publicznej, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 kpa, odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na mocy art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b. Zatem sens tego uregulowania polega na braku możliwości przejścia do merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej, gdy stwierdzi się, iż nie zaistniała żadna z podstaw wznowienia postępowania.
Decyzja o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej może być podjęta po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i dowodowego, w wyniku którego jednoznacznie można stwierdzić, iż nie istniały określone w kpa podstawy wznowienia postępowania. W przedmiotowej sprawie skarżący inicjując postępowanie powołali się na podstawę wznowieniową określoną art. 145 § 1 pkt 4 kpa, co jednoznacznie wynika z treści pisma z dnia [...] października 2014 r. Obowiązkiem organu było zatem sprawdzenie istnienia wyłącznie tej podstawy wznowieniowej. Zawsze bowiem w wypadku wznowienia postępowania na skutek wniosku strony, granice postępowania ograniczone są tylko do podstawy wznowienia wskazanej we wniosku strony o wznowienie postępowania, następnie określonej w postanowieniu o wznowieniu postępowania.
Wskazania w tym miejscu również wymaga, że wbrew temu co zdaje się wskazywać skarżący postępowanie wznowieniowe nie może być wykorzystywane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Postępowanie to może bowiem odnosić się wyłącznie do kwestii ustalenia istnienia kwalifikowanych wad procesowych wyliczonych w art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b kpa i z tej przyczyny w jego toku organ nie można prowadzić rozważań materialnoprawnych. Dlatego też zarzuty odnoszące się do merytorycznej treści projektu budowlanego pozostawały poza zakresem badania organu ograniczonego wskazaną przez stronę przesłanką wznowieniową.
Zgodnie ze wskazanym we wniosku przepisem art. 145 § 1 pkt 4 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Przepis ten przesądza zatem, że okolicznością rozstrzygającą będzie ustalenie, czy podmiot zgłaszający żądanie wznowienia postępowania i wskazujący, iż jest stroną pominiętą w zakończonym postępowaniu faktycznie posiada przymiot strony i że przeprowadzenie postępowania z jego pominięciem stanowi naruszenie prawa. Tego właśnie w istocie dotyczy spór w niniejszej sprawie.
W ocenie Sądu przeprowadzone przez organy orzekające postępowanie wyjaśniające, w oparciu o które organy przyjęły, iż skarżącym nie przysługiwał przymiot strony w sprawie, w której nastąpiło wznowienie postępowania w pełni należy zaakceptować.
W tym zakresie należy stwierdzić, iż na gruncie niniejszej sprawy legitymację skarżących ocenić należało w oparciu o art. 28 ust. 2 ustawy z dnia [...] lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Zgodnie z jego treścią, stronami postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przywołany przepis określa wprost strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, którym przysługuje interes prawny w sprawach tego rodzaju - nie przewidując przy tym wyjątków. Ponadto stanowi on lex specialis w stosunku do art. 28 kpa, w myśl którego stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Przepis art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, jako szczególny, ma zatem w niniejszej sprawie zastosowanie przed ogólną regulacją art. 28 kpa.
Mając na uwadze brzmienie art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane organ obowiązany był zatem w niniejszej sprawie ustalić, czy nieruchomości, co do których skarżącym [...] i R. P. przysługuje prawo własności, znajdują się w "obszarze oddziaływania obiektu", na przebudowę którego wydano pozwolenie. Wyjaśnienie tego pojęcia zawiera art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym przez ten obszar należ rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, w których przewidziano ograniczenia w zagospodarowaniu terenu związane z tym obiektem. Innymi słowy tylko ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości związane z konkretnym przepisem prawa wprowadzającym takie ograniczenia dają prawo właścicielowi, zarządcy lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości do uczestnictwa w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę.
Natomiast ograniczenia, które nie są wynikiem istnienia przepisów prawnych nie dają podstawy do uznania danego podmiotu za stronę postępowania w sprawie, której przedmiotem jest wydanie pozwolenia na budowę. Dlatego też sam fakt, że dany podmiot jest właścicielem, zarządcą lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, na której ma być realizowana inwestycja lub oddalonej od niej w niewielkim stopniu nie jest wystarczającą podstawą do uznania, iż podmiotowi takiemu przysługuje status strony w postępowaniu dotyczącym wydania pozwolenia na budowę.
Jak przyjmuje się w orzecznictwie właściciele, użytkownicy wieczyści, zarządcy nieruchomości sąsiadujących z projektowaną budową, aby uzyskać status strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, muszą wskazać konkretny przepis, przewidujący w konkretnej sytuacji ograniczenie w swobodnym korzystaniu z ich nieruchomości wprowadzone ze względu na powstanie w ich sąsiedztwie określonego obiektu budowlanego (vide: wyroki WSA w Warszawie z [...] listopada 2005 r., VII SA/Wa [...], LEX nr 198955, z [...] stycznia 2006 r., VII SA/Wa [...], LEX nr 196411).
Przede wszystkim należy stwierdzić, że przedmiotem postępowania wznowieniowego wszczętego na podstawie przesłanki wynikającej z art. 145 § 1 pkt 4 kpa jest zbadanie, czy istniejąca treść oraz ustalenia ostatecznej decyzji z dnia [...] czerwca 2013 r. w stosunku do której wszczęto postępowanie nadzwyczajne pozwalają na stwierdzenie, że wnioskodawcy powinni być stroną, a mimo to za stronę nie zostali uznani.
Treść decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenie na wykonanie robót budowlanych pn.: przebudowa poddasza nieużytkowego budynku usługowego na cele mieszkaniowe wraz z wewnętrznymi instalacjami i sanitarnymi na działkach nr [...], [...], [...], [...] położonych w D., przy ul. [...] nie pozwala na stwierdzenie, że obszar oddziaływania ww. inwestycji obejmuje również działkę nr skarżących. Oceny obszaru oddziaływania należy dokonywać przez pryzmat treści tej decyzji.
Ustosunkowując się do zarzutów skargi należy wskazać, że zarzut naruszenia art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w związku z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego w kontekście ww. rozważań jest niezasadny. Analizując treść decyzji z [...] czerwca 2013 r. wraz z zatwierdzonym tą decyzja projektem budowlanym nie można dojść do innego wniosku jak ten, że teren oddziaływania przedmiotowej inwestycji nie obejmuje terenu działki skarżących w zakresie możliwości lokalizacji miejsc postojowych czy zbiorników z gazem płynnym. Sąd nie może rozważać hipotetycznego umiejscawiania miejsc parkingowych czy ewentualnego ustawienia zbiorników z gazem płynnym na działce skarżących i wpływu przebudowy poddasza nieużytkowego budynku usługowego na cele mieszkaniowe na to usytuowanie. Podkreślić należy, że nie zmieniła się kubatura budynku, nie zmieniły się również odległości między budynkami. Kształt istniejącego budynku od strony działek skarżących nie uległ zmianie (lukarny skierowane są w przeciwną stronę niż budynek mieszkalny skarżących). Niezależnie od powyższego wskazać należy, że § 19 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie odnosi się do odległości wydzielonych miejsc postojowych od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynku mieszkalnym, tymczasem w pozwoleniu na przebudowę poddasza nie przewiduje się dodatkowych okien, a istniejące lukarny skierowane są w przeciwną stronę niż budynek mieszkalny skarżących. Zakres przebudowy poddasza nie spowoduje również zmian kubatury budynku czy jego kształtu w związku z niezasadne było badanie przez organ oddziaływania obiektu w kwestii "przesłaniania" i "zacieniania".
Mając na uwadze wyżej poczynione rozważania, zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do stwierdzenia, że w oparciu o przepisy odrębne zostaną wprowadzone ograniczenia w zagospodarowaniu działek sąsiednich, w tym działek należących do skarżących, a tym samym i uznanie skarżących za stronę postępowania w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Ograniczeń w zagospodarowaniu nieruchomości skarżących nie sposób wywieść z ewentualnych hipotetycznych, możliwości zagospodarowania działki skarżących w przyszłości. Okoliczności, na które powołują się skarżący, mogą świadczyć jedynie o ich interesie faktycznym, który nie jest tożsamy z interesem prawnym i nie daje podstaw do uznania za stronę postępowania w sprawie pozwolenia na budowę zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego.
Rozważenia powyższe skłaniają do konkluzji, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, gdyż w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego istniały powody do przyjęcia, że brak jest podstaw do uchylenia decyzji ostatecznej z uwagi na istnienie przesłanki zawartej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa
Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło