I SA/Go 87/16
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2016-04-20
Skład orzekający: Krystyna Skowrońska-Pastuszko, Jacek Niedzielski, Alina Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci zajęcia rachunku bankowego, opartego na decyzji organu pierwszej instancji, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, przerywa bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, jeśli decyzja ta została następnie uchylona przez organ odwoławczy?Ratio decidendi
Uchylenie przez organ odwoławczy decyzji organu pierwszej instancji, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności i która stanowiła podstawę zastosowania środków egzekucyjnych, powoduje unicestwienie materialnoprawnych skutków zastosowania tych środków w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia. W konsekwencji, jeśli zobowiązanie podatkowe przedawniło się przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy, postępowanie powinno zostać umorzone.Stan faktyczny
Skarżąca kwestionowała decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która określiła jej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. w niższej kwocie niż decyzja organu pierwszej instancji. Organ pierwszej instancji uznał sprzedaż używanych mebli i przedmiotów przez skarżącą za pośrednictwem portalu aukcyjnego za działalność gospodarczą i określił zobowiązanie w drodze oszacowania. Po uchyleniu tej decyzji przez Dyrektora IS i ponownym rozpatrzeniu sprawy, Dyrektor IS określił zobowiązanie w niższej kwocie, podzielając co do zasady stanowisko organu pierwszej instancji. Skarżąca zarzuciła m.in. naruszenie przepisów o przedawnieniu zobowiązania podatkowego, wskazując na wadliwość postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji organu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił w całości zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego i umorzył postępowanie administracyjne. Zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Skowrońska-Pastuszko Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędzia WSA Alina Rzepecka (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Anna Szymczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi A.N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. 1. Uchyla w całości zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. nr [...] i umarza postępowanie administracyjne. 2. Zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej kwotę 297 (dwieście dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
A.N. (zw. dalej: stroną, skarżącą) reprezentowana przez pełnomocnika - doradcę podatkowego, wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej (zw. dalej: Dyrektorem IS, organem odwoławczym, organem II instancji) z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] uchylającą decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego (zw. dalej: Naczelnikiem US, organem I instancji) z [...] października 2015 r. nr [...] określającą skarżącej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. w wysokości 9.561,00 zł. Zaskarżoną decyzją Dyrektora IS określono skarżącej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008r. w kwocie 1.254,00 zł.
Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny;
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r. Naczelnik US wszczął wobec skarżącej postępowanie podatkowe w sprawie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r.
Postępowanie to zostało zakończone wydaniem przez organ I instancji decyzji
z [...] listopada 2014r. nr [...] określającej skarżącej zobowiązanie podatkowe za 2008 r. w kwocie 2.673,00 zł.
Następnie, postanowieniem z [...] listopada 2014 r. nr [...] Naczelnik US nadał rygor natychmiastowej wykonalności w/w decyzji z [...] listopada 2014 r.
Na tej podstawie zastosowano wobec skarżącej środek egzekucyjny w postaci zajęcia wierzytelności na jej rachunku bankowym oraz wkładzie oszczędnościowym, o czym strona została powiadomiona przez organ egzekucyjny [...] grudnia 2014 r.
Skarżąca wniosła zażalenie na w/w postanowienie wydane w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności.
W wyniku jego rozpatrzenia Dyrektor IS postanowieniem z [...] stycznia 2015 r.
nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika US z [...] listopada 2014 r.
Z kolei, na skutek rozpoznania odwołania od decyzji Naczelnika US z [...] listopada 2014 r. Dyrektor IS orzeczeniem z [...] lutego 2015 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W toku powtórnego postępowania organ I instancji ustalił, że skarżąca
w latach 2008 – 2011 dokonała sprzedaży mebli i przedmiotów wyposażenia
za pośrednictwem portalu aukcyjnego [...]. W jego ocenie, sprzedaż ta miała charakter ciągły i zorganizowany.
Natomiast skarżąca wyjaśniała, że wszystkie przedmioty wyprzedawane na [...]
w latach 2008 – 2011 były rzeczami używanymi, należącymi do jej majątku osobistego i będącymi w jej posiadaniu powyżej 6 miesięcy. Większość przedmiotów odziedziczyła po matce i dziadkach już w latach 80 – tych i 90 – tych i to zapoczątkowało jej "zbieractwo" starych używanych mebli i rzeczy. Powiększając i wymieniając swoją kolekcję kupowała kolejne rzeczy i meble na targach staroci, bazarach i winobraniu od osób prywatnych bez dowodów zakupów. Wyprzedaż zgromadzonych przedmiotów rozpoczęła z uwagi na brak pracy oraz dochodów męża niewystarczających na utrzymanie rodziny.
Organ I instancji nie dał wiary wyjaśnieniom skarżącej i po dokonaniu analizy materiału dowodowego w postaci wyciągu bankowego oraz zestawienia transakcji sprzedaży dokonanych poprzez konto [...] nick "a." stwierdził, że ilość częstotliwość oraz ciągłość dokonywanych przez skarżącą transakcji sprzedaży wskazywała na prowadzenie handlu internetowego na znaczną skalę noszącą znamiona działalności gospodarczej. Organ podatkowy I instancji stwierdził, że zostały spełnione warunki uznania skarżącej za podatnika prowadzącego działalność gospodarczą w odniesieniu do czynności polegających na wyprzedaży mebli i przedmiotów wyposażenia. Uznał, że jakkolwiek gromadzenie i posiadanie kolekcji może być uznane za działanie w celach osobistych, o tyle sukcesywne, stałe, regularne i ciągłe ich zbywanie w okresie kilku lat na rzecz znacznej ilości nabywców będzie nosiło cechy uczestnictwa w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Nadto ustalił, że w latach 2008 – 2011 skarżąca nie zarejestrowała działalności gospodarczej, a w 2008 r. nie złożyła rocznego zeznania podatkowego o wysokości osiągniętego dochodu/poniesionej straty.
Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności, jak również fakt nie prowadzenia przez stronę ewidencji księgowych, organ I instancji określił podstawę opodatkowania
w drodze oszacowania. W tym celu przeanalizował wpłaty na rachunku bankowym skarżącej.
W odniesieniu do przypadków, w których nie można było powiązać wpłat
z poszczególnymi transakcjami organ I instancji pismem z [...] maja 2015 r. wezwał skarżącą do złożenia wyjaśnień i wskazania sprzedaży, jakich rzeczy dotyczyły wpłaty. W odpowiedzi strona wyjaśniła, że z uwagi na upływ czasu nie jest w stanie udzielić odpowiedzi dotyczących sprzedaży, jakich rzeczy z załączonego wykazu dotyczyły wpłaty na jej rachunek. Nie przedłożyła też żadnych dowodów, które organ mógłby uwzględnić jako koszty uzyskania przychodów przy szacowaniu podstawy opodatkowania. Dlatego Naczelnik US do kosztów uzyskania przychodów zaliczył wydatki z tytułu opłat i prowizji (5.047,65 zł) oraz z tytułu poniesionych kosztów dostawy (2.643,11 zł) i określił skarżącej przychód z prowadzonej niezarejestrowanej działalności gospodarczej w 2008 r. w kwocie 57.828,38 zł.
Całokształt poczynionych w sprawie ustaleń znalazł swoje odzwierciedlenie w decyzji Naczelnika US z [...] października 2015 r. określającej skarżącej zobowiązanie
w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. w kwocie 9.561,00 zł.
Od powyższej decyzji skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika złożyła odwołanie. Wniosła o jej uchylenie w całości oraz umorzenie postępowania. Zarzuciła naruszenie: 1) art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. - o podatku dochodowym od osób fizycznych (j.t. Dz. U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.- zw. dalej: updof) poprzez uznanie, że przychód z odpłatnego zbycia, o którym mowa
w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. d) updof należy zakwalifikować jako przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej, 2) art. 5a pkt 6 updof - poprzez uznanie za pozarolniczą działalność gospodarczą zbycia rzeczy używanych bez udowodnienia ponad wszelką wątpliwość, że sprzedaż tą należy zakwalifikować do tego źródła przychodów, 3) art. 14 ust. 1c updof - poprzez uznanie za datę powstania przychodu terminu niewynikającego z tego przepisu prawa, 4) art. 121, art. 122 § 1 oraz art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie decyzji bez przeprowadzenia postępowania dowodowego w sposób wnikliwy i wyczerpujący, 5) art. 191 ordynacji podatkowej poprzez ocenę dowodów
w sposób udowadniający z góry założoną tezę organu podatkowego z pominięciem dowodów przedstawianych przez stronę.
W motywach strona głownie przekonywała, że zbywanie przez nią przedmiotów nie stanowiło w ogóle pozarolniczej działalności gospodarczej.
Organ odwoławczy decyzją z [...] stycznia 2016 r. uchylił orzeczenie organu
I instancji w całości i określił zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. w kwocie 1.254,00 zł.
W motywach wyjaśnił, że podziela stanowisko Naczelnika US co do tego, że prowadzony przez skarżącą w latach 2008 – 2011 handel internetowy meblami
i elementami wyposażenia nosił znamiona działalności gospodarczej. Stwierdził też, że cechy tej działalności - ciągłość i jej zorganizowanie zostały prawidłowo ocenione
w świetle występującego łącznie ciągu zdarzeń i okoliczności w zaistniałym stanie faktycznym. Organ odwoławczy uznał, że ponieważ strona nie prowadziła jakiejkolwiek ewidencji oraz nie posiadała innych dowodów umożliwiających ustalenie organowi rzeczywistej wielkości podstawy opodatkowania, zasadnym było określenie tej podstawy w drodze oszacowania. Zasadnym też było, z uwagi na okoliczności sprawy, oszacowanie obrotu wg innej metody, stosownie do art. 23 § 4 Ordynacji podatkowej. Jednocześnie Dyrektor IS stwierdził, że wątpliwości budzi spełnienie normy prawnej zawartej w ww. art. 23 § 5 Ordynacji podatkowej. Uznał bowiem, że przyjęcie
w niniejszej sprawie do oszacowania podstawy opodatkowania wartości transakcji sprzedaży wynikających z wykazu transakcji za 2008 r., przedłożonego przez stronę
w toku postępowania kontrolnego, uzupełnionych informacji dotyczących transakcji sprzedaży dokonanej przez skarżącą za pośrednictwem portalu [...] za 2008r., pozyskanych przez organ I instancji w przedmiotowym zakresie za pośrednictwem Izby Skarbowej, nie spełnia wymogu, o którym mowa jest w tym przepisie.
W jego ocenie, przychód ustalony na podstawie zestawienia aukcji, co do których nie ustalono wpłat na rachunek bankowy budzi wątpliwości, w przeciwieństwie do ustaleń
w zakresie przychodu, w oparciu o wpłaty na rachunek bankowy strony w powiązaniu
z poszczególnymi transakcjami dokonanymi za pośrednictwem portalu [...]. Organ stwierdził, że wpływy na rachunek bankowy strony w sposób najbardziej zbliżony obrazują rzeczywistą podstawę opodatkowania, stosownie do art. 23 § 5 Ordynacji podatkowej, i podstawą wyliczenia wartości obrotów na portalu [...] ze sprzedaży mebli i elementów wyposażenia w roku 2008 są wpływy na ww. rachunek bankowy
w łącznej kwocie 17.401,71 zł. Przy czym, dokonał wyłączenia wpłat za transakcje, dotyczące sprzedaży, np. odzieży, butów, torebek, które miały charakter incydentalny
w porównaniu z ilościami dotyczącymi handlu meblami i elementami wyposażenia.
Z łącznej sumy wpłat na rachunek bankowy wykluczono przy szacowaniu podstawy opodatkowania również te, których nie można było powiązać z poszczególnymi transakcjami na portalu [...].
Dyrektor IS uznał, że przyjęcie przez Naczelnika US za datę powstania przychodu daty wystawienia komentarza było nieuzasadnione, natomiast za moment uzyskania przychody, zgodnie z treścią ww. art. 14 ust. 1c przyjął dzień uregulowania należności, tj. datę operacji na rachunku bankowym strony. Stwierdził, że przychód skarżącej
z prowadzonej niezarejestrowanej działalności gospodarczej w 2008 r. wynosi 17.401,71zł.
Z kolei, w zakresie kosztów uzyskania przychodów, za prawidłowe uznał ustalenie kosztów dostawy w oparciu o analizę rachunku bankowego skarżącej, na podstawie różnicy pomiędzy kwotą wpłaty na rachunek bankowy a ceną jednostkową sprzedanego przedmiotu, chyba że z opisu operacji jednoznacznie wynikała kwota kosztów dostawy.
W oparciu o te dane i w wyniku ponownej analizy rachunku bankowego skarżącej ustalił, że łączna kwota kosztów związanych z wysyłką towarów wyniosła 2.666,11 zł.
W ostatecznym rozrachunku Dyrektor IS określił skarżącej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych w kwocie 1.254,00 zł.
W skardze wniesionej na powyższe orzeczenie pełnomocnik reprezentujący stronę zarzucił naruszenie: art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie
decyzji po upływie 5-letniego okresu przedawnienia zobowiązania podatkowego za
2008 r. oraz poprzez uznanie, iż bieg ten został przerwany pomimo, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności odbyło się z naruszeniem art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej.
Nadto, z ostrożności procesowej, zarzucił naruszenie przepisów art. 14 updof
związku z art. 10 ust. 1 pkt 3 updof w związku z art. 5a pkt 6 updof poprzez zakwalifikowanie sprzedaży ruchomości z majątku prywatnego jako sprzedaży
w ramach niezgłoszonej do opodatkowania działalności gospodarczej pomimo braku zidentyfikowania charakteru tej sprzedaży oraz art. 120 Ordynacji podatkowej przez określenie zobowiązania podatkowego niezgodnie z zasadą wyrażoną w ustawie podatkowej. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania według norm prawem przypisanych.
W uzasadnieniu głównie akcentował okoliczność wydania przez Naczelnika US postanowienia z [...] listopada 2014 r. o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji z [...] listopada 2014r. Powołując art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej, zarzucił wydanie decyzji I instancji po upływie 5-letniego okresu przedawnienia zobowiązania podatkowego za 2008 r. i uznanie, że bieg ten został przerwany pomimo, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności odbyło się z naruszeniem art. 239 b § 2 Ordynacji podatkowej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor IS podtrzymał swoje stanowisko w sprawie
i wniósł o oddalenie skargi. Nie podzielił zarzutów skargi, popierając zasadność przesłanek, na podstawie których określono skarżącej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej, stwierdził, że przepis ten dotyczy decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego i nie miał zastosowania w niniejszej sprawie, albowiem niniejsze orzeczenie wydano na podstawie art. 21 § 1 Ordynacji podatkowej i określono skarżącej kwotę zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. Natomiast zgodnie z treścią art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Zaznaczył, że w niniejszej sprawie termin płatności podatku dochodowego od osób fizycznych upłynął w 2009 r., termin przedawnienia rozpoczął bieg z dniem [...] stycznia 2010 r. i że bieg przedawnienia został przerwany na skutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym strona została zawiadomiona
3 grudnia 2014 r. Wyjaśnił też że postanowienia wydane w sprawie nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji Naczelnika US nie były przedmiotem niniejszego postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty zasługują na uwzględnienie.
Na wstępie wskazać należy, że stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), właściwość sądów administracyjnych obejmuje sprawowanie kontroli decyzji i innych rozstrzygnięć administracyjnych w oparciu o kryterium ich zgodności z prawem. Uchylenie przez sąd zaskarżonego aktu następuje w razie zaistnienia istotnych wad
w przeprowadzonym postępowaniu lub w wyniku naruszenia przepisów prawa materialnego, mogących mieć istotny wpływ (mających wpływ) na wynik sprawy -
art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (tekst jedn. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) zw. dalej "P.p.s.a". Zgodnie zaś z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora IS z [...] stycznia 2016 r. uchylająca w całości decyzję Naczelnika US z [...] października 2015 r. i określająca skarżącej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r.
w wysokości 1.254 zł.
Najdalej idącym zarzutem, który jednocześnie legł u podstaw uchylenia zaskarżonego orzeczenia jest zarzut przedawnienia.
Skarżąca, naruszenie w tym zakresie utożsamia z treścią art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej i wadami postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności – podnoszonymi w świetle przesłanek wynikających z treści art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej.
Natomiast Dyrektor IS kontrargumentując twierdzenia strony, akcentuje fakt, że
w związku z zastosowaniem wobec skarżącej środka egzekucyjnego doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia, to zaś umożliwiło określenie skarżącej wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za przedmiotowy rok.
Strona ma słuszność jedynie co do samego postawienia zarzutu przedawnienia. Natomiast motywy przedstawione przez nią w tym zakresie są wadliwe. Weryfikacja zasadności postanowień wydanych w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji organu I instancji, nie mogą być obecnie przedmiotem kontroli sądu. Odrębny tryb, odrębna droga zaskarżenia.
Jednocześnie należy wskazać, że w świetle przepisów prawa, orzecznictwa
i okoliczności stanu faktycznego nieprawidłowe są wyjaśnienia Dyrektora IS co do tego, że w sprawie doszło do skutecznego przerwania biegu terminu przedawnienia.
Stosownie do normy art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Natomiast, zgodnie z art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej bieg terminu Bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.
W niniejszej sprawie bezspornym jest, że przedmiotowy termin rozpoczął bieg z dniem [...] stycznia 2010 r. upływał z końcem 2014 r.
Ze stanu faktycznego sprawy wynika, że organ I instancji decyzją z [...] listopada 2014 r. określił skarżącej zobowiązanie podatkowe za 2008 r. w kwocie 2.673,00 zł. Następnie, postanowieniem z [...] listopada 2014 r. nr [...] nadał w/w orzeczeniu rygor natychmiastowej wykonalności, które stało się podstawą zastosowania wobec skarżącej środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności na jej rachunku bankowym oraz wkładzie oszczędnościowym, o czym strona została powiadomiona przez organ egzekucyjny [...] grudnia 2014 r. Skarżąca wniosła zażalenie na w/w postanowienie. W wyniku jego rozpatrzenia Dyrektor IS postanowieniem z [...] stycznia 2015 r. utrzymał je w mocy.
Nadto, co istotne z punktu oceny zasadności zaskarżonego aktu, przedmiotem kontroli instancyjnej było również odwołanie od decyzji z [...] listopada 2014 r.
Dyrektor IS po jego rozpatrzeniu orzeczeniem z [...] lutego 2015 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Zatem, z powyższego wynika, że podstawą do wystawienia tytułów wykonawczych była decyzja Naczelnika US z [...] listopada 2014 r. określająca skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. Decyzji tej postanowieniem z [...] listopada 2014 r. został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. To zaś oznaczało, że w/w decyzja stała się wykonalna i obowiązek zapłaty podatku stał się wymagalny. Obowiązek ten jest wymagalny tak długo jak, długo w obrocie prawnym pozostaje decyzja ostateczna wymiarowa lub decyzja organu pierwszej instancji wymierzająca podatnikowi zobowiązanie podatkowe, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Dla oceny tej kwestii nie ma znaczenia fakt utrzymania w mocy przez organ odwoławczy zaskarżonego postanowienia wydanego w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności.
W uchwale siedmiu sędziów NSA z dnia 28 kwietnia 2014 r., I FPS 8/13, POP 2014,
nr 3, s. 245–254 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd że: "Uchylenie postanowienia o nadaniu decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności
i w konsekwencji umorzenie na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 i art. 60 § 1 ustawy z dnia
17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U.
z 2012 r. poz. 1015 ze zm.) postępowania egzekucyjnego, powoduje unicestwienie materialnoprawnych skutków zastosowania środka egzekucyjnego, w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 4 ustawy z dnia
29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.)".
W tym miejscu należy zwrócić uwagę na stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w orzeczeniu z 4 marca 2016 r. sygn. akt II FSK 235/14. Skład orzekający, odnosząc się do powyżej przywołanej tezy uchwały stwierdził, że pogląd ten jest aktualny także i w sytuacji, gdy uchylona została decyzja organu podatkowego pierwszej instancji wymierzająca podatnikowi zobowiązanie podatkowe, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, która w związku z tym stała się podstawą wystawienia tytułów wykonawczych.
W tym miejscu należy przypomnieć, że z treści art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U.
z 2012 r. poz. 1015 ze zm.- zw. dalej: u.p.e.a.) wynika, że postępowanie egzekucyjne umarza się jeśli obowiązek podatkowy nie jest wymagany, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał.
Z kolei, zgodnie z art. 60 § 1 u.p.e.a. umorzenie postępowania egzekucyjnego
z przyczyny, o której mowa w art. 59 § 1 pkt 1–8 i 10, powoduje uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Pozostają jednak w mocy prawa osób trzecich nabyte na skutek tych czynności.
Zgromadzony materiał nie dowodzi, by organ egzekucyjny wydał postanowienia
o umorzeniu postępowania egzekucyjnego.
Niemniej jednak, zastosowane środki egzekucyjne były związane z toczącym się postępowaniem egzekucyjnym, które wedle art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. powinno było być - choć nie zostało - umorzone, gdyż obowiązek egzekucyjny wygasł w związku
z uchyleniem decyzji organu I instancji stanowiącej wraz z postanowieniem o nadaniu jej rygoru natychmiastowej wykonalności podstawę do wystawienia tytułów wykonawczych. Przestał on więc być wymagalny.
Sąd podziela pogląd NSA wyrażony w wyroku z 4 marca 2016 r., że "skoro umorzenie postępowania egzekucyjnego z przyczyny, o której mowa w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. powoduje uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych (zastosowanych środków egzekucyjnych) to tym samym odpadła podstawa do dalszego trwania podstawy przerwania biegu terminu zarządzenia. Uchylenie przez organ odwoławczy decyzji organu pierwszej instancji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności - w oparciu o którą zastosowano
w postępowaniu egzekucyjnym środki egzekucyjne - i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania powoduje unicestwienie materialnoprawnych skutków zastosowania tych środków egzekucyjnych w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 4 ord. pod. bez względu na to, czy postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności zostało uchylone i bez względu na
to, czy postępowanie egzekucyjne zostało na postawie art. 59 § 1 pkt 2 w związku
z art. 60 § 1 u.p.e.a. umorzone".
W tym stanie rzeczy, mając na względzie okoliczności stanu faktycznego należało stwierdzić, że w niniejszej sprawie doszło do unicestwienie materialnoprawnych skutków zastosowania środka egzekucyjnego, w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia.
Zatem, decyzje organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem art. 70 §1 § 4 Ordynacji podatkowej.
Z uwagi na powyższe Sąd za zbędne uznał rozważanie pozostałych zarzutów skargi.
W zaistniałych okolicznościach Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)
oraz art. 145 § 3 P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika US i umorzył postępowanie administracyjne.
U podstaw podjętego orzeczenia legł fakt, że z akt sprawy, tj. z pisma Naczelnika US
z [...] grudnia 2014 r. – ( k- 20 akt administracyjnych tom III ) oraz z tabeli dotyczącej syntetycznej oceny biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego ( k- 9 akt administracyjnych tom IV ) – wynika, że inne zdarzenia niż opisane powyżej – które skutkowałyby przerwaniem biegu terminu przedawnienia ,czy też jego zawieszeniem - nie wystąpiły.
O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło