III SA/Gd 369/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Sędzia WSA Felicja Kajut, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi S. J. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia 14 marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej na uzyskanie domu oddala skargę. Komendant Powiatowy Policji decyzją z dnia 13 lutego 2014 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 95 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 88 ust. 1, art. 94 ust. 1 oraz art. 97 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tj. Dz. U. z 2011 r., Nr 287, poz. 1687 ze zm.), odmówił przyznania S. J. pomocy finansowej na budowę domu w miejscowości O.. W uzasadnieniu organ stwierdził, że policjant miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, zgodnie z art. 95 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji, gdyż jego żona posiada dom, odpowiadający co najmniej przysługującej im powierzchni mieszkalnej. Ponadto dom, na uzyskanie którego policjant ubiega się o pomoc finansową, stanowi wyłączną własność żony. Od niniejszej decyzji S. J. wniósł odwołanie podnosząc, że przepisy nie określają terminu, w którym uprawniony może wystąpić z wnioskiem, ani też, że może to uczynić jedynie przed nabyciem lokalu lub domu. Wskazał ponadto , że posiada z żoną wspólność majątkową. W budowę domu inwestował wspólne pieniądze, zaciągnął również kredyt, który obecnie spłaca. Decyzją z dnia 14 marca 2014r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji, działając na podstawie m.in. art. 94, art. 97 ust. 5 ustawy o Policji, utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji. W uzasadnieniu organ odwoławczy, powołując przepisy ustawy o Policji wskazał, że celem unormowania art. 88 ustawy o Policji jest stworzenie warunków, by policjant w służbie stałej mieszkał w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej. W przypadku gdy policjant nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji, przysługuje mu pomoc finansowa na uzyskanie takiego lokalu. Pomoc taka jest alternatywną formą spełnienia prawa do lokalu mieszkalnego. W art. 95 ust. 1 pkt 1-4 ustawy wyliczono przypadki, kiedy policjantowi lokalu się nie przydziela. Jednym z takich przypadków jest przypadek, kiedy policjant posiada w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny, odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej. Powyższe dotyczy też policjanta, którego małżonek posiada taki lokal mieszkalny. Organ wskazał na uchwałę 7 sędziów NSA z dnia 29 kwietnia 2009r., sygn. akt I OPS 7/08, z której wynika, że przewidziana pomoc finansowa nie została ukształtowana jako prawo z tytułu samego pełnienia służby oraz że przedmiotowe świadczenie przysługuje nie w związku z uzyskaniem domu ( lokalu), ale na jego uzyskanie. Organ wyjaśnił, że celem przepisu art. 94 ust. 1 ustawy jest, by policjant w służbie stałej mieszkał w miejscowości, w której pełni służbę albo w miejscowości pobliskiej. Oznacza to, że jeżeli policjant posiada odpowiednie mieszkanie w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, to cel tego przepisu jest osiągnięty, a wobec tego nie powstaje prawo do lokalu, o którym mowa w art. 88 ustawy. Warunek przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu należy wiązać z taką sytuacją, w której policjant spełnia warunki do przydziału lokalu mieszkalnego, natomiast jeśli ma on zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, to warunku do uzyskania lokalu, a w konsekwencji i pomocy finansowej na jego uzyskanie, nie spełnia. Organ ustalił, że żona wnioskodawcy w dniu 17 grudnia 2013 r. zawiadomiła Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie S. o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...] w miejscowości O., gmina S. G.. Zatem w dniu złożenia wniosku, tj. 13 stycznia 2014r., małżonka strony posiadała lokal mieszkalny (dom) w miejscowości pobliskiej. Ponadto dom, na uzyskanie którego policjant ubiega się o pomoc finansową, stanowi wyłączną własność jego żony. Małżonka policjanta jest członkiem rodziny, którą uwzględnia się przy ustalaniu liczby norm przysługujących policjantowi, nie jest jednak uprawniona samodzielnie do tej pomocy. S. J. wniósł skargę na powyższą decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji. Skarżący zarzucił naruszenie: - art. 94 ust. 1 w zw. z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, przez błędne jest zastosowanie i uznanie, że nie przysługuje mu prawo do pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego ze względu na zakończenie procesu inwestycyjnego, - § 3 pkt 2 ppkt 3 rozporządzenia MSWiA z dnia 17 października 2001r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów przez odmowę udzielenia pomocy finansowej na cele mieszkaniowe, pomimo spełniania przesłanek do uzyskania przedmiotowego świadczenia, tj. ubiegania się o dom jednorodzinny przez małżonka funkcjonariusza pozostającego we wspólności majątkowej małżeńskiej i dołączenia stosownych dokumentów potwierdzających ten fakt, - art. 136 w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a., poprzez zaniechanie uzupełnienia postępowania dowodowego w sprawie, względnie przekazania sprawy organowi I instancji do uzupełnienia tego postępowania, co skutkowało niedokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy oraz pominięciem słusznego interesu skarżącego. W uzasadnieniu skargi skarżący twierdził, że organ błędnie przyjął, iż fakt przeniesienia pozwolenia na budowę jedynie na małżonkę funkcjonariusza i to, że jedynie ona jest właścicielką gruntu skutkowałoby przyznaniem pomocy małżonce funkcjonariusza, nie zaś funkcjonariuszowi. Organ nie wziął pod uwagę wykładni językowej § 3 pkt 2 rozporządzenia, zgodnie z którą o dom może ubiegać się wyłącznie małżonek pozostający we wspólności ustawowej małżeńskiej, jak i celowościowej, pomijając funkcję jaką dla zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych funkcjonariusza pełni fakt pozostawania przez niego w związku małżeńskim, co łączy się także z tym, że pomoc nie przysługuje funkcjonariuszowi, gdy jego małżonek posiada już mieszkanie lub dom. Zdaniem skarżącego kolejnym powodem odmowy przyznania mu pomocy finansowej było to, że wystąpił z wnioskiem tuż po zakończeniu procesu inwestycyjnego. Powołując orzecznictwo sądów administracyjnych twierdził, że w procesie wykładni art. 94 ust. 1 ustawy o Policji oraz § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. należy kierować się wykładnią językową, a także wykładnią systemową i celowościową oraz dokonywać jej z uwzględnieniem pozostałych przepisów zawartych w rozdziale 8 ustawy o Policji. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Postępowanie prowadzone było na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tj. Dz. U. z 2011 r., Nr 287, poz.1687 ze zm.), zwanej dalej "ustawą". Problematykę mieszkań funkcjonariuszy Policji reguluje rozdział 8 ustawy. Zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Powyższe uprawnienie może być zrealizowane przez przydzielenie policjantowi lokalu ( art. 90 ustawy) albo przez udzielenie mu pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość ( art. 94 ust. 1 ustawy). W sytuacji, gdy policjant posiada w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy albo jego małżonek posiada taki lokal mieszkalny lub dom , policjantowi nie przydziela się lokalu mieszkalnego ( art. 95 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy). W ocenie Sądu istnienie przesłanek wyłączających przyznanie lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej , o jakich mowa w art. 95 ust. 1 ustawy, wyłącza możliwość przyznania policjantowi pomocy finansowej na zakup lokalu mieszkalnego lub mieszkania. Sąd nie podziela poglądu zaprezentowanego w skardze, że policjant, który zaangażował się w proces inwestycyjny budowy domu może w każdym czasie wystąpić o przyznanie pomocy finansowej , o jakiej mowa w art. 94 ust. 1 ustawy. Kierując się właśnie wykładnią celowościową uznać należy, że pomoc finansowa przysługuje tylko takiemu policjantowi, który nie ma zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych w miejscowości , w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej –nie uzyskał przydziału lokalu oraz nie uzyskał ( on lub jego małżonek) lokalu mieszkalnego lub domu w miejscowości pobliskiej o odpowiedniej powierzchni. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu uchwały z dnia 29 kwietnia 2009 r. sygn. akt I OPS 7/08 , która , choć podjęta na tle zagadnienia pomocy finansowej zawartej w ustawie z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej ( Dz. U. z 2002 r., nr 207, poz.1761 ze zm.), ma charakter w tym zakresie uniwersalny - stwierdził, że pomoc finansowa nie została ukształtowana jako prawo z tytułu samego pełnienia służby. Świadczenie to przysługuje nie w związku z uzyskaniem domu ( lokalu) , ale na ich uzyskanie, czyli w celu uzyskania mieszkania umożliwiającego funkcjonariuszowi zamieszkanie w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. Z powyższej uchwały wynika też, że istotne jest, czy funkcjonariusz składający wniosek ma czy też nie ma zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. Przyjęcie takiej interpretacji przepisów, że prawo do pomocy finansowej przysługuje każdemu funkcjonariuszowi w każdym czasie i niezależnie od tego jakie ma warunki mieszkaniowe zaprzeczałaby ratio legis ustawy i nie byłoby zgodne z art. 2 Konstytucji RP. Stanowisko organów, zbieżne z wyżej przedstawionym , należy zaakceptować. Organy zasadnie uznały, że w sprawie istotne jest, czy skarżący ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Ustaliły, że żona skarżącego posiada dom, po wybudowaniu którego zawiadomiła Państwowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o planowanym zamiarze przystąpienia do użytkowania, a organ ten poinformował, że nie wnosi sprzeciwu. W okolicznościach niniejszej sprawy organy zasadnie uznały, że skarżący ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Dom żony skarżącego położony jest w miejscowości O., gmina S. G., w miejscowości pobliskiej, co nie było przedmiotem sporu. Skarżący wyjaśnił ponadto, że dom leży 6 km od S., czyli miejsca pełnienia przez niego służby , 15 minut jazdy autobusem. Dom nie tylko został zgłoszony do użytkowania i wobec tego zgłoszenia nie wniesiono sprzeciwu, ale też adres tego domu, jako adres domowy, wskazał skarżący we wniosku o przyznanie mu pomocy finansowej. To, że w domu , w jakimś pomieszczeniu, brak paneli czy płytek nie oznacza, że dom nie nadaje się do zamieszkania. Dom – z uwagi na powierzchnię - 137 m ² - spełnia warunek norm zaludnienia, przysługujących skarżącemu i jego rodzinie, tj. żonie. Wbrew stanowisku skarżącego pomoc finansowa udzielana jest na uzyskanie domu ( lokalu) , nie zaś na spłatę kredytu, zaciągniętego na jego uzyskanie. Organy zasadnie też wskazały, że pomoc przyznawana jest policjantowi na uzyskanie przez niego lokalu lub domu, nie zaś na uzyskanie lokalu lub domu przez jego małżonka. Sąd nie podziela poglądów skarżącego, że policjant, pozostający w związku małżeńskim , może ubiegać się o pomoc finansową , o jakiej mowa w art. 94 ust. 1 ustawy , gdy dom lub lokal mieszkalny uzyskany na skutek udzielenia tej pomocy miałby być własnością jedynie jego małżonka, bowiem stanowisko takie byłoby sprzeczne z brzmieniem art. 94 ust. 1 ustawy "policjantowi (..)przysługuje pomoc (...) na uzyskanie lokalu (...) albo domu(...). W ocenie Sądu- treść § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu przez policjantów ( Dz.U. z 2013 r., poz.864 ), z którego wynika, że do wniosku o pomoc finansową dołącza się dokumenty potwierdzające fakt ubiegania się policjanta lub jego małżonka pozostającego z nim we wspólności majątkowej o lokal mieszkalny lub dom jednorodzinny - należy rozumieć w ten sposób, że nieruchomość , o uzyskanie której ubiega się małżonek policjanta, wejdzie do wspólności majątkowej małżeńskiej. W sprawie niniejszej nieruchomość jest natomiast wyłączną własnością żony skarżącego. Mając na uwadze powyższe Sąd, nie podzielając zarzutów skargi i uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa procesowego oraz materialnego , oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.