II GSK 2751/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-05-05
Skład orzekający: Magdalena Bosakirska, Andrzej Skoczylas, Małgorzata Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na przewoźnika drogowego za nieokazanie podczas kontroli wykresówek, danych z karty kierowcy lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, może być nałożona za każdy dzień, w którym kierowca był zatrudniony, nawet jeśli nie prowadził pojazdu?Ratio decidendi
Kara pieniężna za nieokazanie podczas kontroli wykresówki, danych z karty kierowcy z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu jest należna za każdy dzień, w którym kierowca był zatrudniony i istniał obowiązek posiadania tych dokumentów. Przedsiębiorca ma bezwzględny obowiązek okazania tych dokumentów za wszystkie dni zatrudnienia kierowcy, a jedynym odstępstwem jest przedstawienie zaświadczenia o nieprowadzeniu pojazdu. Brak okazania dokumentów stanowi wystarczającą podstawę do nałożenia kary.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na przewoźnika drogowego M. W. za nieokazanie podczas kontroli wykresówek, danych z karty kierowcy lub dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu przez dziesięciu kierowców w okresie od lutego 2012 r. do stycznia 2013 r. Organ pierwszej instancji nałożył karę 25.000 zł, a Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał ją w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę przewoźnika, uznając stan faktyczny za bezsporny. Skarżący kasacyjnie zarzucał naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędne ustalenie wysokości kary i niezastosowanie przepisów o umorzeniu postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Magdalena Bosakirska Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia del. WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Protokolant Michał Mazur po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 30 kwietnia 2014 r., sygn. akt III SA/Po 1386/13 w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M. W. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego kwotę 1800 (tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, wyrokiem z 4 września 2014 r., sygn. akt III SA/Po 1386/13 oddalił skargę M. W. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "W. T." na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2013 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.
Za podstawę orzeczenia Sąd pierwszej instancji przyjął następujący stan faktyczny i prawny:
W dniu 22 lutego 2013 r. przeprowadzono kontrolę w siedzibie przedsiębiorcy w M. Na podstawie złożonych przez kontrolowanego oświadczeń dotyczących zatrudnionych kierowców, ustalono, że strona zatrudniała w okresie od 22 sierpnia 2012 r. do 22 lutego 2013 r. średnio pięćdziesięciu trzech kierowców. Kontrolą objęto 11 kierowców w okresie od dnia 22 lutego 2012 r. do dnia 22 stycznia 2013 r. oraz jednego kierowcę w okresie od dnia 3 września 2012 r. do dnia 22 stycznia 2013 r. zatrudnionych na podstawie umowy o pracę. Podczas kontroli przedsiębiorca nie okazał wykresówek, danych z karty kierowcy z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu następujących kierowców: M. D., R. F., M. G., S. G., P. I., L. W., P. W., A. W., M. Z. i W. S.
[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r., nr , wydaną na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 1265, dalej u.t.d.) nałożył na przedsiębiorcę M. W. karę pieniężną w wysokości 25.000 zł, za nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu.
Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD), po rozpoznaniu odwołania M. W., decyzją z dnia [...] lipca 2013 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 4 pkt 22 lit. a/ i lit. h/, art. 92a ust. 1 - 6, art. 92 c u.t.d., Lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d., art. 14 ust. 2, art.15 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z dnia 31 grudnia 1985 r. z późn. zm.), art. 25 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 1155), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy podniósł, że w czasie kontroli nie okazano ewidencji czasu pracy, jak również danych cyfrowych pobranych z kart kierowców oraz z urządzeń rejestrujących, natomiast okazano wykresówki kierowców: M. B., T. B., M. R., P. P., K. K. i M. B. Organ podkreślił, że podstawę rozstrzygnięcia stanowiło nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt prowadzenia pojazdu wskazanych w decyzji kierowców. Odnosząc się do zarzutów przedstawionych w odwołaniu GITD wyjaśnił, że kontroli podlegał okres od 22 lutego 2012 r. do 22 stycznia 2013 r. Ponadto organ wskazał, że w toku prowadzonego postępowania skarżący nie przedstawił grafiku, czy harmonogramu, który wskazywałby, że kierowcy prowadzili pojazdy jedynie w robocze dni tygodnia.
M. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na powyższą decyzję, w której zarzucił naruszenie:
– art. 7 art. 11, art. 77 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 92b i 92c u.t.d. oraz art. 13 ust. 1 lit b/ rozporządzenia nr 561/2006 poprzez zaniechanie przeprowadzenia z urzędu wyczerpującego postępowania dowodowego i w konsekwencji błędne przyjęcie, że nie zachodzą podstawy do nienakładania na skarżącego kary pieniężnej,
– przepisów art. 92 a ust 1 u.t.d w zw. z pkt 6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy poprzez wymierzenie kary w nieprawidłowej wysokości,
– naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 2 września 2009 r. w sprawie kontroli przewozu drogowego poprzez utrzymanie w mocy decyzji sporządzonej niezgodnie z wymogami formalnymi określonymi w powołanym rozporządzeniu poprzez zaniechanie wydania decyzji zgodnie z urzędowym formularzem.
Oddalając skargę M. W. na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.) WSA w Poznaniu stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Według Sądu I instancji, stan faktyczny ustalony przez organy w zakresie dotyczącym stwierdzonych braków w dokumentacji do prowadzenia, której zobowiązany był skarżący, jest bezsporny. Podczas kontroli przedsiębiorstwa skarżącego dotyczącej okresu od 22 lutego 2012 r. do 22 stycznia 2013 r. nie zostały okazane wykresówki, dane z karty kierowcy z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu dziesięciu kierowców: M. D., R. F., M. G., S. G. P. I., L. W., P. W., A. W., M. Z. i W. S. Skarżący w trakcie postępowania okazał wyłącznie wykaz pojazdów do licencji na krajowy transport drogowy, wykaz kierowców w okresie objętym kontrolą oraz kopie umów o pracę. Do dnia wydania decyzji przedsiębiorca nie dostarczył natomiast brakujących, wskazanych wyżej dokumentów, jak również nie wyjaśnił przyczyny ich braku. WSA wskazał, że w toku postępowania oraz w skardze wniesionej do Sądu M. W. nie kwestionował ustaleń organów dotyczących samego braku wskazanej wyżej dokumentacji, lecz zarzucał, że nie zostały uwzględnione m.in. takie okoliczności, jak ta, że wszystkie realizowane przez przedsiębiorstwo zadania przewozowe planowane są zgodnie z obecnie obowiązującym porządkiem prawnym, a na ewentualne działania kierowców godzące w ten porządek, nie ma wpływu. Ponadto, że kierowcy zawsze mają odpowiedni zapas czasu na bezpieczne zrealizowanie przewozu, wielokrotnie pojazdy należące do przedsiębiorstwa były kontrolowane i kontrolujący nie stwierdzali naruszeń norm czasu jazdy /przerw/ odpoczynków, uchybień w stanie technicznym pojazdów czy wymaganych kwalifikacji kierowców. Zdaniem skarżącego, organy błędnie nie uwzględniły tych wyjaśnień skarżącego, a w konsekwencji nieprawidłowo nałożyły na skarżącego karę pieniężną. Sąd nie podzielił powyższego stanowiska. Odwołując się do przepisów zastosowanych w sprawie stwierdził, że na przedsiębiorcy spoczywa bezwzględny obowiązek okazania w trakcie kontroli wykresówek za wszystkie dni, kiedy kierowca był zatrudniony przez przedsiębiorcę. Wskazał, że sytuacja, w której kierowca nie posiada wykresówek z przyczyn usprawiedliwionych została określona w ustawodawstwie krajowym w art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców Według Sądu I instancji, zaświadczenie, o którym mowa we wskazanym przepisie ma na celu wyjaśnić przyczynę i usprawiedliwić fakt nieposiadania przez kontrolowanego kierowcę wykresówek. Tylko w taki sposób możliwe jest bowiem sprawdzenie przez funkcjonariuszy kontroli drogowej, czy przestrzegane są przepisy o czasie pracy. WSA stwierdził, że jakkolwiek powołane przepisy nie formułując expressis verbis obowiązku przechowywania przez przedsiębiorców (tak jak w przypadku wykresówek) zaświadczeń o nieprowadzeniu pojazdu, wydawanych kierowcy, nakładają jednak na niego obowiązek posiadania dokumentacji pozwalającej skontrolować całościowo przestrzeganie przepisów o czasie pracy kierowcy i zachowania obowiązujących norm dotyczących czasu prowadzenia pojazdu, przerw i okresów odpoczynku. Oznacza to w powiązaniu z art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców oraz przepisem załącznika Nr 3 do u.t.d. l.p 6.3.7, wprowadzającym normę sankcjonującą w przypadku nieokazania podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu – za każdy dzień, że na przedsiębiorcę nałożony został bezwzględny obowiązek okazania wykresówek za wszystkie dni, kiedy kierowca był zatrudniony przez przedsiębiorcę, jedynym zaś odstępstwem od wskazanego obowiązku może być przedstawienie zaświadczeń, o jakich mowa w art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców. WSA podkreślił ponownie, że w niniejszej sprawie okolicznością niekwestionowaną było to, że skarżący nie dopełnił obowiązku przechowywania stosownych dokumentów, czego konsekwencją był brak ich okazania w trakcie kontroli, co stanowiło wystarczającą podstawę wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej. WSA zgodził się także z organem, że brak było podstaw do zastosowania w przedmiotowej sprawie art. 92 c) u.t.d. Sąd I instancji przypomniał, że w toku postępowania skarżący nie kwestionował dokonanych w tym zakresie przez organy ustaleń, jak również, co należy szczególnie podkreślić, nie wskazał przyczyny takiego stanu rzeczy. W żaden sposób zatem skarżący nie wykazał, że w sprawie wystąpiły przesłanki, przewidziane do zwolnienia z tej odpowiedzialności. Zdaniem Sądu I instancji, nie sposób bowiem uznać, że uzasadnieniem wystarczającym w świetle wskazanego wyżej przepisu dla przyjęcia braku wpływu na powstanie naruszenia, jest zawarte w odwołaniu twierdzenie skarżącego, że należy zawrócić uwagę na rzeczywistość rynku pracy kierowców w okresie objętym kontrola, czy to, że wszelkie uwagi wobec kierowców kończyły się kłótniami i niejednokrotnie porzucaniem pracy. Według WSA, ma także rację organ odwoławczy, że w sprawie nie ma zastosowania art. 92 b u.t.d. Okoliczności podnoszone w skardze, dotyczące właściwej organizacji i dyscypliny pracy, prawidłowych zasad wynagradzania, pozostają bez wpływu na fakt, że w przedsiębiorstwie w trakcie prowadzonej kontroli brak było dokumentacji potwierdzającej w istocie prawidłową pracę przedsiębiorstwa, co stanowiło podstawę nałożonej na skarżącego kary pieniężnej. W ocenie Sądu I instancji, nie budzi również wątpliwości prawidłowość wyliczonej kary pieniężnej z tytułu stwierdzonych naruszeń. Sąd przypomniał, że wysokość kary pieniężnej za wykonywanie przewozu z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego nie została pozostawiona uznaniu organów. Jak wynika zaś z punktu 6.3.7 załącznika wysokość kary za nieokazanie podczas kontroli przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu – za każdy dzień wynosi 500 zł. Zgodnie z ust.3 pkt 3 art. 92a u.t.d., suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy nie może przekroczyć 25.000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio od 51 do 250 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli. Jak natomiast ustaliły organy, na podstawie złożonych przez skarżącego oświadczeń, dotyczących zatrudnionych kierowców w okresie od 22 sierpnia 2012 r. do 22 lutego 2012 r., średnia liczba kierowców w okresie 6 miesięcy przed dniem kontroli, wyniosła 53. Ponadto w świetle wskazanych wyżej przepisów, z których wyraźnie wynika, że przedsiębiorca winien udokumentować każdy dzień zatrudnienia kierowcy z okresu kontroli (wykresówki bądź zaświadczenie), za nieuzasadniony należy uznać podniesiony w skardze zarzut, że nieprawidłowe było żądanie organów przedstawienia dokumentów za dni, w których pracownik nie świadczył pracy.
Za nieuzasadnione Sąd I instancji uznał również podniesione w skardze pozostałe zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 7 art. 11, art. 77 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 92b i 92c u.t.d., jak również przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 2 września 2009 r. Według WSA, oczywistym jest, że za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność przedsiębiorca. Stąd też ciężar dowodu, że w sprawie wystąpiły przesłanki, przewidziane w przepisach prawa, do zwolnienia z tej odpowiedzialności, spoczywa na przedsiębiorcy, gdyż to on wywodzi z tych przepisów skutki prawne.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku M. W. zarzucił:
I. Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 w zw. z art. 134 p.p.s.a. oraz 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nierozpatrzenie wszystkich zarzutów skargi, tj. zaniechanie rozpoznania zarzutu naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 2 września 2009 roku w sprawie kontroli przewozu drogowego podniesionego przez skarżącego w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a w konsekwencji sporządzenie uzasadnienia wyroku niespełniającego ustawowych wymagań dla tej części wyroku określonych w art. 141 § 4 p.p.s.a.
II. Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 lit. c) p.p.s.a., poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji, w sytuacji gdy organ zaskarżoną decyzją naruszył przepis art. 7 k.p.a., 11 kpa, 77 k.p.a. i art. 80 kpa w zw. z art. 92b i 92c ustawy o transporcie drogowym oraz w zw. art. 13 ust 1 lit. h) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 roku w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego poprzez zaniechanie przeprowadzenia z urzędu wyczerpującego postępowania dowodowego i w konsekwencji błędne przyjęcie, że nie zachodzą podstawy do nie nakładania na skarżącego kary pieniężnej. III. Naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 92 ust 1 u.t.d. w związku z treścią punktu 6.3.7 załącznika nr 3 do tej ustawy poprzez wymierzenie kary w nieprawidłowej wysokości.
IV. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 92c § 1 pkt 3 u.t.d. poprzez jego niezastosowanie i zaniechanie umorzenia postępowania, w sytuacji gdy od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad dwóch lat.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację na poparcie zarzutów postawionych w jej petitum. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Organ nie skorzystał z prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, pełnomocnik organu, będący radcą prawnym, wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, zatem podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 183 §1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego, wymienione w § 2 tego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie nie ujawniono.
Granice skargi kasacyjnej wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być:
1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienie (art. 176 p.p.s.a.). Kontrola instancyjna Naczelnego Sądu Administracyjnego zawężona jest do badania wskazanych w środku odwoławczym kwestii spornych i Sąd ten nie jest uprawniony do uzupełniania lub poprawiania podstaw skargi kasacyjnej, czy wreszcie samodzielnego formułowania jej zarzutów, ponieważ oznaczałoby to działanie z urzędu, co w świetle art. 183 § 1 ustawy procesowej nie jest dopuszczalne.
W niniejszej sprawie skargę kasacyjną oparto na obu podstawach wymienionych w art. 174 p.p.s.a., tj. zarówno na zarzucie naruszenia prawa materialnego (punkty III i IV petitum skargi kasacyjnej), jak i przepisów postępowania (punkt I i II petitum).
Przy takim sformułowaniu zarzutów kasacyjnych w pierwszej kolejności zasadne pozostaje rozpoznanie zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, gdyż z ich treści wynikało, że mogły one wpływać na ustalenia faktyczne sprawy i w konsekwencji na prawidłową wykładnię lub zastosowanie przepisów prawa materialnego.
Odnosząc się zatem do zarzutów skargi kasacyjnej w kolejności zaprezentowanej jak w petitum, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że formułując zarzut opisany w punkcie I, autor skargi kasacyjnej nie wskazuje, które przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 2 września 2009 r. w sprawie kontroli przewozu drogowego (Dz.U. z 2009 r. Nr 145, poz. 1184, dalej powoływane, jako: rozporządzenie z 2 września 2009 r.) zostały, w jego ocenie, naruszone. Tym niemniej, z uzasadnienia tego zarzutu wynika, że zarzut dotyczy przepisu § 4 ust.3 tego aktu wykonawczego. Nie ulga przy tym wątpliwości, że powyższe rozporządzenie obowiązywało w dacie wydania decyzji przez organ I instancji, tj. [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego ([...] czerwca 2013 r.). Rozporządzenie to zostało uchylone z dniem 12 października 2013 r. na mocy § 7 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 23 lipca 2013 r. w sprawie kontroli przewozu drogowego (Dz.U. z 2013 r. poz. 1064)
Zgodnie z § 4 ust. 3 rozporządzenia z 2 września 2009 r., decyzję o nałożeniu kary pieniężnej sporządza się według wzoru określonego w załączniku Nr 3 do rozporządzenia. Zdaniem skarżącego kasacyjnie, organ I instancji zaniechał stosowania określonego prawem wzoru decyzji. Jednakże, co należy podkreślić, autor skargi kasacyjnej nie wskazał konkretnie, jakiego elementu (czy elementów) decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2013 r. nie zawiera. Natomiast analiza powyższej decyzji prowadzi do wniosków odmiennych niż wskazuje skarżący. Należy stwierdzić, że przedmiotowa decyzja nie zawiera żadnych istotnych wad, mogących skutkować trudnością w jej wykonaniu. Niezależnie od powyższego, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanie przez organ I instancji decyzji na niewłaściwym formularzu nie stanowi istotnej (kwalifikowanej) wady decyzji, która powinna skutkować jej uchyleniem przez Sąd I instancji, jeśli decyzja ta zawiera wszystkie wymagania wynikające z art. 107 k.p.a., jak również określone w załączniku nr 3 do rozporządzenia. Takie wymagania spełnia decyzja z dnia 3 czerwca 2013 r. Zaprezentowane stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (przykładowo wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2012 r. sygn. akt II GSK 314/11 - treść dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Wbrew poglądowi skarżącego kasacyjnie, Sąd I instancji rozpoznał trzeci zarzut skargi wniesionej do WSA w Poznaniu, odnosząc się do omawianej kwestii wskazał, że zarzut ten nie jest zasadny. Trafności tego stanowiska skarga kasacyjna skutecznie nie podważyła. Nie może odnieść skutku oczekiwanego przez stronę zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Z treści tego przepisu wynika, jakie obligatoryjne elementy ma zawierać uzasadnienie wyroku. Zatem naruszenie tego przepisu może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uzasadnienie nie zawiera tych elementów. Nigdy nie może być ono łączone z ocenami i stanowiskiem, jakie prezentuje Sąd I instancji uzasadniając swoje rozstrzygnięcie. Zarzut naruszenia tego przepisu jest skuteczny wówczas, gdyby Sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił w sposób adekwatny do celu, jaki wynika z tego przepisu, dlaczego nie stwierdził w rozpatrywanej sprawie naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego ani przepisów procedury w stopniu, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Treść uzasadnienia wyroku winna potwierdzać proces badania przez Sąd zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia organu. Uzasadnienie wyroku powinno być tak sporządzone, aby wynikało z niego, dlaczego Sąd uznał zaskarżone orzeczenie za zgodne lub niezgodne z prawem. W niniejszej sprawie uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymogom art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd I instancji wyjaśnił w dostateczny i jednoznaczny sposób przyczyny podjętego rozstrzygnięcia, choć należy przyznać, że w części dotyczącej omówionego zarzutu uzasadnienie nie jest rozbudowane. Tym niemniej, warunkiem uwzględnienia skargi kasacyjnej z powodu naruszenia przepisów postępowania jest ustalenie, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tymczasem w realiach niniejszej sprawy uchybienia takiego nie sposób się dopatrzeć.
Nie jest także trafny zarzut sformułowany w punkcie II petitum skargi kasacyjnej. Z uzasadnienia tego zarzutu wynika, że według autora skargi kasacyjnej, organ orzekał w oparciu o niekompletny materiał dowodowy, a także nie w pełni rozpatrzył zebrane dowody. Przy czym wnoszący skargę kasacyjną nie wskazał konkretnie, z czego wywodzi tezę o niekompletności zebranego materiału dowodowego a także nie podał argumentów na poparcie stanowiska o niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Nie wykazał również wpływu ewentualnie stwierdzonych nieprawidłowości na wynik sprawy, co jest niezbędne w świetle art. 174 pkt. 2 p.p.s.a. Należy zauważyć, że uzasadnienie omawianego zarzutu sprowadza się do powielenia fragmentów ściśle określonych wyroków wojewódzkich sądów administracyjnych oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego, w których omówiono zasady rządzące postępowaniem dowodowym przed organem. Tymczasem samo tylko wskazanie w petitum skargi kasacyjnej, że nastąpiło naruszenie konkretnych przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, jest poprawne formalnie, ale niewystarczające do uwzględnienia zarzutu kasacyjnego postawionego w oparciu o tę podstawę kasacyjną bez wykazania tego wpływu. Uwzględniając powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że ogólnikowość omawianego zarzutu nie pozwala na jego rozpatrzenie i uwzględnienie. Autor skargi kasacyjnej nie wykazał, że organ, a w ślad za nim Sąd I instancji, naruszył przepisy w zarzucie tym wskazane a mianowicie art. 7 k.p.a., 11 k.p.a., 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 92b i 92c ustawy o transporcie drogowym oraz w zw. art. 13 ust 1 lit. h) rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Niezależnie od powyższego należy przypomnieć, Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku stwierdził, że akceptuje stanowisko organu, że nie zachodzą podstawy do nienakładania kary pieniężnej na skarżącego kasacyjnie przedsiębiorcę. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawidłowo Sąd I instancji ocenił, że w rozpatrywanej sprawie nie miał zastosowania przepis art. 92b ustawy o transporcie drogowym a to ze względu, że kara została nałożona na podstawie art. 92a ust.1 ustawy o transporcie drogowym w zw. z l.p. 6.3.7. załącznika Nr 3 do tej ustawy (za nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu). Przepis ten w ust. 1 stanowi bowiem, że nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił:
1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów: a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006, b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, c) umowy europejskiej (AETR);
2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a/, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.
Przepis ten może więc znaleźć zastosowanie w tych sprawach administracyjnych, w których doszło do naruszenia przepisów czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw i okresach odpoczynku. Nie ma natomiast zastosowania w przypadku stwierdzenia naruszenia obowiązku okazania dokumentów dotyczących czasu pracy kierowców.
Gdy chodzi o przepis art. 92c ust.1 pkt 1 i 2 ustawy o transporcie drogowym, to według Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo uczynił akceptując stanowisko organu, że na gruncie tej sprawy, brak było podstaw do przyjęcia, że wystąpiły przesłanki przewidziane w tym przepisie do uwolnienia się skarżącego od odpowiedzialności z tytułu stwierdzonych naruszeń. Skarżący kasacyjnie nie podważył stanowiska Sądu I instancji, że niespełnienie przesłanek wskazanych w ww. przepisie wynikało z tego, że przedsiębiorca nie wskazał powodów, dla których nie okazał kontrolującym żądanych dokumentów dotyczących - szeroko rzecz ujmując - czasu pracy zatrudnionych przez niego kierowców. Jednocześnie Sąd I instancji prawidłowo uznał, że wskazywane przez stronę w odwołaniu okoliczności, a mianowicie, że należy zwrócić uwagę na rzeczywistość rynku pracy kierowców nie można uznać za przesłankę braku wpływu na powstałe naruszenia. Należy też zauważyć, że pomimo, iż organ uwzględnił wniosek skarżącego kasacyjnie o udzielenie do 26 kwietnia 2013 r. terminu do wypowiedzenia się w sprawie stwierdzonych naruszeń, co strona uzasadniała koniecznością odebrania wyjaśnień od kierowców oraz osób zarządzających (v. pismo strony z 9 kwietnia 2013 r., które wpłynęło do organu 11 kwietnia 1013 r. – k. 28 akt adm.) skarżący M. W. nie skorzystał z możliwości wyjaśnienia sprawy w aspekcie przesłanek z art. 92c ust.1 pkt 1 i 2 ustawy o transporcie drogowym. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie stwierdzał, że przedsiębiorca powinien tak kształtować swoje relacje z pracownikami wykonującymi na jego rzecz transport drogowy, aby – przy użyciu odpowiednich środków kontroli i nadzoru – nie dochodziło do łamania przepisów znajdujących w tym zakresie zastosowanie. Warunkiem zwolnienia się z odpowiedzialności administracyjnej jest nie tylko brak możliwości przewidzenia zdarzeń i okoliczności, powodujących naruszenie, ale ponadto występujący jednocześnie brak wpływu na powstanie naruszenia. Za prawidłową należy więc przyjąć taką wykładnię art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., według której przepis ten dotyczy okoliczności wyjątkowych i nadzwyczajnych oraz niezależnych od przedsiębiorcy. Należy podkreślić, że wpływ przedsiębiorcy na pracę kierowców przezeń zatrudnionych nie polega tylko na prowadzeniu szkoleń, czy odbieraniu oświadczeń od kierowców o zobowiązaniu do przestrzegania przepisów, itp., lecz przede wszystkim na doborze kadry w taki sposób, aby do naruszeń tych nie dochodziło.
Odnosząc się z kolei do podniesionego w punkcie III petitum skargi kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa materialnego, tj. art. 92 ust.1 ustawy o transporcie drogowym w związku z l.p.6.3.7. załącznika Nr 3 do ww. ustawy poprzez wymierzenie kary w nieprawidłowej wysokości należy stwierdzić, że uzasadnienie tego zarzutu nie jest klarowne. Z jednej strony autor skargi kasacyjnej wskazuje, że organ powinien najpierw ustalić czy były przerwy w pracy kierowców a karę nałożyć dopiero po tym ustaleniu, jedynie za dni, w których kierowcy świadczyli pracę. Z drugiej strony podnosi, że nawet, gdyby przyjąć, że nie ma podstaw do wyłączenia dni, w których pracownik nie świadczy pracy to z treści l.p. 6.3.7. załącznika Nr 3 do ustawy o transporcie drogowym nie wynika, że kara jest należna za nieokazanie dokumentów dotyczących konkretnego kierowcy za konkretny dzień lecz za określony kalendarzowy dzień, co oznacza - zdaniem strony - że kara powinna być niższa bo kontrolą objęto 336 dni. Z przedstawionego stanowiska wynika, że argumentacja strony zmierza do wykazania, że w świetle przywołanego przepisu organ mógł nałożyć karę jedynie za 336 dni (czyli za okres objęty kontrolą) a nie za naruszenia - a właściwie sumę naruszeń - dotyczących poszczególnych kierowców. Pogląd skarżącego jest błędny, gdyż nie uwzględnia przepisu art. 92a ust.1 ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z tym przepisem, podmiot wykonujący przewóz drogowy z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 10.000 zł za każde naruszenie. W rozpatrywanym przypadku, z tytułu naruszenia wymienionego w l.p.6.3.7. załącznika Nr 3 kara wynosi 500 złotych za każdy dzień. Nie ulega zatem wątpliwości, że naruszenie związane z nieokazaniem dokumentów, o jakich mowa w l.p.6.3.7. załącznika Nr 3, dotyczy każdego z kierowców wykonujących przewóz drogowy na rzecz przedsiębiorcy oraz każdego dnia, w którym nastąpiło naruszenie. Dopiero po ustaleniu sumy kar za stwierdzone naruszenia dochodzi do ograniczenia wysokości kary do wartości wskazanej w ust.3 art. 92a ustawy o transporcie drogowym. Innymi słowy, kara jest należna za nieokazanie dokumentów dotyczących konkretnego kierowcy, za konkretny dzień (o ile oczywiście za dany dzień przedsiębiorca miał obowiązek wylegitymować się dokumentami, o jakich mowa w ww. przepisie). Stwierdzone w toku kontroli, sankcjonowane w lp. 6.3.7. załącznika nr 3 do u.t.d., naruszenie polegające na nieokazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, wiąże się z treścią art. 14 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym. Przepis ten stanowi, że przedsiębiorstwo przechowuje wykresówki i wydruki w każdym przypadku sporządzenia wydruków zgodnie z art. 15 ust. 1 rozporządzenia, w porządku chronologicznym oraz czytelnej formie, przez co najmniej rok po ich użyciu oraz wydaje ich kopie zainteresowanym kierowcom, na ich wniosek. Przedsiębiorstwo wydaje także zainteresowanym kierowcom na ich wniosek kopie danych wczytanych z kart kierowców oraz ich wydruki na papierze. Wykresówki, wydruki, oraz wczytane dane okazuje się lub doręcza na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych. Tak więc, obowiązek przechowywania wykresówek i wydruków w określonym porządku i w określonej formie przez minimum rok od ich użycia wynika z art. 14 ust. 2 in fine rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85, zaś obowiązek odpowiedniego zabezpieczenia tej dokumentacji znajduje oparcie w art. 15 wskazanego aktu. Mimo, iż prawodawca nie określił sposobu przechowywania tych dokumentów zważywszy na ich walor, jako podstawowych dla udokumentowania przez przedsiębiorcę transportowego przestrzegania czasu pracy kierowców, ich najlepsze zabezpieczenie dla potrzeb ewentualnych kontroli (art. 15 ust. 7 cyt. rozporządzenia Rady (EWG) i art. 87 ust. 1 u.t.d.) stanowi oczywisty obowiązek wykonującego transport drogowy. W myśl art. 15 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym kierowcy stosują wykresówki, lub karty pojazdu w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd od momentu, w którym go przejmują i nie wyjmują wykresówki lub karty z urządzenia przed zakończeniem dziennego okresu pracy. Zatem wymóg stosowania wykresówek lub karty pojazdu jest niezależny od tego, czy jest to dzień roboczy tygodnia czy też dzień świąteczny. To przedsiębiorca ma obowiązek wykazać, że kierowcy prowadzili pojazdy jedynie w dni robocze (czego w tej sprawie nie wykazano). Na gruncie rozpatrywanej sprawy nie podważono poczynionych przez organ ustaleń faktycznych, co do stwierdzonych naruszeń przypisanych poszczególnym kierowcom a suma kar pieniężnych za stwierdzone naruszenia nie przekroczyła wartości określonej w art. 92a ust.3 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym, co oznacza, że zasadnie Sąd I instancji uznał, że kara została nałożona w prawidłowej wysokości.
W zakresie zarzutu opisanego w punkcie IV niniejszej skargi, tj. naruszenia art. 92c § 1 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym (powinno być: art. 92c ust.1 pkt 3), przez jego niezastosowanie i zaniechanie umorzenia postępowania, w sytuacji gdy od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzut ten nie został w istocie uzasadniony, gdyż przedstawione przez autora skargi kasacyjnej uzasadnienie nie dotyczy przedmiotowej sprawy. Skarżący kasacyjnie powołał się bowiem na wyrok Sądu I instancji z dnia 13 maja 2014 r., podczas, gdy wyrok objęty niniejszą skargą kasacyjną został wydany w dniu 30 kwietnia 2014r. Ponadto autor skargi kasacyjnej przytoczył stanowisko Sądu I instancji wyrażone odnośnie do możliwości zastosowania w tej sprawie art. 92c ust.1 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym, podczas gdy z analizy uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że takiego poglądu w wyroku WSA w Poznaniu nie wyrażono. W tej sytuacji należy uznać, że skarżący kasacyjnie podjął polemikę z nieistniejącym poglądem Sądu I instancji, co musi prowadzić do stwierdzenia niezasadności podniesionego zarzutu. Niezależnie od powyższego należy wskazać, że przepis art. 92c ust.1 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym nie mógł być zastosowany w tej sprawie, ponieważ został dodany do tej ustawy przez art. 1 pkt 47 lit. b) ustawy z dnia 5 kwietnia 2013 r. (Dz.U. z 2013 r. poz. 567), zmieniającej ustawę o transporcie drogowym z dniem 15 sierpnia 2013 r., a więc już po wydaniu zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 209 w związku z art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c) w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r. poz. 490) w zw. z § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło