II FSK 2315/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-07-05
Skład orzekający: Sędzia NSA Tomasz Zborzyński, Sędzia NSA Krzysztof Winiarski, Sędzia WSA del. Mirosław Surma
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wygaśnięcie zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości w drodze przeniesienia własności rzeczy lub praw majątkowych na rzecz gminy wyklucza możliwość stwierdzenia i zwrotu nadpłaty podatku?Ratio decidendi
Wygaśnięcie zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości w drodze przeniesienia własności rzeczy lub praw majątkowych na rzecz gminy nie wyklucza możliwości stwierdzenia nadpłaty. Przeniesienie własności jest efektywnym sposobem wygaśnięcia zobowiązania, które powoduje uszczuplenie majątku podatnika i przysporzenie budżetu, a jeśli zobowiązanie nie istniało lub istniało w mniejszej wysokości, prowadzi to do nienależnego przysporzenia budżetu i uszczuplenia majątku podatnika bez podstawy prawnej, co odpowiada definicji nadpłaty.Stan faktyczny
Skarżąca Spółka wniosła o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za rok 2011, argumentując, że nadpłacono podatek za wiatę i część działek gruntu, które powinny być zwolnione z opodatkowania. Organ pierwszej instancji określił nadpłatę na 0 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i odmówiło stwierdzenia nadpłaty, wskazując, że zobowiązanie wygasło na skutek przeniesienia przez skarżącą prawa użytkowania wieczystego dwóch działek gruntu na organ podatkowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko organu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok w całości, uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z dnia 23 listopada 2015 r. nr [...] i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu na rzecz P. S.A. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Tomasz Zborzyński (sprawozdawca), Sędzia NSA Krzysztof Winiarski, Sędzia WSA del. Mirosław Surma, Protokolant Joanna Legieć, po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2018 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P. S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 28 kwietnia 2016 r. sygn. akt I SA/Ol 121/16 w sprawie ze skargi P. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z dnia 23 listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2011 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości, 2) uchyla decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z dnia 23 listopada 2015 r. nr [...], 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu na rzecz P. S.A. z siedzibą w W. kwotę 1 367 (słownie: tysiąc trzysta sześćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Sygnatura akt II FSK 2315/16
U z a s a d n i e n i e
Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę Spółki Akcyjnej P. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za rok 2011.
Stan sprawy Sąd przedstawił w sposób następujący:
Skarżąca Spółka wnioskiem z dnia 31.12.2014 r. zażądała stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2009 – 2014 w łącznej kwocie 552.549 zł, w tym za rok 2011 w kwocie 85.012 zł, podnosząc, że nadpłacono podatek za wiatę na rowery na terenie bazy w O. oraz za część położonych tam działek gruntu w sytuacji zwolnienia ich z obowiązku podatkowego.
Burmistrz Miasta O. decyzją z dnia 10.07.2015 r. określił wysokość nadpłaty skarżącej w podatku od nieruchomości za rok 2011 na kwotę 0 zł, stwierdzając, że zobowiązanie podatkowe skarżącej wynosi 85.012 zł.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Elblągu decyzją z dnia 23.11.2015 r. uchyliło w całości decyzję Burmistrza i odmówiło stwierdzenia nadpłaty, wskazując, że decyzją z dnia 31.12.2012 r. orzeczono wygaśnięcie zobowiązania podatkowego skarżącej za rok 2011 na skutek przeniesienia przez skarżącą na organ podatkowy prawa użytkowania wieczystego dwóch działek gruntu. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1.09.2010 r. (II FSK 726/09) wyjaśniono, że wprawdzie w następstwie przeniesienia na rzecz organu podatkowego prawa o wartości przewyższającej wysokość zobowiązań podatkowych nadpłata wystąpiła, ale nie wskutek zapłaty, toteż nie może być stwierdzona w trybie, jaki zainicjowała skarżąca.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżąca zarzuciła naruszenie art. 72 § 1 pkt 1 w związku z art. 81 § 1 oraz art. 121 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29.08.1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm., dalej: O.p.) przez uznanie, że wygaszenie zobowiązania podatkowego wskutek przeniesienia własności rzeczy i praw majątkowych w trybie art. 66 § 1 pkt 2 O.p. nie stanowi zapłaty podatku w rozumieniu art. 72 § 1 pkt 1 O.p. Powołując się między innymi na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24.10.2012 r. (II FSK 360/11) podniosła, że świadczenie w naturze jest szczególną formą zapłaty, toteż skoro świadczenie podatkowe było nienależne, nadpłatę stanowi wartość przeniesionych rzeczy i praw i powinna być ona zwrócona podatnikowi w formie pieniężnej, zgodnie z art. 77b § 1 O.p. Naruszono również art. 81 i art. 121 O.p., bowiem pomimo potwierdzenia poprawności złożonych korekt deklaracji podatkowych odmówiono realizacji wynikających z nich skutków.
Uzasadniając oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie powołując się na przytoczony wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1.09.2010 r. (II FSK 726/09) wskazał, że istnienie nadpłaty uzależnione jest od dokonania zapłaty podatku lub jego pobrania, a w świetle wyróżnienia w art. 59 § 1 pkt 1 – 9 O.p. różnych sposobów wygaśnięcia zobowiązań podatkowych niemożliwe jest utożsamienie potrącenia czy przeniesienia własności rzeczy i innych praw z zapłatą podatku. Skoro zatem art. 72 O.p. przewiduje tylko dwa przypadki weryfikacji prawidłowości rozliczenia podatku w trybie stwierdzenia nadpłaty, to jest zapłatę lub pobranie, stwierdzenie nadpłaty w przypadku wygaśnięcia zobowiązania podatkowego przez przeniesienie własności rzeczy lub praw nie jest możliwe. Skoro przewidziano odrębną formę i tryb realizacji zobowiązań podatkowych, możliwość weryfikacji rozliczenia podatkowego w tym wypadku umożliwiłoby dopiero podważenie w trybie nadzwyczajnym ostatecznej decyzji stwierdzającej wygaśnięcie zobowiązania podatkowego.
W wywiedzionej od powyższego wyroku skardze kasacyjnej skarżąca Spółka wniosła o jego uchylenie w całości i rozpoznanie skargi przez uchylenie decyzji organów podatkowych obu instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. zarzuciła naruszenie:
1. art. 72 § 1 pkt 1 i art. 66 § 1 pkt 2 O.p. w związku z art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm., dalej: u.p.o.l.) przez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że uregulowanie zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości przez przeniesienie własności rzeczy i praw majątkowych nie może prowadzić do powstania nadpłaty w tym podatku, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie wymienionych przepisów;
2. art. 32 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji przez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że wobec skarżącej nie naruszono zasady równego traktowania, w sytuacji, gdy podatkowy organ odwoławczy odmówił jej prawa do dochodzenia nadpłaty z uwagi na formę uregulowania zobowiązania podatkowego, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie wymienionych przepisów.
Ponadto skarżąca na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zarzuciła naruszenie:
3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 151 P.p.s.a. przez oddalenie skargi, podczas gdy decyzja podatkowego organu odwoławczego I poprzedzająca ją decyzja organu podatkowego pierwszej instancji powinny być uchylone jako wydane z naruszeniem art. 72 § 1 pkt 1 i art. 66 § 1 pkt 2 O.p. w związku z art. 6 ust. 3 u.p.o.l., a także art. 32 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji, polegającym na uznaniu, że uregulowanie zobowiązania podatkowego przez przeniesienie własności rzeczy i praw majątkowych na rzecz jednostki samorządu terytorialnego nie jest tożsame z zapłatą podatku i w konsekwencji wygaśnięcie zobowiązania podatkowego w trybie art. 66 § 1 pkt 2 O.p. nie stanowi nadpłaty w rozumieniu art. 72 § 1 pkt 1 O.p., a także przez nierówne traktowanie podatników regulujących ciążące na nich zobowiązania podatkowe w formie innej, niż pieniężna;
4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 P.p.s.a., polegające na oddaleniu skargi I akceptację stanowiska podatkowego organu odwoławczego, jakoby postępowanie podatkowe nie zostało przeprowadzone z naruszeniem art. 121 § 1 i § 2 O.p.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zaakcentowano, że nadpłatą jest wynikająca z poniesienia realnego ciężaru majątkowego nadwyżka świadczenia podatnika ponad ustawowy obowiązek, a instytucja zwrotu nadpłaty jest procedurą umożliwiającą podatnikowi realizację majątkowego roszczenia restytucyjnego. Ponieważ przeniesienie własności rzeczy lub praw majątkowych wywołuje rezultat w postaci wygaśnięcia zobowiązania podatkowego, powołuje skutki tożsame z zapłatą, w tym możliwość powstania nadpłaty w rozumieniu art. 72 § 1 pkt 1 O.p.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Elblągu nie wniosło odpowiedzi na skargę kasacyjną ani nie zajęło stanowiska co do jej zasadności w innej formie procesowej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zaskarżony wyrok został wydany z powołaniem się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie na zapatrywanie prawne, wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1.09.2010 r. (II FSK 726/09), w którym sformułowano tezę, że w zakresie normy art. 72 O.p. nie mieści się przeniesienie własności rzeczy i innych praw majątkowych, które powoduje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego na podstawie art. 59 § 1 pkt 6 O.p. lub w określonym w art. 66 § 1 O.p. szczególnym trybie wygaśnięcia zobowiązania podatkowego, którym jest przeniesienie własności rzeczy lub praw majątkowych na rzecz gminy, powiatu lub województwa w zamian za zaległości podatkowe z tytułu podatków stanowiących dochody ich budżetów. Tezę tę uzasadniono argumentem, że zapłatą podatku, umożliwiającą żądanie stwierdzenia nadpłaty w trybie określonym w art. 72 i art. 76 O.p., jest wpłata podatku na rachunek uprawnionego organu, przelanie z rachunku bankowego zobowiązanego, ale także przymusowe ściągnięcie przez organ kwoty zaległości podatkowej w postępowaniu egzekucyjnym. W zakresie tej procedury weryfikacji zobowiązania podatkowego nie mieszczą się inne określone w O.p. przypadki realizacji zobowiązań podatkowych, które nie stanowią ani zapłaty, ani pobrania podatku. W przypadku wygaśnięcia zobowiązania podatkowego wskutek przeniesienia własności rzeczy lub praw majątkowych weryfikacja rozliczenia podatkowego możliwa jest więc tylko w innym trybie, a mianowicie przez wzruszenie w trybie nadzwyczajnym decyzji stwierdzającej wygaśnięcie zobowiązania podatkowego. Przyjęcie poglądu, że stwierdzenie nadpłaty możliwe jest także w przypadku wygaśnięcia zobowiązania podatkowego również w inny sposób, niż zapłata lub pobranie, otwierałoby drogę do stwierdzenia nadpłaty w przypadkach umorzenia, zaniechania poboru, a nawet przedawnienia, a więc w sytuacjach, gdy do budżetu państwa czy gminy żadne środki uprzednio nie wpłynęły.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym skargę kasacyjną przedstawionego poglądu prawnego nie podziela.
