VII SA/Wa 1285/15

WyrokWSA w Warszawie2016-05-05

Skład orzekający: Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Halina Emilia Święcicka, Maria Tarnowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego w postępowaniu naprawczym prowadzonym na podstawie art. 51 Prawa budowlanego jest zobowiązany do badania prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w szczególności w sytuacji, gdy roboty budowlane ingerują w części wspólne budynku i wymagają zgody wspólnoty mieszkaniowej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ nadzoru budowlanego w postępowaniu naprawczym prowadzonym na podstawie art. 51 Prawa budowlanego jest zobowiązany do zbadania prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, nawet jeśli nie może nałożyć obowiązku złożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością. Brak zgody wspólnoty mieszkaniowej na roboty ingerujące w części wspólne powinien być badany przez organ, a w przypadku braku zgody, inwestor powinien uzyskać rozstrzygnięcie sądu.
Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa zaskarżyła decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nakazującą wykonanie robót budowlanych w lokalach należących do jednego właściciela. Roboty te polegały na połączeniu lokali poprzez wyburzenie ścian nośnych oraz ingerencję w części wspólne budynku, a zostały wykonane bez wymaganego pozwolenia na budowę. Wspólnota podnosiła, że inwestor nie posiadał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, gdyż nie uzyskał zgody wspólnoty na ingerencję w części wspólne budynku.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.), Sędzia WSA Maria Tarnowska, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2016 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] kwotę 757 zł (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m[...] nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r., nakładającej na [...] obowiązek wykonania określonych robót budowlanych w lokalach nr [...],[...] i [...] w budynku przy ul. [...] w [...]. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie miało następujący przebieg. Na skutek wystąpienia Wspólnoty mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w [...] z dnia 7 lutego 2011 r., dotyczącego robót budowlanych wykonanych w lokalach nr [...],[...] i [...] w budynku przy ul. [...] w [...] przez [...] przedstawiciel organu powiatowego w dniu 9 maja 2011r. przeprowadził oględziny stanu technicznego budynku mieszkalnego ze szczególnym uwzględnieniem powyższych lokali. Ustalono, że lokale nr [...] i [...] zostały ze sobą połączone poprzez wyburzenie ścian dzielących. W lokalu nr [...] widoczne były drewniane nieukończone schody, prowadzące na antresole. Wejście do lokalu nr [...] zostało usytuowane w przedpokoju wspólnym dla lokali nr [...] i [...], co świadczy o ingerencji w konstrukcję budynku poprzez wyburzenie otworu drzwiowego w ścianie nośnej. Ponadto rurki odprowadzające wodę z posadzki balkonu zostały wadliwie obsadzone i odprowadzana nimi woda opadowa podcieka pod izolację balkonu, powodując zalewanie elewacji poniżej położonego lokalu nr [...]. Według oświadczenia, właściciel lokalu nie posiadał stosownego pozwolenia od organu administracji architektoniczno – budowlanej na wykonanie powyższych prac. Podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 20 lipca 2012 r. na wniosek Wspólnoty mieszkaniowej, inspektor organu powiatowego stwierdził, że w lokalu nr [...] trwa remont łazienki w zakresie wymiany urządzeń sanitarnych, instalacji wodociągowej i elektrycznej oraz wykonywanie okładzin ściennych i posadzkowych wraz z remontem schodów łączących oba poziomy lokalu. Widoczne było wykonane zabezpieczenie otworu w stropie belkami stalowymi. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...], na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 Prawa budowlanego, wstrzymał prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w lokalach mieszkalnych nr [...], [...], [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w [...] oraz nałożył na [...] obowiązek sporządzenia i dostarczenia, w terminie 30 dni od dnia, kiedy postanowienie stanie się ostateczne, inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych (w formie graficznej i opisowej) związanych z połączeniem lokali mieszkalnych nr [...],[...] i [...] w budynku przy ul. [...] w [...], wykonaniem schodów łączących dwa poziomy lokalu nr [...] wraz z otworem w stropie oraz dwóch przeszklonych otworów doświetlających w dachu budynku wraz z oceną techniczną dotyczącą prawidłowości wykonania robót budowlanych i zgodności z przepisami prawa. W związku upływem terminu na przedłożenie dokumentacji wynikającej z powyższego postanowienia z dnia [...] grudnia 2012 r., decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] nakazał [...] doprowadzenie lokali mieszkalnych nr [...],[...] i [...] w budynku przy ul. [...] w [...] do stanu poprzedniego w terminie 2 miesięcy od dnia, kiedy decyzja stanie się ostateczna. Na skutek odwołania od powyższej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2013 r. uchylił decyzję PINB i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia w związku ze złożeniem przez [...] "Inwentaryzacji robót budowlanych w lokalach nr [...],[...],[...] przy ul. [...] w [...] ", sporządzonej przez inż. S. D. o nr upr. [...]. Powyższe opracowanie przedstawiało opis wykonanych robót budowlanych oraz wnioski końcowe, iż roboty zostały wykonane prawidłowo, a ich stan nie zagraża mieszkańcom budynku. Przedłożone opracowanie nie przedstawiało stanu przed wykonaniem robót budowlanych. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...], na podstawie art. 81c ust. 2, 3 i 4 Prawa budowlanego, nałożył na [...] obowiązek przedłożenia oceny technicznej (w formie graficznej i opisowej), dotyczącej prawidłowości wykonanych robót budowlanych związanych z połączeniem lokali mieszkalnych nr [...],[...] i [...] w w/w budynku, wykonaniem otworu w ścianie konstrukcyjnej pomiędzy lokalami [...] i [...], wykonaniem schodów łączących dwa poziomy lokalu nr [...] wraz z otworem w stropie oraz dwóch przeszkolonych otworów doświetlających w dachu budynku, pod kątem bezpieczeństwa dla konstrukcji budynku, zgodności wykonanych prac z obowiązującymi przepisami budowlanymi oraz sztuką budowlaną. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie organu powiatowego. Skarga na rozstrzygniecie organu wojewódzkiego została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 stycznia 2014 r. (sygn. Akt VII SA/Wa 1881/13). Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] decyzją z dnia [...].07.2014 r., nr [...], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, nałożył na [...] obowiązek wykonania robót budowlanych w lokalach nr [...],[...] i [...] w budynku przy ul. [...] w [...], polegających na: 1) wykonaniu nadproża z dwóch dwuteowników 80 w wejściu z holu do przedpokoju głównego mieszkania w miejscu poszerzenia otworu drzwiowego, 2) wykonaniu warstw podłogowych na zabudowanej części otworu w stropie pomiędzy lokalem nr [...] a poddaszem, zgodnie z rozwiązaniem przedstawionym na rysunkach 4A i 4B, 3) wykonaniu nowych schodów dostosowanych do istniejącego otworu w stropie pomiędzy lokalem nr [...] a poddaszem przy zachowaniu wymiarów spełniających warunki określone w § 68 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690 z późn, zm.), tj. przez zachowanie minimalnej szerokości biegu - 80 cm oraz maksymalnej wysokości stopnia - 19 cm, w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem w terminie 2 miesięcy od dnia, kiedy decyzja stanie się ostateczna. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Wspólnota Mieszkaniowa [...] w [...]. W uzasadnieniu wskazała, że zaskarżona decyzja w sposób rażący narusza przepisy prawa budowlanego w szczególności art. 4, art. 28 oraz art. 51 Prawa budowlanego. Wspólnota wskazała, że przystępując do wykonywania robót budowlanych, [...] nie posiadał zezwolenia budowlanego, a zatem przystąpił do wykonywania robót w warunkach całkowitej samowoli budowlanej. Zdaniem Wspólnoty, nie ulega przy tym wątpliwości, iż w sytuacji gdy roboty budowlane podjęte przez [...] objęły części wspólne budynku, a zwłaszcza elementy konstrukcyjne, podjęcie tych robót warunkowane było posiadaniem przez wyżej wymienionego ostatecznej decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę. Podkreśliła, iż warunkiem absolutnie koniecznym do uzyskania pozwolenia na budowę (wykonywanie robót budowlanych - przebudowę) jest dysponowanie przez inwestora nieruchomością na cele budowlane. W przypadku budynku wielomieszkaniowego, jak budynek przy ulicy [...] w [...] dla prowadzenia robót budowlanych obejmujących części wspólne budynku, a zwłaszcza elementy konstrukcyjne jak stropy i ściany nośne, wymagana jest zgoda wspólnoty mieszkaniowej. Tylko w wypadku wyrażenia przez wspólnotę mieszkaniową zgody na prowadzenie takich robót, inwestor może legitymować się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane o jakim mowa w artykule 4 Prawa budowlanego. Jeżeli zatem Wspólnota Mieszkaniowa, zgody takiej nie wyrazi należy przyjąć, że inwestor prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie dysponuje, a zatem nie może uzyskać decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę. W związku z powyższym Wspólnota wskazała, że Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej [...] nigdy nie wyrażał [...] zgody na przebudowę stanowiących jego własność lokali mieszkalnych [...],[...] i [...] poprzez naruszenie części wspólnych budynku. Wspólnota Mieszkaniowa, zgody na prowadzenie robót budowlanych w obrębie części wspólnych budynku nic wydała, ani przed przystąpieniem przez [...] do ich wykonywania, ani nawet w trakcie toczącego się postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie. Zdaniem Wspólnoty zaskarżoną decyzję można by uznać za prawidłową gdyby wspólnota mieszkaniowa chociażby przed jej wydaniem wyraziła zgodę na wykonanie przez inwestora prac obejmujących elementy wspólne budynku albo wykonane przez inwestora prace tych elementów w ogóle nie objęły. Ddecyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m[...] nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. W uzasadnieniu [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, stwierdził, że roboty budowlane wykonane w lokalach nr [...],[...] i [...] w budynku przy ul. [...] w [...] polegały na likwidacji ściany międzylokalowej pomiędzy lokalem nr [...] i [...], której wyburzenie spowodowało połączenie tych lokali, wyburzeniu ściany dzielącej przedpokoje lokalu nr [...] i [...], w miejscu sąsiadujących dwóch par drzwi wejściowych jednoskrzydłowych zamontowane zostały jedne drzwi dwuskrzydłowe, poszerzeniu otworu wejściowego z holu do przedpokoju lokalu nr [...], demontażu sufitu podwieszanego w holu lokalu nr [...] zmniejszeniu utworu schodowego w stropie pomiędzy lokalem [...] i poddaszem oraz wykonaniu nowych schodów, wykonaniu antresoli na poziomie poddasza oraz dwóch świetlików dachowych. Wykonano wymianę urządzeń sanitarnych, instalację wodociągową wewnątrz lokalu i instalację elektryczną, zdemontowano piecyk gazowy, odcięto instalację gazową oraz zdemontowano kanał spalinowy. Na wykonane roboty budowlane inwestor nie uzyskał pozwolenia na budowę ani nie dokonał zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę. Wskazane powyżej roboty zakwalifikowane zostały jako przebudowa lokali. Zdaniem organu odwoławczego brak było podstaw do wydania decyzji nakazującej zaniechanie dalszych robót budowlanych, doprowadzenie robót do stanu poprzedniego, jak również zobowiązującej do sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego. Organ wskazał, że zasadnym było nałożenie na inwestora obowiązków wskazanych skarżoną decyzją, w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Ich zakres wynikał zarówno z ustaleń własnych organu powiatowego, jak również opierał się na wskazaniach, sporządzonej przez osoby posiadające stosowne uprawnienia budowlane, przedłożonej do akt sprawy oceny technicznej. Odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego braku zgody Wspólnoty Mieszkaniowej na wykonanie wskazanych robót budowlanych oraz objęcia ich zakresem części wspólnej oraz żądania w związku z tym przez skarżącą nakazania inwestorowi przywrócenia stanu poprzedniego, Organ odwoławczy wskazał, że postępowanie naprawcze prowadzone w trybie przepisu art. 51 ustawy Prawo budowlane jest postępowaniem uproszczonym w stosunku do samowoli polegających na budowie nowych obiektów budowlanych lub ich części i w związku z tym organy nadzoru budowlanego nie są uprawnione do badania prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Przez "prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane" należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienie do wykonania robót budowlanych (art. 3 pkt Ił ustawy - Prawo budowlane). Przepis art. 51 Prawa budowlanego normujący postępowanie naprawcze nie nakłada na organ nadzoru budowlanego obowiązku badania, czy inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jak też nie stanowi podstawy prawnej dającej uprawnienie temu organowi do żądania od inwestora złożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, tj. oświadczenia, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 tej ustawy. Przepisy regulujące postępowanie naprawcze nie zawierają również odesłania do art. 32 ust. 4 pkt 2 w/w ustawy, jak i nie nakazują odpowiedniego stosowania art. 32 ust. 4 pkt 2 tej ustawy (jak czynią to przepisy art. 30 ust. 2, art. 36a ust. 3, art. 40 i art. 71 ust. 2 pkt 3). Przytaczając wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lipca2012 r. sygn. akt II OSK 801/11 Organ odwoławczy wskazał, że skoro zatem ustawodawca w treści wskazanego przepisu nie wprowadził wymogu składania przez inwestora oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i nie uzależnił możliwości legalizacji budowy od złożenia oświadczenia, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 wskazanej ustawy, to brak jest podstaw do twierdzenia, iż organy nadzoru budowlanego w postępowaniu naprawczym prowadzonym we wskazanym trybie zobligowane są do badania prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane Podsumowując Organ odwoławczy podkreślił, że lokale nr [...],[...] i [...], w których wykonano przedmiotowe roboty budowlane stanowią własność inwestora. [...] dokonał przebudowy mającej na celu połączenie lokali będących jego własnością. W związku z tym inwestor nie był prawem zobowiązany do uzyskania zgody Wspólnoty Mieszkaniowej [...]. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe rozstrzygniecie wniosła Wspólnota Mieszkaniowa [...] w [...]. Podniosła w szczególności naruszenie art. 28, art. 29, art. 30, art. 50, art. 51 prawa budowlanego, art. 22 ust. 4 ustawy o własności lokali oraz przepisy k.p.a. w szczególności art. 7, art. 8, art. 77 k.p.a. W uzasadnieniu Wspólnota wskazała, że roboty budowlane od samego początku były wykonywane w warunkach samowoli budowlanej - inwestor wykonał roboty budowlane w ogóle nie występując o wydanie pozwolenia na budowę, ani w ogóle nie zgłaszając w oparciu o przepis art. 30 prawa budowlanego robót budowlanych, które nie wymagają pozwolenia. Zasadą wynikająca z przepisów prawa budowlanego jest to, iż roboty budowlane można prowadzić po uzyskaniu pozwolenia na budowę (art. 28 prawa budowlanego) lub po ich zgłoszeniu jeżeli chodzi o roboty nie wymagające pozwolenia na budowę. Wskazała, iż wykonanie takich robót budowlanych polegających na przebudowie zwłaszcza, które naruszają części konstrukcyjne budynku jak ściany konstrukcyjne, stropy wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, przy czym pozwolenie takie może być jedynie wydane temu kto ma prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W realiach niniejszej sprawy inwestor nawet nie wystąpił do Wspólnoty Mieszkaniowej z wnioskiem o wyrażenie zgody na połączenie lokali nr [...],[...],[...] stanowiących jego własność - nie wystąpił także do sądu z żądaniem rozstrzygnięcia, tak jak to przewiduje art. 22 ust. 4 ustawy o własności lokali. Zdaniem Wspólnoty wszczęcie postępowania naprawczego legalizującego samowolę budowlana jest możliwe tylko w ściśle określonych przypadkach. Postępowanie legalizacyjne w żadnym przypadku nie może prowadzić do utrwalenia stanu sprzecznego z prawem. Do takiej zaś sytuacji doszło w wyniku wydania przez [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego zaskarżonej decyzji w niniejszej sprawie. Podsumowując Skarżąca wskazała, że procedura określona w art. 50-51 Prawa budowlanego ma na celu doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem zaistniałej samowoli budowlanej i nie dotyczy to tylko zgodności z przepisami techniczno- budowlanymi. W wyniku wszczęcia procedury naprawczej określonej w art. 51 Prawa budowlanego nie może dochodzić do sytuacji legalizacji obchodzenia prawa przez inwestorów. Zdaniem Wspólnoty, oczywistym jest bowiem w realiach niniejszej sprawy, iż przestrzegając przepisów prawa inwestor w pierwszej kolejności powinien wystąpić do Wspólnoty Mieszkaniowej o wyrażenie zgody na połączenie lokali (lub uzyskać orzeczenie sądu), następnie złożyć wniosek o pozwolenie na budowę i przejść procedurę, jak również spełnić wszystkie wymagania przewidziane prawem dla uzyskania pozwolenia na budowę. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując wcześniej prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2012 r., poz. 270 ze zm.), cyt. dalej p.p.s.a. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych kryteriów, Sąd stwierdził, że skarga ma usprawiedliwione podstawy, bowiem zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego poprzez błędną wykładnią, które miało wpływ na wynik sprawy, co skutkować winno ich uchyleniem. Podstawą materialnoprawną wydanej decyzji jest art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego. Art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego stanowi, że przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji: nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Przyjmuje się, że wskazany przepis stosujemy w przypadku, gdy nie mamy do czynienia z istotnym odstąpieniem od projektu budowlanego. Na gruncie przedmiotowej sprawy nie ulega wątpliwości, że mamy do czynienia właśnie z taką sytuacją. Prawidłowe zatem było zastosowanie przez organy art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Analiza akt sprawy wskazuje, że istnieje konieczność doprowadzenia samowolnie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Z akt sprawy wynika, że bez zgody właściciela budynku tj. Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w [...] oraz organu administracji architektoniczno-budowlanej w 2003 r. wykonano roboty budowlane polegające na wykonaniu czterech otworów komunikacyjnych w każdej z żelbetonowych ścian dylatacyjnych, co doprowadziło do połączenia dwóch lokali znajdujących się na parterze budynku [...] i [...]. Pozostaje poza sporem fakt, że przeprowadzone roboty budowlane w lokalach nr [...],[...] i [...] w budynku przy ul. [...] w [...], wykonane zostały bez uzyskania pozwolenia na budowę ani bez dokonania zgłoszenia zamiaru ich wykonania i obejmowały m. in. części wspólne ww. budynku. Roboty bowiem ingerowały w konstrukcję budynku. Istota skargi sprowadza się do problemu, czy w toku postępowania w przedmiocie nałożenia w trybie art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego obowiązków w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem można badać prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, czy też jest to niedopuszczalne. Organ stoi na stanowisku, że przepis art. 51 Prawa budowlanego normujący postępowanie naprawcze nie nakłada na organ nadzoru budowlanego obowiązku badania, czy inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jak też nie stanowi podstawy prawnej dającej uprawnienie temu organowi do żądania od inwestora złożenia oświadczenia, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 tej ustawy. Sąd nie podziela powyższego stanowiska. Po pierwsze należy zauważyć, że wyrok NSA z dnia 25 lipca 2012 r., na który powołuje się organ (akt II OSK 801/11) nie został podjęty jednomyślnie, jeden sędzia złożył zdanie odrębne. Po drugie, najnowsze orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 22 sierpnia 2014 r., II OSK 490/13 i wyroki w nim powołane – treść dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl), prezentuje odmienną linię orzeczniczą. W trybie art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy wprawdzie nie można wprawdzie na inwestora nałożyć obowiązku złożenia przewidzianego w art. 32 ust. 4 pkt 2 tej ustawy oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ale nie wyłącza to wynikającej z art. 4 ustawy konieczności legitymowania się przez inwestora prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Skoro w toku postępowania skarżąca, będąca wspólnotą mieszkaniową, do której kompetencji należą sprawy dotyczące nieruchomości wspólnej, podnosiła, że inwestor nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, nie wyraziła zgody na połączenie samodzielnych lokali, co w świetle art. 22 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 1892) wymaga jej zgody, obowiązkiem organu było zbadanie tej kwestii. Uzyskanie zgody wspólnoty mieszkaniowej na roboty budowlane ingerujące w części wspólne wymagało zgody wspólnoty, razie odmowy zainteresowany właściciel lokalu może żądać rozstrzygnięcia przez sąd, co dla organu, gdyby inwestor nie uzyskał zgody na połączenie lokali i powództwa do sądu powszechnego - byłoby ew. podstawą do zawieszenia postępowania zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Jak podkreślił NSA w ww. wyroku z dnia 22 sierpnia 2014 r., organy nie mogą wszak wydać decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 ustawy, dopóki nie będą miały pewności, że adresatem tej decyzji jest inwestor dysponujący nieruchomością na cele budowlane stosownie do art. 4 ustawy. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy ponownie ocenią możliwość wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane przed uzyskaniem przez inwestora zgody na prowadzone roboty budowlane i podejmą rozstrzygnięcie mając na uwadze powyższe uwagi Sądu. Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania uzasadnione jest przepisami art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło