I OZ 1227/16

Dnia 10 listopada 2016 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2016 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 26 sierpnia 2016 roku, sygn. akt II SA/Rz 166/16 odmawiające przewrócenia terminu w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia [...] września 2015 roku nr [...] w przedmiocie przyznania prawa do świadczenia alimentacyjnego postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2016 r. sygn. akt II SA/Rz 166/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił M.P. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia [...] września 2015 r. w przedmiocie przyznania prawa do świadczenia alimentacyjnego. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 21 stycznia 2016 r. sygn. akt II SA/Rz 1718/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę M.P. złożoną przez profesjonalnego pełnomocnika na opisaną w sentencji decyzję w związku z nieuzupełnieniem braków formalnych skargi, tj. nienadesłaniem pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącej. Wnosząc skargę w dniu 2 lutego 2016 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej złożenia, skarżąca wyjaśniła, że zlecając profesjonalnemu pełnomocnikowi sporządzenie i popieranie przed Sądem uprzednio złożonej skargi miała pełne prawo sądzić, że wszelkie procedury związane ze złożeniem skargi zostaną dotrzymane, tym samym złożenie skargi z uchybieniem terminowi nastąpiło bez jej winy. Skarżąca podkreśliła także, że w ugruntowanym orzecznictwie Sądu Najwyższego stwierdza się, iż uchybienie terminu do dokonania czynności procesowej przez obrońcę/pełnomocnika poczytuje się zawsze jako brak winy strony, a co za tym idzie uchybiony termin należy jej przywrócić. Odmawiając przywrócenia terminu do wniesienia skargi Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że złożenie wniosku o przywrócenie terminu wraz ze skargą przez samą skarżącą nie niweczy skutków procesowych zaniedbań jej pełnomocnika, który wcześniej w jej imieniu wniósł w terminie skargę na tę samą decyzję. Bowiem nieuzupełnienie przez pełnomocnika skarżącej braku formalnego skargi nie może być poczytane jako okoliczność wyłączająca winę skarżącej w nieterminowym ponownym złożeniu tej skargi. Sąd podkreślił, że w przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, to przy ustalaniu jej winy w niezachowaniu terminu należy mieć na uwadze działania pełnomocnika, który dopuszczając się zaniedbań oraz uchybień, swoim zachowaniem działa bezpośrednio na szkodę mocodawcy. Dodatkowo, gdy jest to pełnomocnik profesjonalny, przy ocenie możliwości przywrócenia terminu należy uwzględniać wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika. Bowiem za działania i zaniechania pełnomocnika przy wykonywaniu czynności procesowych odpowiedzialność ponosi strona. W rezultacie brak było w niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, podstaw do uznania, że skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia skargi bez swojej winy. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła M.P. zarzucając Sądowi naruszenie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) poprzez błędne przyjęcie, że strona uchybiła terminowi do wniesienia skargi ze swojej winy. W zażaleniu wskazano, że korzystając z pomocy profesjonalnego pełnomocnika skarżąca mogła uznać, iż wszystkie wymagane prawem czynności procesowe zostaną wykonane przez niego w sposób prawidłowy, zatem skarżąca zlecając prowadzenie swojej sprawy w sposób właściwy zadbała o swojej interesy. W konsekwencji, w ocenia autora zażalenia, nie można skarżącej przypisać winy w uchybieniu terminowi o wniesienia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie z art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Podkreślić należy, że instytucja przywrócenia terminu jest stosowana jedynie w sytuacjach wyjątkowych, tylko wtedy gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Oceniając okoliczności mające uprawdopodobnić brak winy w naruszeniu terminu sąd powinien brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Ponadto wskazać trzeba, że pojęcie winy strony w uchybieniu terminu w postępowaniu sądowym obejmuje także swym zakresem winę osób trzecich, które strona upoważniła do dokonania określonej czynności, czyli również winę pełnomocnika. W sprawach, w których stronę reprezentuje profesjonalny pełnomocnik, kryterium braku winy w uchybieniu terminu należy oceniać z uwzględnieniem miernika staranności wymaganego przy dokonywaniu czynności procesowej przez tego pełnomocnika. W ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że nieuwaga i zaniedbanie pełnomocnika traktowane być muszą tak samo, jak gdyby dopuściła się ich sama skarżąca, która w tej sytuacji nie może oczekiwać, że brak staranności i nadzoru nad własnymi sprawami będzie rekompensowany przez Sąd, poprzez przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Przeciwnego stanowiska prezentowanego przez autora zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela. Tym samym, jak wskazał już Sąd pierwszej instancji, nie można zgodzić się z podnoszonym w zażaleniu twierdzeniem, że naruszenie terminu nastąpiło bez winy skarżącej, w sytuacji gdy odrzucenie wniesionej w terminie skargi nastąpiło w rezultacie działań ustanowionego przez skarżącą pełnomocnika. Skoro zatem nie został uprawdopodobniony brak winy skarżącej w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, to brak było postaw do przywrócenia tego terminu na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., a w konsekwencji zasadnym było oddalenie wniosku skarżącej. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.