II FSK 747/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia NSA Jerzy Rypina (sprawozdawca), Sędzia NSA Jolanta Sokołowska, Protokolant Dorota Rembiejewska, po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2016 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 11 grudnia 2013 r. sygn. akt I SA/Ol 671/13 w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 29 lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2010 r. po wznowieniu postępowania oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 11 grudnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie (sygn. akt I SA/Ol 671/13) oddalił skargę M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 29 lipca 2013 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2010 r. Ze stanu sprawy przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji wynika, że decyzją z dnia 6 marca 2010 r. Prezydent O. określił podatnikowi wysokość zobowiązania w przedmiotowym podatku w kwocie 175 zł, przyjmując do podstawy opodatkowania budynek mieszkalny o powierzchni 80,75 m², budynek gospodarczy – 12 m² i grunty pozostałe – 474 m². W dniu 10 maja 2012 r. podatnik złożył korektę informacji podatkowej, w której wykazał do opodatkowania budynek mieszkalny o pow. 80,75 m² i grunty pozostałe – 474 m². Jednocześnie wniósł o wznowienie postępowania w sprawie ustalenia wymiaru podatku za lata 2007-2012, w stosunku do budynku gospodarczego, gdyż nie nadaje się on do użytku i jest w stanie ruiny, a część dachu i stropu zawaliła się. Postanowieniem z dnia 2 lipca 2012 r. wznowiono postępowanie, a decyzją z dnia 18 lutego 2013 r. Prezydent uchylił w całości decyzję z dnia 6 marca 2010 r. i ustalił zobowiązanie podatkowe w kwocie 201 zł, przyjmując do podstawy opodatkowania grunty pozostałe o pow. 474 m², budynek mieszkalny o pow. 80,75 m² oraz budynek gospodarczy o pow. 16,02 m². Decyzją z dnia 29 lipca 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie utrzymało w mocy ww. decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podzielił zasadność decyzji organu pierwszej instancji odnośnie zaistnienia przesłanki wynikającej z art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2013r., poz. 749). W jego ocenie ujawnione w korekcie informacji w sprawie podatku od nieruchomości nowe okoliczności mające wpływ na rozstrzygnięcie sprawy wypełniają przesłankę do wznowienia postępowania. Kwestię sporną w niniejszej sprawie stanowi ustalenie, czy na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego przez organ pierwszej instancji w trakcie postępowania wznowieniowego słusznie ustalono, że budynek gospodarczy posiada dach, a tym samym, czy stanowi podlegający opodatkowaniu budynek. Organ odwoławczy przytoczył treści art. 2 ust. 1, art. 1a ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (j.t. Dz. U. z 2010r. Nr 95, poz. 613 ze zm., dalej jako u.p.o.l.) oraz wskazał, że podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków (art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne – j.t. Dz. U. z 2010r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.). W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego prawidłowo wywiedziono, że zły stan dachu nie stanowi o tym, że budynek stracił swoje cechy. Budynek posiada bowiem dach do momentu jego usunięcia, demontażu, rozbiórki. Stan dachu, jego uszkodzenie lub częściowe usunięcie nie oznacza, że dany obiekt "nie posiada dachu", a przez to przestaje być budynkiem w rozumieniu ustawy podatkowej. Dopiero obiekt całkowicie i trwale pozbawiony dachu, nieosłonięty, nieograniczony od góry, przestaje być budynkiem a nawet obiektem budowlanym w rozumieniu prawa budowlanego Powyższą decyzję podatnik zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: art. 1a ust. 1 pkt 1 oraz art. 2 u.p.o.l. a także przepisów prawa materialnego. W uzasadnieniu wskazał, że budynek gospodarczy o pow. 16,02 m² jest ruiną budowlaną, przez 77 lata nieremontowaną, który uległ całkowitej degradacji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie oraz podtrzymało stanowisko zajęte w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za nieuzasadnioną. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że nie zasługuje na uwzględnienie zgłaszany przez skarżącego zarzut braku kompletności akt administracyjnych (braku zasięgnięcia przez organy opinii nadzoru budowlanego). Zdaniem Sądu, skarżący domagając się zasięgnięcia opinii nadzoru budowlanego, nie kwestionował ustalonego w sprawie stanu faktycznego - stanu technicznego budynku lecz kwestionował ustalony przez organy wpływ stanu technicznego budynku na możliwość uznania spornego obiektu za budynek, w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. Wyjaśnił, że jak wynika z akt sprawy, organy podatkowe dysponowały dokumentami (protokół oględzin i dołączone do niego zdjęcia), z których wyprowadziły wniosek, że przedmiotowy budynek istnieje faktycznie, jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty oraz dach, choć częściowo uszkodzony. Okoliczności te potwierdziły również dokonane w toku postępowania oględziny. Na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu organy podatkowe prawidłowo, w ocenie Sądu, uznały, że sporny budynek nie utracił cech budynku w rozumieniu przepisów u.p.o.l. Dodatkowo Sąd uznał, że ustalając inną powierzchnię użytkową budynku gospodarczego, prawidłowo uchylono decyzję z dnia 6 marca 2010 r. i ustalono zobowiązanie podatkowe w nowej wysokości. Podatnik wniósł skargę kasacyjną na opisany wyżej wyrok, zaskarżył go w całości i wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji ewentualnie wniósł o zmianę wyroku przez uchylenie decyzji Kolegium i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta. Zarzucił wyrokowi naruszenie przepisów prawa materialnego tj. a) art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. poprzez błędne przyjęcie, że sporny obiekt stanowi budynek podlegający opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, w sytuacji gdy zarówno organ jak i Sąd pierwszej instancji nie posiadają w tym zakresie wiedzy specjalistycznej; b) art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. poprzez błędne uznanie, że przedmiotowy obiekt jest budynkiem lub jego częścią podlegającą opodatkowaniu, w sytuacji gdy przedmiotowy obiekt to ruina budowlana całkowicie zdegradowana, nienadająca się do użytkowania; c) art. 6 ust. 2 u.p.o.l. poprzez błędne, że sporny obiekt istnieje jako budynek lub jego część, w sytuacji gdy ze względów technicznych nie jest możliwe wejście do tego obiektu, d) art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267), poprzez niepodjęcie przez organy wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy tj. przedłożenia interesu ogólnego nad interesem indywidualnym skarżącego, tym samym organ działał na jego niekorzyść. Zarzucił również naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 122 O.p. poprzez niewłaściwe zgromadzenie i przeprowadzenie dowodów tj. poprzestanie na dokonaniu oględzin spornego obiektu, a nie powołanie biegłego z zakresu budownictwa celem ustalenia stanu technicznego obiektu i stwierdzenie czy obiekt może być użytkowany, czy winien ulec rozbiórce, a nadto czy elementy obiektu spełniają "funkcję" dachu. Kolegium nie wniosło odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i wobec tego podlega oddaleniu. Rozpoznając niniejszą sprawę na wstępie należy przypomnieć, że zgodnie z przepisem art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach kasacji i z urzędu bierze pod uwagę nieważność postępowania sądowego. Przesłanki nieważności postępowania w sprawie nie ujawniono. Związanie granicami skargi kasacyjnej pozwala sądowi tylko na badanie czy oprócz istnienia przesłanek nieważności postępowania sądowego – rzeczywiście doszło do naruszenia przez sąd wskazanych w podstawie kasacyjnej przepisów. Przechodząc do zarzutów skargi kasacyjnej stwierdzić należy, że zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego jest pod względem formalnym całkowicie chybiony. Ustalenia faktyczne podważać można za pomocą zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w powiązaniu z odpowiednimi przepisami postępowania administracyjnego, zaś materialną podstawę prawną rozstrzygnięcia – za pomocą zarzutu naruszenia prawa materialnego, ewentualnie przez zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w powiązaniu z przepisami prawa materialnego (por. uchwała sygn. akt II FPS 8/09, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 października 2010 r. sygn. akt II FSK 781/09). Tymczasem w skardze kasacyjnej zarzucono Sądowi pierwszej instancji naruszenia art. 122 O.p. zapominając, że po pierwsze sąd, rozpoznając skargę, nie stosuje przepisów Ordynacji podatkowej ani też Kodeksu postępowania administracyjnego, a jedynie przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a po drugie – nie prowadzi postępowania dowodowego, nie gromadzi dowodów, nie dokonuje oględzin, bowiem w myśl art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjnego sprawują kontrolę administracji publicznej, a to oznacza, że w ramach takiej kontroli są zobowiązane do oceny poprawności stosowania przez organy administracji (podatkowe) przepisów prawa materialnego i procesowego. Wadliwość sformułowanego zarzutu naruszenia przepisów procesowych uzasadnia stwierdzenie, że ustalenia faktyczne i ocena zawarta w zaskarżonej decyzji, podtrzymana przez Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku – są prawidłowe i miarodajne. Z powyższych ustaleń wynika zaś, że sporny budynek gospodarczy jest budynkiem podlegającym opodatkowaniu, gdyż posiada wymagane prawem elementy tj. jest trwale związany z gruntem, jest wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, posiada fundamenty i dach. Odnośnie zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, które w ocenie autorki skargi kasacyjnej przejawiają się poprzez: - błędne przyjęcie, że sporny obiekt jest budynkiem; - uznanie, że przedmiotowy obiekt jest budynkiem, gdy faktycznie jest to ruina budynku, do której nie można wejść to stwierdzić należy, że w istocie są to zarzuty dotyczące ustaleń faktycznych i ich oceny, nie zaś błędnej interpretacji mającego w sprawie zastosowania przepisu prawa materialnego, bądź też błędne jego zastosowanie (bądź niezastosowanie). Tak wiec, również ten zarzut jest zredagowany wadliwie. Niezależnie od powyższych braków formalnych, również merytorycznie skarga kasacyjna jest bezzasadna. Kasatorka zdaje się nie dostrzegać, że przez obiekt budowlany, w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, rozumie się budynek trwale związany z gruntem, posiadający fundamenty, ściany i dach (nawet zawalony) – bez względu na stan techniczny czy też sposób wykorzystania. Z tego też względu podniesione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej okoliczności nie mają w sprawie znaczenia. Kompletnym nieporozumieniem jest zarzucenie Sądowi administracyjnemu pierwszej instancji, że naruszył art. 7 k.p.a., który to przepis w postępowaniu przed organami podatkowymi, ani też przez sądem, nie miał zastosowania. Z tych też względów Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.