II GZ 841/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zbigniew Czarnik po rozpoznaniu w dniu 13 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia P. Sp. z o.o. Sp. k. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 4 maja 2016 r. sygn. akt III SA/Lu 568/16 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. Sp. k. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Białej Podlaskiej z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 4 maja 2016 r. oddalił wniosek P. Sp. z o.o. Sp. k. w W. (dalej: Spółka lub Skarżąca) o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w Białej Podlaskiej (dalej: Dyrektor) z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry. W skardze na powyższą decyzję Spółka zawarła wniosek o wstrzymanie jej wykonania, podając w uzasadnieniu, że w związku z przedmiotem zaskarżonej decyzji możliwe jest jej wstrzymanie oraz że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Spółka podkreśliła, że wykonanie zaskarżonej decyzji uniemożliwi skarżącej dalsze prowadzenie działalności gospodarczej, co skutkować może ogłoszeniem upadłości. Oddalając wniosek Sąd I instancji wyjaśnił, że Skarżąca nie przedstawiła jednak żadnych dokumentów przedstawiających aktualną sytuację majątkową spółki i ewentualnego wpływu na tę sytuację wykonania zaskarżonej decyzji, czyli uiszczenia kary pieniężnej w wysokości 12000 zł. W ocenie WSA wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca nie wykazała, że zachodzi w stosunku do niej niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W zażaleniu wniesionym do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA) Spółka domagała się zmiany postanowienia Sądu I instancji poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że skarżąca Spółka nie wskazała w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji konkretnych okoliczności wystarczających do uznania, że zachodzi wysokie prawdopodobieństwo wyrządzenia jej znacznej szkody w razie wykonania zaskarżonej decyzji, podczas gdy z załączonych dowodów wynikało, że spółka w razie przymusowego wykonania zaskarżonej decyzji i innych ostatecznych decyzji ją obciążających nie byłaby w stanie dalej prowadzić działalności gospodarczej. Ponadto spółka zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. 2016, poz. 718 ze zm.), dalej: p.p.s.a. przez jego niezastosowanie. Spółka wniosła o dopuszczenie dowodów z dokumentów załączonych do zażalenia na okoliczność uzasadnienia wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu zażalenia Spółka wskazała przede wszystkim na konieczność zakończenia działalności gospodarczej, wielość nałożonych kar pieniężnych o łącznej kwocie [...] zł oraz prawdopodobieństwo uchylenia zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd co do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Przede wszystkim podkreślić należy, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. Analiza uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wskazuje, że Sąd dokonał prawidłowej wykładni art. 61 § 3 p.p.s.a. WSA trafnie przyjął, że znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki, jakie mogą powstać w związku z wykonaniem wydanej w sprawie decyzji, należy oceniać w kontekście aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej strony skarżącej. Nie ulega wątpliwości, że elementem takiej sytuacji może być również okoliczność, że w stosunku do wnioskodawcy toczą się postępowania egzekucyjne związane z wymierzeniem kar w innych postępowaniach administracyjnych. Sąd nie zajął – wbrew twierdzeniom autora zażalenia – odmiennego stanowiska. W niniejszej sprawie wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej dotyczył decyzji o nałożeniu na Spółkę kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł. Sąd uznał, że wniosek nie mógł zostać uwzględniony, ponieważ skarżąca Spółka nie wykazała na czym polega niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków ani nie przedstawiła okoliczności, które miałyby świadczyć o rzeczywistym wystąpieniu tych następstw wykonania decyzji. Zdaniem NSA dokonana przez Sąd ocena wniosku Spółki jest prawidłowa. Sąd oczywiście wziął pod rozwagę załączone do wniosku dokumenty: bilans na dzień [...] r., rachunek zysków i strat (porównawczy) na dzień [...] r. oraz zestawienie [...] decyzji wymierzających Spółce karę pieniężną w łącznej wysokości [...] zł, jednak zasadnie przyjął, że w związku z niewykazaniem okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a., wniosek o jej wstrzymanie nie mógł zostać uwzględniony. Podzielając stanowisko Sądu I instancji dodać należy, że dokumenty te nie uprawdopodobniają twierdzenia, że wykonanie zaskarżonej decyzji może doprowadzić do upadłości Spółki, natomiast dokumenty załączone do zażalenia, w żadnym razie nie uzasadniają żądania uchylenia kontrolowanego postanowienia i wstrzymania wykonania decyzji. Należy również zaznaczyć, że wniosek o wstrzymanie wykonania nie może być oparty na przekonaniu strony o "wysokim prawdopodobieństwie uchylenia zaskarżonej decyzji", a zatem o jej wadliwości. W toku postępowania wpadkowego dotyczącego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie dokonuje się bowiem kontroli legalności tej decyzji, tylko bada się złożony wniosek pod kątem wystąpienia przesłanek wstrzymania zawartych w treści art. 61 § 3 p.p.s.a. Z wymienionych powodów oraz na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. NSA postanowił jak w sentencji.