II GZ 914/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Dyrektora Izby Celnej w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 września 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 3000/15 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi F. sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia 22 [...] 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 16 września 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 3000/15 wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi F. Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia 22 [...] 2015 r. w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. W zaskarżonym postanowieniu Sąd I instancji wskazał, że w skardze strona wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, argumentując, że jej wykonanie może spowodować realne niebezpieczeństwo wyrządzenia spółce znacznej szkody i trudnych lub wręcz niemożliwych do odwrócenia skutków. Brak wstrzymania wykonalności decyzji, zdaniem spółki, skutkować będzie realnym zagrożeniem dla dalszego bytu gospodarczego skarżącej i wiążącą się z tym znaczną szkodą oraz trudnymi do odwrócenia skutkami. Skarżąca złożyła dokumentację finansową obrazującą jej kondycję gospodarczą (bilans oraz rachunek zysków i strat sporządzony na dzień 31 [...] 2015 r.). Spółka wskazała, że obecna wysokość nałożonych kar wynosi [...] zł, a konieczność zapłaty tej kwoty spowoduje załamanie się sytuacji finansowej spółki, wykluczając tym samym jej byt jako podmiotu gospodarczego. Podniosła, że w latach 2014-1015 nastąpi wygaśnięcie wszystkich zezwoleń na punkty gier na automatach o niskich wygranych oraz na salony gier na automatach (upłynie 6-letni okres ich ważności), co spowoduje regres w kondycji finansowej. Tym samym sytuacja finansowa skarżącej nie jest stabilna i nawet nieznaczna kara finansowa może prowadzić do zachwiania jej w stopniu uniemożliwiającym dalsze prowadzenie gospodarczej aktywności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, biorąc pod uwagę wskazany zysk spółki za 2014 r., tj. [...] zł. i stratę z pierwszego kwartału 2015 r. w wysokości [...] zł oraz fakt, że główne źródło dochodu skarżącej opiera się na działalności prowadzonej w oparciu o zezwolenia na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych - przy czym w dużej mierze zezwolenia te w tym roku wygasają - przyjął, że bezpośrednim skutkiem natychmiastowego wykonania zaskarżonej decyzji (w połączeniu z innymi karami), będzie wzrost strat ekonomicznych przedsiębiorstwa skarżącej. Następstwem powyższego będzie z kolei ograniczenie zakresu prowadzonej działalności gospodarczej, utrata płynności finansowej przedsiębiorstwa, a w konsekwencji nawet konieczność zupełnego zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej, co może wiązać się ze zwolnieniami pracowników. W zażaleniu złożonym na powyższe postanowienie Dyrektor Izby Celnej w W. domagał się uchylenia tego postanowienia oraz zwrotu wpisu w wysokości 100 zł. Organ zarzucił, że Sąd nie zbadał bieżącej sytuacji finansowej spółki z uwzględnieniem szczegółowych informacji o jej sytuacji majątkowej, wysokości uzyskiwanych dochodów, posiadanych oszczędności czy ponoszonych wydatkach, co pozwoliłoby na zbadanie ustalonej kwoty nałożonych kar pieniężnych i ich wpływu na kondycję spółki. Ponadto organ zwrócił uwagę, iż wprawdzie kwota nałożonych kar jest znaczna, to jednak przedmiotem rozpatrzenia jest sprawa nałożenia kary jedynie w wysokości [...] zł i kwota ta, w świetle rachunku zysków i strat za 2014 r. stanowi promil jej zobowiązań wobec przychodów netto, kształtujących się na poziomie [...] zł. Zdaniem organu, okoliczność wygaśnięcia zezwoleń nie jest zaś równoznaczna z niemożnością zapłaty nałożonej kary pieniężnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 tego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jak wynika z treści cytowanego przepisu przesłankami do wstrzymania wykonania decyzji przez sąd są niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przy czym zaznaczyć należy, że szkoda nie musi mieć charakteru materialnego, natomiast trudne do odwrócenia skutki to skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nie nastąpić lub nastąpić po długim czasie czy przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Przesłanki wstrzymania wykonania decyzji dotyczą zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu lub czynności, czy to w drodze egzekucji administracyjnej, czy to w wyniku działań osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki. Zaznaczyć trzeba, że skutki te mają mieć znaczenie potencjalne. Nie jest wymagane, żeby w jakimś mniejszym lub większym zakresie rzeczywiście wystąpiły. Przepis art. 61 § 3 zd. 1 in fine p.p.s.a. wymaga jedynie zagrożenia ich wystąpienia ("zachodzi niebezpieczeństwo"), czyli można się ich spodziewać na podstawie racjonalnej oceny zakresu, zasad i tytułu wykonania aktu lub czynności w czasie zawisłości sprawy w sądzie administracyjnym (por. J. Borkowski, Wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu kasacyjnym, Monitor Prawniczy, 2006 r., nr 14, s. 677). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można uznać, że zaskarżone postanowienie narusza prawo. Biorąc pod uwagę przede wszystkim stratę spółki z pierwszego kwartału 2015 r. w wysokości [...] zł oraz fakt, że główne źródło dochodu skarżącej opiera się na działalności prowadzonej w oparciu o zezwolenia na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych (które w znacznej części wygasają do końca 2015 r.), a także uwzględniając wysokość należności pieniężnych wynikających z załączonych do akt odpisów tytułów wykonawczych, WSA zasadnie uznał, że istnieje prawdopodobieństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Ocena Sądu I instancji opiera się na konkretnych informacjach zawartych we wniosku i w aktach sprawy i została odpowiednio uzasadniona. Za prawidłowe zatem należy uznać stanowisko WSA, iż skarżąca spółka przedstawiła okoliczności uprawdopodabniające wystąpienie w jej przypadku niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w razie wykonania zaskarżonej decyzji. Powodem oceny Sądu było również uwzględnienie pozostałych, toczących się przeciwko skarżącej postępowań, dotyczących nałożenia innych kar pieniężnych w łącznej wysokości [...] zł. W aktach sprawy znajdują się dokumenty uprawdopodabniające twierdzenie spółki zawarte w przedmiotowym wniosku, że wykonanie decyzji doprowadzi do niebezpieczeństwa utraty płynności finansowej skarżącej. Na podstawie tych dokumentów stwierdzić można, że należności wynikające z konkretnych kar opiewają na kwoty od kilkudziesięciu tysięcy złotych do ponad stu tysięcy złotych. Wbrew twierdzeniom zażalenia, wykazana sytuacja majątkowa skarżącej, uwzględniająca pozostałe nałożone kary, nie mogła zostać pominięta w dokonywanej przez Sąd I instancji ocenie możliwości wystąpienia zagrożeń dla spółki (por. postanowienia NSA: z dnia 24 czerwca 2015 r. sygn. akt II GZ 276/15, z dnia 10 czerwca 2015 r. sygn. akt II GZ 272/15 oraz z dnia 18 września 2015 r. sygn. akt II GZ 488/15). W tym stanie rzeczy oraz na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjnej postanowił jak w sentencji