VII SA/Wa 1883/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 maja 2016 r. sprawy ze skargi Z. S. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2015 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.) - po rozpatrzeniu wniosku Z. S. o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r., nr [...], umarzającej postępowanie administracyjne w ramach nadzoru budowlanego dotyczące robót budowlanych wykonywanych w lokalu nr [...] w budynku przy ul. K. w W. - odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r., nr [...]. Organ wskazał, że zgodnie z art. 157 § 2 Kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Natomiast stosownie do art. 61a § 1 Kpa, gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Wszczęcie i prowadzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zależy zatem od uprzedniej kontroli przez organ, czy zachodzą formalnoprawne przesłanki warunkujące jego dopuszczalność. Należy do nich w pierwszej kolejności ustalenie, czy wnioskodawcy przysługuje przymiot strony w tym postępowaniu. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podniósł, że stosownie do treści art. 28 Kpa, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek, a pojęcie interesu prawnego, na którym oparta jest legitymacja procesowa strony w postępowaniu administracyjnym, należy ustalać według norm prawa materialnego. Organ nadmienił, że w piśmie z dnia 14 listopada 2014 r., stanowiącym uzupełnienie wniosku o stwierdzenie nieważności, pełnomocnik wnioskodawcy wskazał, że Z. S. jest najemcą lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. K. w W. Na dowód powyższego załączono kopię przydziału kwatery stałej - mieszkania służbowego z dnia [...] czerwca 1958 r. Organ podkreślił, iż z samego faktu zamieszkiwania lokalu sąsiadującego z lokalem nr [...] w budynku przy ul. K. w W. nie wynika posiadanie przez najemcę tego lokalu interesu prawnego w przedmiotowej sprawie. Wskazał, że w sprawach z zakresu Prawa budowlanego związanych z przedmiotowym budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym, a w szczególności z zakresu jego utrzymania, czy też robót budowlanych w nim wykonywanych, stroną będzie jedynie właściciel/właściciele bądź zarządca tego obiektu. Z kolei w imieniu ogółu właścicieli lokali tego obiektu występuje z mocy prawa Wspólnota Mieszkaniowa, działająca przez Zarząd. Jednak stroną postępowania nie będą z kolei lokatorzy (najemcy), gdyż nie posiadają żadnego tytułu prawnego do poszczególnych lokali. Powyższe, zdaniem organu znajduje potwierdzenie w decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2004r., nr [...] umarzającej postępowanie odwoławcze, w której stwierdzono, iż Z. S. posiada w rozpatrywanej sprawie jedynie interes faktyczny a nie prawny. W związku z powyższym nie może być uznany za stronę postępowania administracyjnego. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r. znak [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2015 r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ podkreślił, że zgodnie z poglądem utrwalonym w orzecznictwie sądowo - administracyjnym, posiadanie interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalenie przepisu prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś własnej potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu, sprzecznych z potrzebami danego podmiotu - strony postępowania. Interes prawny jest kategorią normatywną, mającą swe źródło w przepisach regulujących sposób załatwienia sprawy i stanowiących podstawę prawną jej rozstrzygnięcia, zarazem ściśle związaną z przedmiotem prowadzonego postępowania. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zauważył, że od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli sytuację, w której określony podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawę żądania stosownych czynności organu administracji publicznej. Wówczas ten podmiot nie ma przymiotu strony w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Natomiast z akt przedmiotowej sprawy wynika, że Z. S. nie posiada przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie robót budowlanych wykonywanych w lokalu nr [...] w budynku przy ul. K. w W., zakończonym decyzją organu powiatowego z dnia [...] sierpnia 2003 r. Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z samego faktu zamieszkiwania lokalu sąsiadującego z lokalem nr [...] w budynku przy ul. K. w W., nie wynika posiadanie przez najemcę tego lokalu interesu prawnego w przedmiotowej sprawie, wobec czego należało utrzymać w mocy postanowienie [...] wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2015 r. Nr [...]. Z. S. reprezentowany przez pełnomocnika w osobie córki E. M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2015 r.. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie. W uzasadnieniu skargi opisał przebieg postępowania administracyjnego a ponadto podkreślił, że niesłusznie nie został uznany za stronę postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uwzględnienie skargi przez Sąd następuje więc jedynie w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły i w związku z tym skarga nie mogła zostać uwzględniona. Zgodnie z treścią art. 157 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), zwanej dalej Kpa, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W sytuacji złożenia przez dany podmiot wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji wszczęcie postępowania w omawianym trybie wymaga uprzedniej kontroli ze strony organu, czy zachodzą przesłanki formalnoprawne warunkujące jego dopuszczalność, w tym konieczne jest ustalenie, czy wniosek ten pochodzi od strony. W przypadku, gdy z żądania wszczęcia postępowania wynika w sposób oczywisty i nie budzący wątpliwości, że podmiot je wnoszący nie ma przymiotu strony, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, na podstawie art. 61a § 1 Kpa. Stosownie do art. 28 Kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny w postępowaniu administracyjnym oznacza ustalenie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby. Podmiot dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia ani obowiązki, nie ma przymiotu strony w świetle art. 28 Kpa i nie jest legitymowany do żądania wszczęcia postępowania, czy też kwestionowania zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć. Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, kiedy to dany podmiot jest wprawdzie zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak wskazać przepisu prawa, który uprawniałby do żądania stosownych czynności organu administracyjnego. Zdaniem Sądu, organ prawidłowo uznał, że w sprawach z zakresu Prawa budowlanego związanych z budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym, a w szczególności z zakresu jego utrzymania czy też robót budowlanych w nim wykonywanych, stroną będzie jedynie właściciel bądź zarządca tego obiektu. W imieniu ogółu właścicieli lokali tego obiektu występuje z mocy prawa Wspólnota Mieszkaniowa działająca przez Zarząd. Jednak strona postępowania nie będą lokatorzy (najemcy), gdyż nie posiadają żadnego tytułu prawnego do poszczególnych lokali. Należy podkreślić, że Z. S. jest najemcą lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. K. w W. co wynika z przedłożonej do akt administracyjnych kopii przydziału kwatery stałej - mieszkania służbowego z dnia [...] czerwca 1958 r. Ponadto wskazać należy, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r., nr [...] po rozpatrzeniu odwołania Z. S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r., nr [...], umorzył postępowanie odwoławcze ze względu na brak przymiotu strony odwołującego. Decyzja ta nie została zaskarżona do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie w związku z czym stała się ostateczna. W tych okolicznościach Sąd podziela stanowisko organu, że Z. S. nie wykazał swego interesu prawnego we wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r., nr [...], umarzającej postępowanie administracyjne w ramach nadzoru budowlanego dotyczące robót budowlanych wykonywanych w lokalu nr [...] w budynku przy ul. K. w W., wobec czego organ miał podstawy do zastosowania przepisu art. 61a Kpa i odmowy wszczęcia postępowania. Mając powyższe na uwadze, wobec bezzasadności skargi, należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).