Art. 72 O.p. nie zawiera pełnej definicji instytucji nadpłaty, wymieniając jedynie stany faktyczne, których zaistnienie statuuje powstanie nadpłaty i to w sposób niewyczrpujący – pomijając choćby przypadki wpłacenia przez płatnika lub inkasenta podatku w wysokości większej od wysokości pobranego podatku (art. 73 § 1 pkt 4 O.p.) oraz pobrania przez inkasenta podatku nienależnego lub w wysokości wyższej od należnej, ale także następstwa utraty statusu podatkowej grupy kapitałowej. Jak ujmują to B. Gruszczyński/S. Babiarz, w: Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wolters Kluwer 2015, s. 473, tego rodzaju definicja przez wyliczenie powoduje, że zakres definiensa nie obejmuje wszystkich przypadków definiendum. Opierając się na formule zastosowanej w najbardziej syntetycznym ujęciu (w art. 72 § 1 pkt 1 O.p.) można przyjąć, że nadpłata powstaje wtedy, gdy podatnik spełnia nieistniejące zobowiązanie podatkowe lub istniejące zobowiązanie spełnia w wysokości przekraczającej określony prawem obowiązek. Najistotniejszą cechą nadpłaty jest więc nieuzasadnione prawnie przysporzenie budżetu Skarbu Państwa (gminy, powiatu, województwa) kosztem majątku podatnika. Ten kierunek rozumowania można także dostrzec w przytoczonym przez skarżącą wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24.10.2012 r. (II FSK 360/11), w którym pojęcie nienależnie zapłaconego podatku odniesiono także do zapłacenia podatku w drodze egzekucji.
Należy zauważyć, że w art. 59 § 1 O.p. przewidziano zarówno efektywne formy wygaśnięcia zobowiązania podatkowego, to jest takie, w następstwie których następuje przysporzenie budżetu beneficjenta podatku (zapłata, pobranie, przeniesienie własności rzeczy lub prawa) lub zmniejszenie jego pasywów (potrącenie, zaliczenie nadpłaty lub zwrotu), jak i nieefektywne formy wygaśnięcia tego zobowiązania, to jest takie, w następstwie których przysporzenie budżetu beneficjenta podatku nie następuje (zaniechanie poboru, umorzenie, przedawnienie, zwolnienie z obowiązku zapłaty) (por. B. Dauter, op. cit., s. 391). Z tego punktu widzenia nadpłata może powstać tylko w przypadku efektywnych form wygaśnięcia zobowiązania podatkowego, bowiem tylko wtedy budżet beneficjenta podatku może uzyskać przysporzenie nienależne (bez podstawy prawnej).
Wygaśnięcie zobowiązania podatkowego w formie przeniesienia własności rzeczy lub prawa majątkowego charakteryzuje szczególna procedura, łącząca czynności o charakterze cywilnoprawnym z czynnościami o charakterze publicznoprawnym. Oprócz cywilnoprawnej umowy przenoszącej własność rzeczy lub prawo z majątku podatnika na rzecz Skarbu Państwa (gminy, powiatu, województwa), konieczne jest bowiem także wydanie decyzji stwierdzającej wygaśnięcie zobowiązania podatkowego (art. 66 § 2 i § 5 O.p.). Decyzja ta ma jednak charakter deklaratoryjny (B. Dauter, op. cit., s. 421), z jednej strony konkretyzując zobowiązanie podatkowe, które wygasło, a z drugiej – umożliwiając podatnikowi kontrolę prawidłowości zaliczenia wartości rzeczy lub prawa na należny podatek. Charakter, a przede wszystkim skutek opisanych czynności pozwala na przyjęcie, że świadczenie w naturze jest szczególną formą zapłaty
Nie można wykluczyć, że zobowiązanie podatkowe, na poczet którego przeniesiono własność rzeczy lub prawa majątkowego z zamiarem doprowadzenia do jego wygaśnięcia, w rzeczywistości nie istniało lub istniało w mniejszej wysokości. Skoro przeniesienie własności rzeczy lub prawa majątkowego jako efektywne wykonanie zobowiązania podatkowego powoduje uszczuplenie majątku podatnika z jednoczesnym przysporzeniem budżetu podmiotu uprawnionego do podatku, w przypadku, gdy zobowiązanie podatkowe nie istnieje lub istnieje w mniejszej wysokości, niż przyjęto to w rozliczeniu wartości przewłaszczonej rzeczy lub prawa, prowadzi to, z jednej strony, do uszczuplenia majątku podatnika bez podstawy prawnej oraz, z drugiej strony, do nienależnego przysporzenia budżetu beneficjenta podatku. Jest to więc sytuacja odpowiadająca definicji nadpłaty. Postępowanie mające na celu stwierdzenie nadpłaty oraz jej podatkowe rozliczenie (zwrot lub zaliczenie na poczet innych zaległości lub zobowiązań podatkowych) i w takim przypadku powinno więc być przeprowadzone zgodnie z regułami przewidzianymi dla przypadku nienależnej zapłaty, nienależnego pobrania lub niezasadnego przymusowego ściągnięcia podatku, a nie w odrębnym, szczególnym trybie, wymagającym uchylenia decyzji stwierdzającej wygaśnięcie zobowiązania podatkowego, bowiem są to sytuacje tożsame pod względem cech istotnych nadpłaty. Nie przekonuje przy tym zastrzeżenie o konieczności wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji stwierdzającej wygaśnięcie zobowiązania podatkowego, skoro decyzja ta ma charakter tylko deklaratoryjny, a jej celem i istotą jest sprecyzowanie, na poczet którego zobowiązania podatkowego, skonkretyzowanego przedmiotowo i podmiotowo, zaliczono wartość przewłaszczonej rzeczy lub prawa majątkowego. Decyzja ta ani nie kreuje zobowiązania podatkowego w rozumieniu art. 21 § 1 pkt 2 O.p., ani nie określa zobowiązania powstałego z mocy prawa w znaczeniu przewidzianym w art. 21 § 1 pkt 1 O.p., toteż jej pozostawienie w obrocie prawnym nie wyklucza możliwości stwierdzenia nadpłaty w odniesieniu do zobowiązania podatkowego, którego dotyczy; znaczenie tej decyzji będzie polegało tylko na kwotowym i przedmiotowym skonkretyzowaniu świadczenia spełnionego przez podatnika, a zatem zawarte w jej treści rozstrzygnięcie będzie pełniło rolę taką, jak potwierdzenie zapłaty (pobrania, wyegzekwowania) podatku w sytuacji wygaśnięcia zobowiązania podatkowego w trybie przewidzianym w art. 59 § 1 pkt 1 i pkt 2 O.p.
Nie przekonują zatem argumenty podniesione przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w zaskarżonym wyroku w ślad za omawianym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1.09.2010 r. (II FSK 726/09), że stwierdzenie nadpłaty możliwe jest tylko wtedy, gdy nastąpiła wpłata podatku na rachunek uprawnionego organu, przelanie z rachunku bankowego zobowiązanego, albo przymusowe ściągnięcie zaległości podatkowej w postępowaniu egzekucyjnym. Równie efektywnym sposobem wygaszenia zobowiązania podatkowego jest bowiem przeniesienie własności rzeczy lub prawa majątkowego. Ponadto, skoro prawo przewiduje taką formę realizacji obowiązku podatkowego, pozbawienie podatnika, który z możliwości tej skorzystał, instrumentu prawnego w postaci żądania stwierdzenia nadpłaty, pozwalającego na odzyskanie podatku uregulowanego w ten sposób nienależnie, wymagałoby wyraźnej podstawy normatywnej; podstawy prawnej takiego wyłączenia jednak nie wskazano. Z kolei argument, że uznanie istnienia takiej możliwości otwierałoby drogę do stwierdzenia nadpłaty w przypadkach umorzenia, zaniechania poboru, a nawet przedawnienia zobowiązania podatkowego, pomija zasadniczą okoliczność, że wymienione sposoby wygaśnięcia zobowiązań podatkowych cechuje nieefektywność, polegająca na braku przesunięć majątkowych, podczas gdy przeniesienie rzeczy lub prawa majątkowego powoduje takie przesunięcie, co czyni je efektywnym sposobem wygaśnięcia zobowiązań podatkowych.
Zasadny jest zatem postawiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 72 § 1 pkt 1 i art. 66 § 1 pkt 2 O.p. w związku z art. 6 ust. 3 u.p.o.l. przez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że uregulowanie zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości przez przeniesienie własności rzeczy i praw majątkowych nie może prowadzić do powstania nadpłaty w tym podatku, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie wymienionych przepisów. W istocie bowiem wygaśnięcie takiego zobowiązania podatkowego w trybie przeniesienia własności prawa majątkowego w postaci wieczystego użytkowania gruntu nie wyklucza możliwości powstania nadpłaty i domagania się przez podatnika stwierdzenia tego stanu.
Zasadne jest także twierdzenie skarżącej o naruszeniu art. 32 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji, bowiem zanegowanie możliwości dochodzenia stwierdzenia nadpłaty ze względu na sposób wygaśnięcia zobowiązania podatkowego przez przeniesienie własności rzeczy lub prawa majątkowego co najmniej potencjalnie może naruszać ustanowioną w tym przepisie zasadę równości wobec prawa, skoro sposób ten charakteryzuje się w równym sposób cechą istotną w postaci przesunięcia majątkowego na niekorzyść podatnika, jak wygaśnięcie takiego zobowiązania przez zapłatę lub pobranie.
W konsekwencji zasadny jest także zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 151 P.p.s.a. przez oddalenie skargi, podczas gdy decyzja podatkowego organu odwoławczego rzeczywiście powinna być uchylona jako wydana z naruszeniem art. 72 § 1 pkt 1 i art. 66 § 1 pkt 2 O.p. w związku z art. 6 ust. 3 u.p.o.l., a także art. 32 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji. Nie przekonuje natomiast zarzut naruszenia także art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., bowiem wyrażenie przez organy podatkowe odmiennego niż podatnika poglądu na wykładnię, a w jego następstwie także zastosowanie prawa materialnego, nie musi automatycznie prowadzić do naruszenia określonej w art. 121 § 1 i § 2 O.p. zasady budzenia zaufania do organów podatkowych oraz udzielania podatnikom niezbędnych informacji; w rozpoznawanej sprawie. Obiektywna wadliwość rozstrzygnięć organów podatkowych nie wynikała z wprowadzenia skarżącej w błąd względnie nieprawidłowego poinformowania jej o przepisach prawa podatkowego, ale z odmiennego ich rozumienia.
Skarga kasacyjna ma zatem usprawiedliwione podstawy, a ponieważ istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 P.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok w całości i orzekł co do istoty sprawy, rozpoznając skargę i uchylając zaskarżoną nią decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Rozpatrując sprawę ponownie Kolegium zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 153 w związku z art. 193 P.p.s.a. uwzględni ocenę prawną, wyrażoną w niniejszym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, której istotą jest, że wygaśnięcie zobowiązania podatkowego przez przeniesienie własności rzeczy lub prawa majątkowego w trybie przewidzianym w art. 59 § 1 pkt 6 O.p. nie wyklucza możliwości powstania nadpłaty w rozumieniu art. 72 § 1 pkt 1 O.p.; oznacza to konieczność dokonania przez Kolegium merytorycznej oceny zasadności wniosku skarżącej Spółki oraz trafności podjętego w tym przedmiocie rozstrzygnięcia organu podatkowego pierwszej instancji. Zarazem Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił wniosku o uchylenie także decyzji Burmistrza, ponieważ ten organ rozstrzygnął sprawę merytorycznie, nie kwestionując dopuszczalności stwierdzenia nadpłaty w przypadku wygaśnięcia zobowiązania podatkowego przez przeniesienie własności prawa majątkowego, ale nie dopatrując się podstaw do uwzględnienia wniosku ze względu na istnienie zobowiązania podatkowego, negowanego przez skarżącą.
O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 203 pkt 1 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło