VII SA/Wa 1290/15
WyrokWSA w Warszawie2016-05-05
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Halina Emilia Święcicka, Maria Tarnowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na umieszczenie reklam na zabytku wpisanym do rejestru zabytków może zostać umorzone jako bezprzedmiotowe, jeśli reklamy zostały już zamontowane przed wydaniem pozwolenia?Ratio decidendi
Pozwolenie konserwatorskie ma charakter decyzji uprawniającej do rozpoczęcia prac i może dotyczyć wyłącznie przyszłych zamierzeń inwestycyjnych. Jeśli reklamy zostały już zamontowane na zabytku, postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na ich umieszczenie jest bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym zasady czynnego udziału strony, nie mają znaczenia, jeśli nie miały istotnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi spółki z o.o. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego utrzymującą w mocy decyzję Miejskiego Konserwatora Zabytków o umorzeniu postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na umieszczenie reklam na zabytkowej kamienicy. Reklamy zostały już zamontowane na budynku przed złożeniem wniosku o pozwolenie. Spółka zarzuciła naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.), Sędzia WSA Maria Tarnowska, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2016 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. w [...] na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] marca 2015 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [...] marca 2015 r., po rozpatrzeniu odwołania [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] od decyzji Miejskiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...] marca 2014 r. umarzającej postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na umieszczenie reklam i szyldów lokalu na budynku przy ul. [...] w [...], działając na podstawie art. 7 pkt 1, art. 36 ust. 1 pkt 1, art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1446) oraz 17 pkt 2, art. 127 § 2, art.138 § 1 pkt 1 k.p.a. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Jak wynika z akt sprawy, pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] zwróciła się z wnioskiem o wydanie pozwolenia na umieszczenie na zabytku wpisanym do rejestru zabytków – kamienicy przy ul. [...] w [...] reklam w formie kasetonu wiszącego, grafiki i billboardu.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. Miejski Konserwator Zabytków w [...] umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wydania udzielenia pozwolenia na umieszczenie reklam i szyldów lokalu na budynku przy ul. [...] w [...] wskazując, że objęte wnioskiem urządzenia reklamowe zostały już na budynku umieszczone.
Na skutek odwołania wniesionego przez wnioskodawcę, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. uchylił ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Powodem wydania decyzji kasacyjnej było naruszenie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu.
W toku ponownego rozpatrzenia sprawy, organ ochrony zabytków pierwszej instancji przeprowadził w dniu [...] lutego 2014 r. oględziny budynku przy ul. [...] w [...], podczas których stwierdzono umieszczone na budynku reklamy.
W związku z powyższym Miejski Konserwator Zabytków w [...] decyzją z dnia [...] marca 2014 r. umorzył postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na umieszczenie reklam i szyldów lokalu na budynku przy ul. [...] w [...] jako bezprzedmiotowe.
W odwołaniu od ww. decyzji skarżąca postawiła zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. i wynikającej z niego zasady czynnego udziału stron w postępowaniu, poprzez uniemożliwienie jej wypowiedzenie się co do zebranego materiału dowodowego, w tym protokołu z oględzin przeprowadzonych w dniu [...] lutego 2014 r.
Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wskazał, że kamienica przy ul. [...] znajduje się na terenie zespołu urbanistyczno-architektonicznego miasta [...], wpisanego do rejestru zabytków pod numerem [...], na podstawie decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...] marca 1980 r. Powołał przepis art. 36 ust. 1 pkt 11 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, zgodnie z którym pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga podejmowanie działań, które mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku wpisanego do rejestru, przy czym zabytkiem w myśl art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. b cyt. ustawy jest także układ urbanistyczny. Z kolei zgodnie z art. 3 pkt 12 tej ustawy, historyczny układ urbanistyczny to przestrzenne założenie miejskie lub wiejskie, zawierające zespoły budowlane, pojedyncze budynki i formy zaprojektowanej zieleni, rozmieszczone w układzie historycznych podziałów własnościowych i funkcjonalnych, w tym ulic i sieci dróg. Oznacza to m.in. zachowanie formy i wyrazu architektonicznego poszczególnych budynków tego układu w zakresie składającym się na wygląd objętego ochroną terenu.
Organ odwoławczy wskazał, że fakt zamontowania przedmiotowych nośników reklamowych na elewacji budynku przy ul. [...] w [...] przesądza o bezprzedmiotowości postępowania w sprawie wydania pozwolenia, a w konsekwencji o jego umorzeniu. Podkreślił, że istotą sprawy o udzielenie pozwolenia na prowadzenie działań przy zabytku wpisanym do rejestru, jest wyrażenie zgody na rozpoczęcie zamierzonych prac przez inwestora. Pozwolenie konserwatorskie ma charakter decyzji uprawniającej do rozpoczęcia prac.
Zarzuty podniesione w odwołaniu co do naruszenia zasady czynnego udziału stron w postępowaniu, uznał za chybione wskazując, że pełnomocnik skarżącej brał udział w oględzinach przeprowadzonych w dniu [...] lutego 2014 r.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] marca 2015 r. złożyła [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] wnosząc o jej uchylenie. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 10 § 1 k.pa. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez brak zawiadomienia strony skarżącej o możliwości zapoznania się z aktami postępowania przed wydaniem decyzji z dnia [...] marca 2014 r. przez Miejskiego Konserwatora Zabytków w [...].
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. –Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności
z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a.
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skargę należało oddalić.
Przedmiotem postępowania Sądu była decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] marca 2015 r. utrzymująca w mocy decyzję Miejskiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...] marca 2014 r. o umorzeniu postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na umieszczenie reklam i szyldów lokalu na budynku przy ul. [...] w [...].
Nie było kwestionowane w rozpatrywanej sprawie, iż kamienica przy ul. [...] znajduje się na terenie zespołu urbanistyczno-architektonicznego miasta [...], wpisanego do rejestru zabytków pod numerem [...], na podstawie decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...] marca 1980 r.
Wskazać należy, iż przedmiot, zakres i formy ochrony zabytków oraz opieki nad nimi określa ustawa z dnia 23 lipca 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2014r, poz. 1446 ze zm.) oraz akty wykonawcze do tej ustawy.
Zgodnie z treścią z art. 36 ust. 1 pkt 11 ww. ustawy podejmowanie działań, które mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku wpisanego do rejestru wymaga pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków.
Podkreślić należy, że objęcie ochroną konserwatorską poprzez wpisanie układu urbanistyczno-architektonicznego miasta do rejestru zabytków nie oznacza, że na terenie tym zabronione są jakiekolwiek działania, w tym umieszczanie na zabytku wpisanym do rejestru urządzeń technicznych, tablic, reklam napisów, czy też działania, które mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu. Jednak każdorazowo przed prowadzeniem prac o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 10 i 11 powołanej wyżej ustawy inwestor powinien uzyskać pozwolenie organu konserwatorskiego, który oceni dopuszczalność ich realizacji pod względem wpływu na zachowanie walorów zabytkowych chronionego obszaru.
Powyższe oznacza, że pozwolenie, o którym mowa w art. 36 ust. 1 pkt 10 i 11 ww. ustawy wydawane jest dla inwestycji, która realizowana będzie po jego uzyskaniu.
Pozwolenie takie nie może być pozwoleniem następczym, wydanym już po wykonaniu urządzenia reklamowego. Podkreślić należy, że decyzja o pozwoleniu na podejmowanie działań, które mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku wpisanego do rejestru, ma charakter decyzji uprawniającej właściciela do rozpoczęcia prac. Może więc dotyczyć wyłącznie przyszłych zamierzeń inwestycyjnych.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że na budynku przy ul. [...] w [...] zainstalowano już elementy reklamowe klubu, kaseton reklamowy, wielkoformatowe zdjęcia, kasetony.
Wobec powyższego wydanie decyzji uprawniającej do tych działań nie jest już możliwe, nie można bowiem w tej sytuacji wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie co do istoty. Słusznie zatem uznał organ odwoławczy, stwierdził, iż postępowanie w sprawie dotyczącej wyrażenia zgody na umieszczenie reklamy na budynku objętym ochroną konserwatorską jest w takich okolicznościach bezprzedmiotowe.
W świetle powyższego zarzuty podnoszone w skardze przez stronę skarżącą są bez znaczenia. Zauważyć przy tym należy, że stawiając zarzut naruszenia przepisów procesowych, tj. naruszenie art. 10 § 1 k.p.a., tylko wtedy mógłby odnieść skutek w postaci uwzględnienia skargi, gdyby to naruszenie miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym, na stronie stawiającej zarzut spoczywa ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy. W ocenie orzekającego w sprawie Sądu taki stan nie zachodzi.
Mając powyższe na uwadze, wobec bezzasadności skargi, należało orzec, jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło