II GZ 769/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Zabłocka po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia P. Sp. z o.o. Sp. k. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 27 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SA/Rz 372/16 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. Sp. k. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] lutego 2016 r., nr [..] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2016 r. odmówił P. Sp. z o.o. Sp. k. w W. wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] lutego 2016 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] sierpnia 2015 r. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry. P. Sp. z o.o. Spółka komandytowa z siedzibą w W. (dalej: spółka, skarżąca) w skardze na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [..] lutego 2016 r. zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] sierpnia 2015 r. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, że wykonanie decyzji naraziłoby ją na niepowetowaną szkodę majątkową, albowiem pozbawiłoby spółkę możliwości dalszego prowadzenia działalności gospodarczej i skutkowałoby koniecznością ogłoszenia upadłości. Ponadto spółka podniosła, że nawet, gdyby egzekucja wymierzonej kary pieniężnej nie spowodowała stanu niewypłacalności, to z pewnością doprowadziłaby do utraty rynków zbytu na jej towary i usługi. Również skarżąca podkreśliła, że w stosunku do niej wydano liczne decyzje wymierzające kary pieniężne, które są wymagalne, postępowania egzekucyjne zostały wszczęte, a łączna ich wysokość przekracza wielokrotnie wartość kapitału spółki. Strona skarżąca powołując się także na orzeczenia sądowe uwzględniające wnioski o wstrzymanie wykonania decyzji o wymierzeniu kar pieniężnych oraz te uwzględniające skargi na tego rodzaju rozstrzygnięcia administracyjne wskazała, że w przypadku utrwalenia się takiej linii orzeczniczej, wyegzekwowane kary pieniężne będą podlegać zwrotowi, a Skarb Państwa poniesie odpowiedzialność odszkodowawczą. Do wniosku dołączono: wykaz decyzji nakładających na stronę kary pieniężne na łączną kwotę 600 000,00 zł, bilans aktywów na dzień 31 grudnia 2014 r. i 31 maja 2015 r. oraz bilans pasywów (strat) na dzień 31 grudnia 2014 r. i 31 maja 2015 r. z których wynikają aktywa i pasywa o tożsamej wielkości tzn. 683,64 zł za okres do 31 maja 2015r., rachunek porównawczy zysków i strat na dzień 31 grudnia 2014 r. i 31 maja 2015 r. wskazujący poniesioną do 31 maja 2015 r. stratę w wysokości 5 468,87 zł. WSA w Rzeszowie oddalając wniosek o zastosowanie ochrony tymczasowej uznał, że spółka nie uprawdopodobniła, że wykonanie ww. decyzji może spowodować wystąpienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Sąd I instancji w uzasadnieniu podkreślił, że spółka nie przedłożyła dokumentów obrazujących jej aktualną i rzeczywistą kondycję finansową. Ponadto uznał, że dołączone do wniosku dokumenty przedstawiają jedynie cząstkowe informacje i dotyczą okresu zaledwie do dnia 31 maja 2015 r. Tym samym, zdaniem WSA, nie stanowią one podstawy do dokonania rzetelnej oceny obecnej sytuacji materialnej spółki i odniesienia jej do konieczności uiszczenia kary w wysokości 12 000 zł oraz innych kar wymierzonych spółce. P. Sp. z o.o. Spółka komandytowa w W. zażaleniem zaskarżyła w całości postanowienie Sądu I instancji zarzucając: 1. "błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że spółka nie wskazała w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji konkretnych okoliczności wystarczających do uznania, że zachodzi wysokie prawdopodobieństwo wyrządzenia jej znacznej szkody w razie wykonania zaskarżonej decyzji, podczas gdy z załączonych dowodów wynikało, że spółka w razie przymusowego wykonania zaskarżonej decyzji i innych ostatecznych decyzji ją obciążających nie byłaby w stanie dalej prowadzić działalności gospodarczej"; 2. naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie. Podnosząc te zarzuty spółka wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uwzględnienie wniosku skarżącej zawartego w skardze. Skarżąca do zażalenia dołączyła wykaz decyzji nakładających na nią karę pieniężną na łączną kwotę 1 572 000,00 zł, bilans aktywów na dzień 31 grudnia 2014 r. i 31 maja 2015 r., bilans pasywów (strat) na dzień 31 grudnia 2014 r. i 31 maja 2015 r., rachunek porównawczy zysków i strat na dzień 31 grudnia 2014 r. i 31 maja 2015 r. oraz oświadczenie spółki na okoliczność zaprzestania prowadzenia działalności operacyjnej. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r. Dyrektor Izby Celnej w P. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie jest bezzasadne. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji o wymierzeniu skarżącej spółce kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł. W zaskarżonym postanowieniu Sąd pierwszej instancji uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie mógł zostać uwzględniony, bowiem skarżąca nie przedstawiła swojej aktualnej sytuacji finansowej w sposób na tyle rzetelny, aby Sąd doszedł do przekonania, że uiszczenie przez stronę kary pieniężnej przed rozpoznaniem sprawy przed WSA rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż postanowienie Sądu I instancji odpowiada prawu. Skarżąca podnosząc w ramach wniosku argumentację o wpływie wykonania przywołanej decyzji, mogącej w jej ocenie doprowadzić do pozbawienia jej środków na dalsze prowadzenie działalności, a w konsekwencji do upadłości spółki, nie przedstawiła w sposób wystarczający jej obecnej sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych, a więc w sposób umożliwiający dokonanie obiektywnej oceny rzeczywistych konsekwencji, jakie może nieść ze sobą obowiązek zapłaty nałożonej na nią kary pieniężnej. Nie jest bowiem wystarczające samo przedstawienie bilansu aktywów i pasywów oraz rachunku zysków i strat za okres do 31 grudnia 2014 r. oraz od stycznia do maja 2015 r. Analiza tych dokumentów nie daje miarodajnego obrazu rzeczywistej sytuacji finansowej spółki, a wyłącznie obrazuje posiadane aktywa i pasywa na koniec 2014 r. i koniec maja 2015 r. oraz ogólny rachunek zysków i poniesionych strat w tych okresach. Nie można na ich podstawie dokonać oceny, w jaki sposób kształtuje się faktyczna i aktualna płynność finansowa skarżącej spółki i jakie są jej rzeczywiste możliwości płatnicze. Należy zaznaczyć, że znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki, jakie mogą powstać w związku z wykonaniem wydanych w sprawie decyzji administracyjnych, należy oceniać w kontekście aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej strony skarżącej (postanowienie NSA z dnia 19 stycznia 2016 r., sygn. akt II GZ 997/15). NSA zauważa również, że powołane do zażalenia dokumenty w postaci zestawienia decyzji o wymierzeniu kary pieniężnej wydanych wobec spółki, bilansu spółki na 31 maja 2015 r. i rachunku zysków i strat spółki za okres od 1 stycznia do 31 maja 2015 r. nie zmieniają dokonanej oceny, bowiem dokumenty o takiej samej treści zostały przez spółkę nadesłane już wraz ze skargą. Ponadto spółka we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jak i w zażaleniu przedłożyła informację (w postaci wskazania konkretnych decyzji Dyrektorów Izby Celnej), iż przeciwko niej prowadzone są również inne postępowania dotyczące kar pieniężnych w łącznie odpowiednio w kwocie 600 000,00 zł. oraz 1 572 000,00 zł. Mimo to nie przedłożyła tych decyzji celem uprawdopodobnienia swego twierdzenia. Powyższe uniemożliwia ocenę, czy ww. decyzje są ewentualnie w toku postępowania egzekucyjnego oraz na jakim to ostanie jest etapie i czy w rezultacie tak prowadzone postępowania wobec skarżącej spółki wpływają na jej sytuację materialną. Należy również zaznaczyć, że wbrew argumentacji podniesionej w zażaleniu wniosek o wstrzymanie wykonania nie może być oparty na przekonaniu strony o "wysokim prawdopodobieństwie uchylenia zaskarżonej decyzji", a zatem o jej wadliwości. W toku postępowania wpadkowego dotyczącego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie dokonuje się bowiem kontroli legalności tej decyzji, tylko bada się złożony wniosek pod kątem wystąpienia przesłanek wstrzymania zawartych w treści art. 61 § 3 p.p.s.a. Wymienione braki wniosku powodują, iż nie była możliwa w pełni obiektywna i zgodna ze stanem rzeczywistym ocena wpływu na sytuację spółki braku wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nakładającej na spółkę karę pieniężną w wysokości 12 000 zł. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji