VI SA/Wa 2435/15

WyrokWSA w Warszawie2016-04-22

Skład orzekający: Andrzej Wieczorek, Ewa Frąckiewicz, Marzena Milewska-Karczewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo nałożył karę pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia, uwzględniając wszystkie dowody i przestrzegając procedury ważenia pojazdu?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ administracji naruszył przepisy postępowania, w szczególności zasady dotyczące postępowania dowodowego. Brak było protokołu z ważenia pojazdu, nie udostępniono kierowcy instrukcji obsługi wag, a organ nie przesłuchał kierowcy na okoliczność przebiegu ważenia, mimo wniosku strony. Te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej w wysokości 2.000 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym z przekroczeniem dopuszczalnego nacisku na oś napędową bez wymaganego zezwolenia. Skarżący kwestionował prawidłowość procesu ważenia pojazdu, brak udostępnienia instrukcji obsługi wag oraz nieprzesłuchanie kierowcy. Organy administracji utrzymały karę w mocy, uznając prawidłowość przeprowadzonej kontroli i ważenia.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego i zasądzono od niego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.) Protokolant st. ref. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego A. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2015r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: GITD), po rozpatrzeniu odwołania A. K. prowadzącego działalność pod firmą: [...] (dalej też skarżący), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: WITD) z dnia [...] marca 2015r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 2.000 zł za przejazd po drodze publicznej pojazdem nienormatywnym o parametrach przewidzianych dla zezwolenia kategorii VII bez zezwolenia. Decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.– dalej: k.p.a.) oraz art. 2 ust. 35a, art. 64 ust. 1 i 2, art. 64c, art. 140aa ust. 1,3 pkt 1,4, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. b), ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (jt.Dz.U. z 2012 r., poz. 1137 – dalej: p.r.d.), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (jt. Dz.U. z 2013 r., poz. 260 – dalej: u.d.p.). Przedmiotowa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu [...] października 2014r. w miejscowości [...] na drodze krajowej nr [...] zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z dwuosiowego ciągnika marki [...] o nr rej. [...] wraz z trzyosiową naczepą marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem członowym kierował Pan L. S., który wykonywał przejazd drogowy z ładunkiem papieru po częściowym rozładunku (ładunek podzielny) w imieniu i na rzecz Pana A. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...]. W trakcie kontroli dokonano ważenia i mierzenia pojazdu i stwierdzono, iż kontrolowany pojazd członowy poruszając się po drodze krajowej nr [...] przekroczył dopuszczalny nacisk na pojedynczej osi napędowej. Kontrola drogowa nie wykazała przekroczenia innych parametrów. W wyniku pomiarów kontrolnych pojazdu członowego, stwierdzono przekroczenie nacisku na pojedynczej osi napędowej 11,95t (po odjęciu 2% zaokrąglonych do 0,1t. w górę) tj. przekroczenie o 1,95t ( przekroczenie dopuszczalnej wartości o 19,5%). Stwierdzono również, że podmiot wykonujący przejazd nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego. Powyższe ustalenia stanowiły podstawę nałożenia przez WITD kary pieniężnej decyzją z dnia [...] marca 2015r. nr [...] na [...] w wys. 2.000 zł. W odwołaniu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania. Wskazał na nierozpatrzenie materiału dowodowego w całości, na użycie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji określeń oraz przywołanie faktów, które w rzeczywistości nie miały miejsca, brak wystarczających przesłanek faktycznych i dowodowych, które powodowałyby możliwość nałożenia kary pieniężnej, a także popełnione przez organ kontrolny błędy merytoryczne dotyczące przeprowadzenia procesu ważenia. Organ odwoławczy po rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia [...] lipca 2015r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na ustalony stan faktyczny sprawy, przywołał brzmienie obowiązujących w sprawie przepisów, oraz podał, że droga którą poruszał się pojazd tj. droga krajowa nr [...] na odcinku [...] /DROGA [...] - [...] / - [...] - [...] /DROGA [...] /, [...] /DROGA [...] / - [...] - [...] - WĘZEŁ [...] /DROGA [...], DROGA [...] /, [...] /DROGA [...] / - [...] - [...] /DROGA [...] /, została zaliczona do kategorii dróg po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10t. zgodnie z rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t. oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t. (Dz. U. z 2012 r. poz. 1061). Wyjaśnił, że w ustalonym stanie faktycznym karę pieniężną należy nałożyć jak za brak zezwolenia kategorii VII, które stosownie do lp. 7 załącznika nr 1 do p.r.d. jest wydawane na przejazd pojazdu: a) o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-VI, b) o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t. Stosownie do treści art. 140ab ust. 1 pkt 3 karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości jak za brak zezwolenia kategorii VII: a) 500 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%, b) 2000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%, c) 15 000 zł - w pozostałych przypadkach. Z tego względu w niniejszej sprawie kara pieniężna została ustalona w wysokości: 2000 złotych. Organ podkreślił przy tym, że w dniu kontroli, miejsce ważenia legitymowało się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia [...] kwietnia 2014 r. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu [...] o nr fabrycznych [...] i [...]. Wagi te w dniu kontroli legitymowały się ważnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w [...] z datą ważności odpowiednio do dnia [...] maja 2016 r. oraz do dnia [...] sierpnia 2015 r. Powyższe dokumenty zostały okazane kierowcy przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Organ wskazał również, że nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego w oparciu o przepis art. 140aa ust. 4 p.r.d., a strona nie dostarczyła także takich dowodów, z których wynikałoby wyłączenie jej odpowiedzialności za brak zezwolenia – wyjaśnienia złożone przez stronę w piśmie z dnia [...] października 2014r. nie dowodzą, że strona dochowała należnej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz że nie miała wpływu na powstanie naruszenia. Organ uznał, że przedłożone przez skarżącego wyjaśnienia nie stanowią dowodu wyłączającego odpowiedzialność strony z tytułu stwierdzonego naruszenia. Zdaniem organu brak wpływu na powstanie naruszenia musi realnie zaistnieć. Nie wystarczy tylko zakwestionowanie odpowiedzialności. Organ wyjaśnił również, że postępowanie kontrolne na drodze ma charakter uproszczony i ze swej natury ogranicza udział strony i pełnomocnika. Stosownie, bowiem do treści art. 68 ust. 1 u.t.d., kontroli, o której mowa w art. 50 i 87, z zastrzeżeniem ust. 2 ww. ustawy, podlegają kierowcy wykonujący transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne. Wyniki kontroli są przesyłane stronie wraz z zawiadomieniem o wszczęciu postępowania administracyjnego. Wówczas strona ma pełne prawo do zaprezentowania swojego stanowiska. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ uznał i wyjaśnił, że: - zarzuty odnoszące się do niespełnienia wymogów przez stanowisko pomiarowe - są bezpodstawne i nietrafne. Podkreślił, że ważenia dokonano na nieautomatycznych wagach przenośnych do pomiarów statycznych; w trakcie takiego ważenia pojazd znajdujący się na wadze jest unieruchomiony. Wskazał, że miejsce ważenia w miejscowości [...], gdzie dokonano ważenia kontrolowanego pojazdu, w zakresie spadków podłużnych i poprzecznych odpowiada wymogom przewidzianym w § 8 w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r., w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 188, poz. 1345), czego potwierdzeniem pozostaje znajdujący się w aktach sprawy protokół z pomiaru pochylenia terenu z dnia [...] kwietnia 2014 r. Wyjaśnił również, że w celu zapewnienia maksymalnej dokładności wyników, Inspekcja Transportu Drogowego korzysta wyłącznie z miejsc wypoziomowanych, odpowiednio zbadanych i zatwierdzonych przez odpowiednie organy – co też miało miejsce w niniejszej sprawie, gdyż miejsce przeprowadzenia ważenia w miejscowości [...] legitymuje się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów, dokonanego przez uprawnionego geodetę w dniu [...] kwietnia 2014 r. Mając powyższe na uwadze zdaniem organu, brak jest podstaw do uznania, iż ważenie za pomocą wag do pomiarów statycznych było nieprawidłowe. Organ zauważył przy tym, że wskazane dokumenty są dokumentami urzędowymi w rozumieniu art. 76 k.p.a., stanowią zatem dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Organ podkreślił, że stanowisko ważenia spełniało wszystkie wymagania do korzystania na nim z przenośnych wag do pomiarów statycznych. Zostało ono przebadane pod tym kątem oraz właściwie opisane. Miejsce to przecież zostało zatwierdzone przez inny organ - zarządcę drogi, jako spełniające wymogi do ważenia pojazdów, nawet ważenia przy zastosowaniu wag do pomiarów dynamicznych. Skoro właściwy organ zatwierdził dane miejsce do określonych czynności, to brak jest podstaw do wysnuwania wątpliwości w tym zakresie. Poza tym Instrukcja obsługi wag stanowi jednoznacznie, że eksploatacja tych wag jest możliwa na wszystkich nawierzchniach dróg, bez wykorzystania specjalistycznych środków. Podkładka uniemożliwia grzęźnięcie wagi na nawierzchniach o nieumocnionym podłożu, uniemożliwiając zaniżaniu ważonych wyników. Organ podkreślił również, że z przesłanego przez skarżącego materiału zdjęciowego nie wynika bynajmniej, ażeby miejsce ważenia nie spełniało powyższych warunków; - w zakresie sumarycznych obliczeń nacisków poszczególnych osi, organ wyjaśnił, że nie jest to działanie matematyczne wymagające użycia specjalistycznych urządzeń jakich oczekiwałby skarżący - wyniki ważenia w zakresie nacisku na poszczególne koło pojazdu dodawane są do siebie, tworząc w ten sposób wynik nacisku na poszczególnej osi. Nie wymaga to przecież konieczności stosowania np. kalkulatorów posiadających odpowiednie legalizacje; - protokół kontroli pozostaje dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 k.p.a. Stanowi zatem dowód lego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Dokument ten został okazany podczas kontroli drogowej kierowcy, który nie został przez niego następnie podpisany - kierowca odmówił bowiem podpisana protokołu kontroli. W protokole kontroli w miejscach przeznaczonych na uwagi kierowca nie wniósł żadnych zastrzeżeń dotyczących sposobu przeprowadzenia kontroli drogowej. Jednocześnie, zdaniem organu, skarżący nie przedłożył żadnego innego przeciwdowodu, który pozwoliłby na obalenie ustaleń zawartych w ww. protokole kontroli. Kierowca do protokołu nie zgłosił żadnych uwag pomimo takiej możliwości. Reasumując organ odwoławczy wskazał, iż w jego ocenie organ I instancji prawidłowo orzekł o nałożeniu kary w zgodzie z obowiązującymi przepisami przy wypełnieniu obowiązków wynikających z art. 7 i 77 k.p.a., tj. zgromadzenia w aktach sprawy dowodów, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuszczając jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do jej wyjaśnienia a nie było sprzeczne z prawem. Ze wskazanym rozstrzygnięciem organu odwoławczego nie zgodził się A.K. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą: [...], wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze zarzucił: - naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 64 ust. 1, 2; art. 64c; art. 140 aa ust 1, 3 pkt 1, 4; art. 140 ab ust. 1 pkt 3 lit. b), ust. 2 p.r.d., poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji niezasadne stwierdzenie wykonywania przejazdu pojazdem nienormatywnym oraz wymierzeniem z tego tytułu kary za brak zezwolenia kategorii VII; - naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć wpływ na wynik przedmiotowego postępowania, tj. art. 7, 8 k.p.a., poprzez nie podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, w szczególności poprzez nie wyjaśnienie okoliczności dotyczących procesu ważenia. Podnosząc wskazane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż jego zdaniem nałożenie kary pieniężnej w przypadku, którego dotyczyła kontrola z dnia [...].10.2015 roku jest bezprzedmiotowe. Głównie z uwagi na okoliczności dotyczące procesu ważenia a także w związku z błędami merytorycznymi i proceduralnymi występującymi zarówno podczas przedmiotowej kontroli, jak i w toku postępowania, co powoduje że decyzja organu II Instancji winna być uchylona. Zdaniem skarżącego już w początkowym etapie procesu ważenia organ kontroli dopuścił się szeregu naruszeń, które mogły mieć istotny wpływ zarówno na przebieg przedmiotowego ważenia, jak i na jego końcowy wynik. Podniósł, że w protokole kontroli nie podano jakiegokolwiek powodu, dla którego kierowca nie został zapoznany z instrukcjami obsługi urządzeń pomiarowych, dzięki czemu mógłby zweryfikować poprawność przeprowadzonego ważenia. Wskazał przy tym, że według obecnie obowiązujących przepisów Organ Kontroli winien przeprowadzać ważenie zgodnie z Zarządzeniem nr 16/2014 Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 16 czerwca 2014 w sprawie zasad planowania, prowadzenia oraz dokumentowania kontroli przewozów drogowych przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego. W powyższym zarządzeniu widnieje zapis, iż "ważenie kontrolne nacisków osi i masy całkowitej pojazdu przeprowadza się zgodnie z instrukcją obsługi producenta wagi". Tymczasem podczas przedmiotowego ważenia, organ Kontroli nie okazał kontrolowanemu instrukcji obsługi, przez co w znaczący sposób uniemożliwił kierowcy czynny udział w dokonywanym procesie ważenia. Bezsprzeczne jest, że kierowca nie znając dokładnej instrukcji obsługi wagi, jej sposobu działania, właściwości i parametrów, nie mógł w jakikolwiek sposób zweryfikować dokonywanego procesu ważenia. Teoretycznie, według protokołu kontroli, kierowca "uczestniczył w ważeniu i mierzeniu pojazdów, odczytywał wyniki pomiarów. jednak w praktyce kierowca nie znając zasad użytkowania pewnych urządzeń mógł uczestniczyć w procesie kontrolnym jedynie w sposób bierny. Skarżący podniósł również, że argumentacja organu iż "kierowca nie wnioskował o zapoznanie się z instrukcjami użycia urządzeń pomiarowych ...", stanowi rażące wykorzystywanie niewiedzy kierowcy w zakresie znajomości prawa. Wskazał również, że kontrolowany kierowca kilkukrotnie zgłaszał chęć i potrzebę zapoznania się z instrukcjami użycia urządzeń pomiarowych, które to instrukcje nie zostały mu okazane o czym, zdaniem skarżącego, świadczy znajdujące się w aktach sprawy oświadczenie kierowcy. Podniesiono przy tym, że kierowca nie został przesłuchany na powyższą okoliczność, o co strona wnosiła już w odwołaniu. Przesłuchano natomiast inspektora przeprowadzającego przedmiotową kontrolę i dopuszczając jako dowód w sprawie to zeznanie, rezygnując jednocześnie z przesłuchania kierowcy co wskazuje na rezygnację z podjęcia jakichkolwiek kroków celem wyjaśnienia okoliczności przedstawianych przez stronę, a co świadczy o wybiórczym potraktowaniu materiału dowodowego. Zdaniem skarżącego wątpliwości budzi również proces uzyskiwania wyniku ważenia dotyczącego nacisku na jedną oś. Organ Kontroli nie przedstawił ani sposobu dokonywania obliczeń, ani jakichkolwiek dowodów świadczących o poprawności dokonywanych obliczeń. Skarżący wskazał przy tym, że nie udało mu się uzyskać żadnych informacji dotyczących pojedynczych pomiarów, których sumowanie dało końcowy wynik dotyczący nacisku na jedną oś. Skarżący podniósł w tym zakresie, że jego zdaniem każda czynność podczas przedmiotowej kontroli winna być udokumentowana. Jednakże w protokole kontroli, jak i w uzasadnieniach późniejszych decyzji brak jest informacji dotyczących sposobu sumowania wyników, poprawności tego procesu czy generalnych zasad dokonywania obliczeń sumarycznych. Zdaniem skarżącego w tym zakresie stwierdzenie Organu I Instancji, iż było to zwykłe działanie matematyczne, jest niewystarczające. Skarżący podniósł również, że organ przeprowadzający kontrolę, zaniżył wartość błędu pomiarowego. W rzeczywistości wagi przenośne do pomiarów statycznych charakteryzują się bowiem znacznie wyższym wskaźnikiem błędu pomiarowego. A zatem gdyby organ przyjął właściwy dla danej wagi wskaźnik błędu pomiarowego, wynik ważenia mógłby być niższy nawet o kilka procent, a co za tym idzie nie normatywność pojazdu mogła w ogóle nie wystąpić. Zdaniem skarżącego wątpliwa jest również prawidłowość wyznaczenia przez organ Kontroli strefy ważenia. Bowiem jak wynika ze znajdujących się w aktach sprawy fotografii wykonanych po zakończeniu ważenia w dniu [...] października 2014r., w miejscu ważenia brak było precyzyjnie wyznaczonej strefy ważenia. Nie określono tym samym, w jakim obszarze dokonywane są pomiary, czy jest to obszar właściwy dla danego typu pojazdu oraz czy podczas przedmiotowego procesu ważenia pojazd rzeczywiście znajdował się we właściwej strefie ważenia. Powyższe nieprawidłowości zostały zauważone przez kontrolowanego kierowcę, któremu jednak bez jakichkolwiek przesłanek odmówiono wpisania uwag do protokołu. Organ Kontroli argumentował swoje zachowanie tym, iż kontrolowany kierowca nie podpisał protokołu kontroli. Zdaniem skarżącego jednak fakt nie podpisania protokołu nie generuje zakazu wpisania przez kontrolowanego kierowcę swoich uwag, które to uwagi mogły mieć istotny wpływ na tok postępowania administracyjnego, a co za tym idzie również na wynik tego postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentacje zawartą w skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi, jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm. dalej: p.p.s.a.). Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyn określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa. Skarga okazała się mieć usprawiedliwione podstawy. Materialnoprawną podstawę nałożenia administracyjnej kary pieniężnej w analizowanej sprawie stanowi art. 140aa ust. 1 p.r.d., z którego treści wynika, że za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 przywołanej ustawy, nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie bowiem z art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d. ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ. Karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1 p.r.d., nakłada się na: 1) podmiot wykonujący przejazd; 2) podmiot wykonujący inne czynności związane z przewozem drogowym, a w szczególności na organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę, załadowcę lub spedytora, jeżeli okoliczności lub dowody wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w ust. 1 (art. 140aa ust. 3 p.r.d.). Podnieść zatem należy, że na organie administracji orzekającym w sprawie ciąży obowiązek przeprowadzenia wnikliwego postępowania dowodowego, w ramach którego podjęte zostaną wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.), w tym zwłaszcza poczynienia ustaleń odnoszących się do podmiotu podlegającego odpowiedzialności administracyjnej oraz przypisywanego mu deliktu administracyjnego, aby - działając na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.) - nałożyć na ten podmiot z tytułu stwierdzonego deliktu administracyjnego sankcję administracyjną. Sąd wskazuje przy tym, że realizacja obowiązku zebrania i rozpatrzenia pełnego materiału dowodowego przez organ administracji przebiega w dwóch płaszczyznach. Po pierwsze polega na przeprowadzeniu postępowania dowodowego co do wszystkich okoliczności stanowiących fakty prawotwórcze, a więc takich, z którymi w świetle przepisów obowiązującego prawa związane są określone skutki prawne. Po drugie, zebrany materiał dowodowy