II OSK 2014/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Hauser po rozpoznaniu w dniu 28 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. T. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 6 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Rz 1271/15 w sprawie ze skargi A. T. na postanowienie Podkarpackiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Rzeszowie z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym postanawia oddalić skargę kasacyjną. Postanowieniem z 6 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Rz 1271/15 (dalej postanowienie z 6 maja 2016 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (dalej WSA albo sąd I instancji) w pkt 1 odrzucił skargę A. T. na postanowienie Podkarpackiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Rzeszowie (dalej PPWIS) z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...], zapadłe w przedmiocie uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym za niezasadne. W pkt 2 postanowienia Sąd zwrócił skarżącej kwotę 100 zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi. W uzasadnieniu powyższego postanowienia WSA wskazał, że pismem z 5 września 2015 r. skarżąca wniosła do Sądu skargę na postanowienie z [...] sierpnia 2015 r., którym utrzymano w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Sanoku z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...], wydane w sprawie stanowiska wierzyciela o uznaniu zarzutów wniesionych przez skarżącego w postępowaniu egzekucyjnym za bezzasadne. W dniu 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 658). Postępowanie sądowe w niniejszej sprawie zostało wszczęte po tej dacie, dlatego zgodnie z art. 2 ustawy nowelizującej, przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2016, poz. 718 ze zm., dalej p.p.s.a.), stosuje się w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą. Stosownie do treści tego przepisu kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Aktualnie nie jest możliwe zaskarżenie do sądu administracyjnego postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. W rozpoznawanej sprawie na skarżącą nałożona została grzywna w celu przymuszenia (postanowienie z dnia [...] czerwca 2015 r.) do wykonania obowiązku poddania małoletniego P. T. obowiązkowym szczepieniom ochronnym. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego skarżąca zgłosiła zarzuty do prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Zarzuty te mocą postanowienia PPIS w Sanoku z dnia [...] lipca 2015 r. zostały uznane za nieuzasadnione. Rozstrzygniecie to utrzymane zostało w mocy, na podstawie postanowienia PPWIS w Rzeszowie z dnia [...] sierpnia 2015 r. Oznacza to, że zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie są rozstrzygnięciami wydanymi w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym (art. 34 § 1 i 2 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm., dalej u.p.e.a.). Skoro skarga została wniesiona po 15 sierpnia 2015 r., a jej przedmiot stanowi postanowienie wierzyciela wydane w postępowaniu egzekucyjnym w sprawie zgłoszonych zarzutów, zatem skarga jako niepodlegająca właściwości sądu administracyjnego podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i art. 3 § 2 pkt 3 w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a. W skardze kasacyjnej z 6 czerwca 2016 r. A. T. reprezentowana przez adwokata zaskarżyła w całości postanowienie z 6 maja 2016 r. zarzucając naruszenie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że nowelizacja p.p.s.a. znajduje zastosowanie do sprawy w toku i tym samym bezzasadne przyjęcie kognicji sądu administracyjnego. Skarżąca kasacyjnie wniosłą o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz o zwrócenie się z zapytaniem do Trybunału Konstytucyjnego co do zgodności z Konstytucją art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. z art. 2, 30, 31 ust. 1, 2, 3, art. 45 ust. 1 oraz art. 68 ust. 1, 2 i 3, art. 77 ust. 2 Konstytucji RP. W odpowiedzi na skargę kasacyjną z 27 lipca 2016 r., nr [...], PPWIS wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjnych zważył, co następuje: Skarga kasacyjna podlegała oddaleniu. Orzekając w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny z mocy art. 183 § 1 p.p.s.a. ograniczony był zakresem kontroli instancyjnej wyznaczonym treścią zarzutu kasacyjnego oraz przytoczonej na jego poparcie argumentacji. Wobec braku wystąpienia którejkolwiek z podstaw nieważności postępowania sądowego, podlegających uwzględnieniu z urzędu, rozpoznanie sprawy odbyło się w granicach wytyczonych przez ramy wniesionego środka zaskarżenia. Rozpoznając sprawę w granicach wskazanej podstawy kasacyjnej, wniesiony środek odwoławczy należało oddalić, ponieważ sformułowany w nim zarzut nie okazał się zasadny. Ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2015 r., poz. 658) zmianie uległo brzmienie art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. Nowelizacja ta wprowadzona na podstawie art. 1 pkt 1 lit. a przywołanej ustawy polegała na wyłączeniu spod sądowoadministracyjnej kontroli postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Z mocy art. 2 w zw. z art. 3 ustawy nowelizującej, zmiana ta weszła w życie z dniem 15 sierpnia 2015 r. obejmując swoim zakresem wszczęte od tej daty postępowania sądowe. Jak trafnie ustalił to sąd I instancji, postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie zostało zainicjowane po dniu 15 sierpnia 2015 r. Z akt sprawy wynika, że skarga wpłynęła do organu administracji w dniu 9 września 2015 r. Wobec tego, że została ona złożona na postanowienie wierzyciela o uznaniu zgłoszonych zarzutów za bezpodstawne, podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Skarżąca kasacyjnie błędnie przyjmuje, jakoby w analizowanym zakresie ustawa nowelizująca znajdowała zastosowanie do sprawy w toku. Należy w tym zakresie odróżnić tok postępowania egzekucyjnego w administracji oraz zainicjowanie wniesieniem skargi odrębnego postępowania sądowoadministracyjnego, którego celem jest dokonanie oceny zgodności z prawem zaskarżonego przejawu działania albo zaniechania administracji publicznej. Innymi słowy, postępowanie prowadzone przed sądem administracyjnym zarówno z punktu widzenia ustrojowego jak i procesowego stanowi zupełnie odrębny rodzaj procedury, który nie stanowi kontynuacji procesu prowadzonego przed organem administracji publicznej. Trzeba w tym miejscu zauważyć, że przedstawiona powyżej nowelizacja art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. nie doprowadziła do ograniczenia standardów ochrony sądowej w stosunku do orzeczeń administracji publicznej. Jak zostało to bowiem wyjaśnione w uzasadnieniu projektu ustawy nowelizującej, postanowienia wierzyciela zapadające w ramach rozpoznania wniesionego zarzutu mają charakter incydentalny. W tych przypadkach w pełni skuteczna ochrona praw jednostki jest zapewniona przez możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego rozstrzygnięć wydanych w sprawie głównej, to znaczy postanowień organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów (zob. uzasadnienie projektu ustawy nowelizującej, druk sejmowy nr 1633 dostępny na stronie http://www.sejm.gov.pl/Sejm7.nsf/druk.xsp?nr=1633; dostęp 28.09.2016 r.). Innymi słowy, rezygnacja przez ustawodawcę z możliwości bezpośredniego zaskarżenia postanowienia wierzyciela zapadłego w przedmiocie zgłoszonych zarzutów nie oznacza, że rozstrzygnięcie to zostało wyłączone spod sądowej kontroli. Na zasadzie wyrażonej w art. 135 p.p.s.a. podlega ono weryfikacji z punktu widzenia jego zgodności z prawem w ramach kontroli postanowienia organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów. Z tego względu za niezasadny w ocenie Sądu należało uznać sformułowany wniosek o zwrócenie się zapytaniem do TK co do zgodności art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. ze wskazanymi w skardze kasacyjnej przepisami Konstytucji RP. Mając powyższe na uwadze Sąd działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.