powinien znaleźć pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu faktycznym decyzji. Jednocześnie, w świetle uregulowań zawartych w kodeksie postępowania administracyjnego, dla prawidłowego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, które pozwoli dokonać subsumcji faktów uznanych za udowodnione pod stosowną normę prawną, a następnie do ustalenia konsekwencji prawnych tych faktów - fundamentalne znaczenie ma zasada z art. 7 k.p.a., rozwinięta w innych przepisach (art. 75 - 86 k.p.a.), zobowiązująca organ administracji do zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Postępowanie dowodowe jest oparte na zasadzie oficjalności, co oznacza, że organ administracji jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy, czyli ustalić jakie dowody są niezbędne do prawidłowego załatwienia sprawy. Stosownie do art. 75 k.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. organ w toku postępowania wyjaśniającego zobowiązany jest zebrać cały materiał dowodowy rozumiany jako suma konkretnych dowodów w danej sprawie, by następnie po ich rozpatrzeniu, wydać decyzję administracyjną. Nie jest w tym względnie skrępowany żadnymi ograniczeniami co do mocy wiążącej poszczególnych dowodów gdyż każdy z dowodów może być w trakcie postępowania zakwestionowany innym dowodem (wyrok NSA z dnia 12 lutego 2009 r. sygn. akt II GSK 775/08, Lex nr 515976). Oceniając przebieg postępowania dowodowego w niniejszej sprawie pod takim kątem, Sąd uznał, iż rację częściowo ma skarżący podnosząc zarzut naruszenia przepisów postępowania. Niewątpliwie kluczowym dowodem w wypadku kontroli dokonywanej przez Inspekcje Transportu Drogowego jest protokół z kontroli, który w niniejszej sprawie nie został przez kierowcę podpisany. Dodać przy tym wypada, iż zgodnie z art. 74 ust.2 u.t.d. odmowa podpisania protokołu kontroli przez kontrolowanego winna być nie tylko odnotowana ale również winna być wskazana przyczyna odmowy podpisania protokołu. W niniejszej sprawie brak natomiast w protokole wskazania przyczyn odmowy podpisania protokołu przez kierowcę. Sad wskazuje również, iż zgodnie z art. 67 ust.1 k.p.a., organ administracji publicznej sporządza zwięzły protokół z każdej czynności postępowania, mającej istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, chyba że czynność została w inny sposób utrwalona na piśmie. W niniejszej sprawie czynnością istotną dla rozstrzygnięcia sprawy jest niewątpliwie ważenie pojazdu. Z czynności tej nie został jednak sporządzony protokół ani też czynność ta nie została odrębnie utrwalona na piśmie a przynajmniej w aktach sprawy, które zostały przekazane do sądu brak tego rodzaju dokumentów. Tym samym powstaje wątpliwość dotycząca przebiegu tego procesu a w szczególności uzyskanych pomiarów poszczególnych nacisków osi. Tymczasem skoro w protokole kontroli wskazano pomiar nacisku poszczególnych osi a przekroczenie zostało stwierdzone na pojedynczej osi napędowej. Wynik natomiast został uzyskany, jak wynika z wyjaśnień organu zawartych w skarżonym orzeczeniu, przez zsumowanie pomiarów nacisków poszczególnych kół, to w aktach sprawy brak jest dokumentów wskazujących jakie były wyniki pomiarów nacisków poszczególnych kół w tym w szczególności tej osi na której stwierdzono przekroczenie. Sąd zauważa przy tym, że brak w aktach sprawy instrukcji ważenia wagami LP 600, co w rezultacie uniemożliwia kontrolę sądowi czy taki sposób postępowania przy ustalaniu nacisku osi (poprzez sumowanie nacisków poszczególnych kół) można uznać za prawidłowy oraz czy a jeśli tak to jaki procent błędu pomiarowego przewidują te wagi, a tym samym czy zarzuty skarżącego podnoszone co do zaniżenia przez organ wartości błędu pomiarowego podczas procesu ważenia, są zasadne. Sąd zauważa przy tym, że skoro organ sam w skarżonym orzeczeniu powołuje się na instrukcję wag [...], to zasadnym byłoby by dokument ten został włączony do materiału dowodowego, tak aby również strona miała możliwość zapoznania się z nim. Nadto ponieważ dokument ten nie był udostępniony skarżącemu ani też jego kierowcy podczas kontroli, to wskazane byłoby przesłuchanie kierowcy na okoliczność przebiegu czynności ważenia po zapoznaniu się już z tym dokumentem przez niego, o co w odwołaniu wnioskowała strona a do czego w żaden sposób organ się nie ustosunkował. Powyższe doprowadziło w ocenie Sądu do naruszenia art. 7, 8 , 9 k.p.a. a w konsekwencji również art. 10 k.p.a. gdyż przejawem zasady zawartej w art. 10 k.p.a. jest m. in. obowiązek uwzględnienia przez organ żądania strony dotyczącego przeprowadzenia dowodu, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Sąd w tym miejscu wskazuje także, że ze znajdujących się w aktach sprawy uwierzytelnionych kopii świadectw legalizacji ponownej dla wagi [...] o nr [...] oraz [...] wynika, iż obciążenie maksymalne tych wag to 10000kg (10t) a stwierdzone przez organy przekroczenie na pojedynczej osi napędowej (po odjęciu 2% zaokrąglonych do 0,1t w górę) to 11,95t a zatem powstaje uzasadniona wątpliwość, której nie rozwiewają znajdujące się w aktach dokumenty ani też wyjaśnienia organu zawarte w skarżonym orzeczeniu dot. sposobu dokonania pomiaru nacisku osi. Za niezasadny natomiast Sąd uznał zarzut dot. niewyjaśnienia kwestii związanej z miejscem ważenia pojazdu. Należy bowiem wskazać, iż w aktach sprawy znajduje się uwierzytelniona za zgodność z oryginałem kopia protokołu z dnia [...] kwietnia 2014r. z pomiaru równości terenu na stanowisku kontroli pojazdów. Z protokołu tego jednoznacznie wynika, że stanowisko do ważenia pojazdów spełnia wymogi w zakresie spadków podłużnych i poprzecznych oraz równości terenu przewidzianym w § 8 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów ruchu oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz.U.Nr 188, poz. 1345). Jest to zatem miejsce wypoziomowane, odpowiednio zbadane i zatwierdzone, na co słusznie wskazał organ w skarżonym orzeczeniu. Nadto w połowie wyznaczonego obszaru do ważenia, znajdującego się na parkingu przy drodze krajowej nr [...], jest wgłębienie na umieszczenie wag (co pozwala na niestosowanie podkładek poziomujących). Z załącznika do protokołu kontroli, którego nie podpisał kierowca wynika, że wagi zostały umieszczone w tych wgłębieniach a zatem w miejscu do tego przeznaczonym. Tym samym skoro pojazd najeżdżał na wagi w miejscu przeznaczonym do ich umieszczenia, to niewątpliwie uznać należy, iż pomiar był dokonany w miejscu do tego przeznaczonym. Dodać w tym miejscu należy, że szkic stanowiska do pomiaru ważenia znajdujący się w protokole z pomiarów równości terenu z dnia [...] kwietnia 2014r. również wskazuje, iż po środku terenu ważenia wypoziomowanego i sprawdzonego pod względem równości terenu znajduje się wgłębienie na umieszczenie wag. Wgłębienie to uwidacznia również zdjęcie stanowiska ważenia wykonane przez skarżącego (zdjęcie załączone do odwołania skarżącego). Ponownie rozpoznając sprawę organ weźmie pod uwagę wyrażone powyżej stanowisko Sądu w szczególności poprzez włączenie do materiału dowodowego instrukcji ważenia wagami [...], oraz przesłuchanie kierowcy Pana L. S. po zapoznaniu się ze wskazaną instrukcją. Nadto organ przeanalizuje w oparciu o wskazaną instrukcje ważenia czy dopuszczalne jest sumowanie nacisku kół celem ustalenia nacisku na poszczególne osie oraz ustali czy w tym zakresie w posiadaniu organu znajdują się dokumenty potwierdzające poszczególne pomiary nacisku kół. Następnie organ dokona pełnej analizy zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie i w zgodzie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. wyda w sprawie należycie uzasadnioną decyzję. Stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, Sąd orzekający w sprawie nie wypowiedział się w kwestii naruszenia prawa materialnego uznając, iż będzie to możliwe dopiero po prawidłowym ustaleniu przez organ stanu faktycznego niniejszej sprawy. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 200 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło