II FSK 2381/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala, Sędzia NSA Jerzy Rypina, Sędzia WSA del. Marek Olejnik (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. C. i S. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 25 maja 2016 r. sygn. akt I SA/Go 123/16 w sprawie ze skargi M. C. i S. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze z dnia 11 lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2015 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od M. C. i S. C. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze kwotę 1.800 (jeden tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 25 maja 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim (sygn. akt I SA/Go 123/16) oddalił skargę M. C. i S. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze z dnia 11 lutego 2016 r. w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2015 r., utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta G. z 17 grudnia 2015 r. w wysokości 32.189 zł, obejmujące podatek od nieruchomości w kwocie 29.005 zł oraz podatek rolny w kwocie 3.184 zł. Małżonkowi wywiedli skargę kasacyjną od powyższego wyroku i zaskarżyli go w całości. Wnieśli o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a także o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.), dalej: p.p.s.a., przy jednoczesnym zrzeczeniu się rozprawy. Wyrokowi zarzucili na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., wskutek naruszenia: art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych z dnia 12 stycznia 1991 r. oraz art. 3 pkt 2 (Dz.U. z 2014 r., poz. 849, dalej u.p.o.l.) i ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz.U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm. dalej: u.p.b.) poprzez błędną wykładnię art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. oraz art. 3 pkt 2 u.p.b., według której za dach należy również uznać tymczasowe zabezpieczenie obiektu budowlanego przed wpływami atmosferycznymi (folia), pozostałości po dachu, które wskutek całkowitego zniszczenia mogą być jedynie rozebrane, a nie wyremontowane. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucili także naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie, pomimo iż postępowanie podatkowe zostało przeprowadzone z naruszeniem: - art. 121 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), dalej: O.p., tj. w sposób sprzeczny z zasadą przeprowadzania postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych; - art. 122 O.p., w zakresie, w jakim zaskarżony wyrok, jak i poprzedzające je decyzje zostały wydane bez dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy; - art. 187 § 1 O.p., w zakresie w jakim organ wybiórczo wybrał z zebranego materiału dowodowego tylko te dowody, które są na ich korzyść (opinia A. R.) i nadał jej wyłączną moc dowodową, a tym samym pozbawił mocy dowodowej inne dowody w sprawie, w tym w szczególności opinii P[...] z dnia 7 kwietnia 2014 r. i opinii T. J. z marca 2013 r.; - art. 191 O.p., w zakresie w jakim organ nie dokonał logicznej i spójnej oceny całości zebranego materiału dowodowego; - art. 194 § 1 i 2 O.p., w zakresie w jakim odmówiono uznania opinii Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 kwietnia 2014 r za dokument urzędowy; - art. 210 § 4 O.p., w zakresie w jakim zaskarżona decyzja nie zawierała wyczerpującego i logicznego uzasadnienia (prawnego i faktycznego) odnośnie wykazania, w oparciu o jakie przesłanki organ podatkowy w zaskarżonej decyzji uznał, iż prawidłowa, spójna i logiczna jest opinia biegłego R., zaś pozbawił tych cech opinii Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 kwietnia 2014 r. oraz opinii T. J. z marca 2013 r. Zarzucili także naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 141 § 4 p.p.s.a., w zakresie w jakim zaskarżony wyrok nie zawierał wyczerpującego i logicznego uzasadnienia prawnego i faktycznego w zakresie wykładni art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. oraz art. 3 pkt 2 u.p.b., według której za dach należy również uznać tymczasowe zabezpieczenie obiektu budowlanego przed wpływami atmosferycznymi (folia), pozostałości po dachu, które wskutek całkowitego zniszczenia mogą być jedynie rozebrane, a nie wyremontowane. A także odnośnie wykazania, w oparciu o jakie przesłanki Sąd uznał, iż prawidłowa, spójna i logiczna jest opinia biegłego R., zaś pozbawił tych cech opinii Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 kwietnia 2014r oraz opinii T. J. z marca 2013r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosło o jej oddalenie i zasądzenie na rzecz organów kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i wobec tego polega oddaleniu. Problem rozstrzygany w sprawie stanowił również przedmiot rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 19 stycznia 2017 r. o sygn. II FSK 2380/16, dotyczącym tych samych Skarżących w zakresie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2014 r. Został on wydany w tym samym składzie sędziowskim, zaś jego uzasadnienie jest tożsame z uzasadnieniem w rozpatrywanej sprawie, więc w niniejszej sprawie została wykorzystana argumentacja użyta w ww. sprawie o sygn. II FSK 2380/16. Analizując podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące zarówno prawa procesowego, jak też prawa materialnego, należy stwierdzić, że argumentację skarżącej podnoszoną na uzasadnienie zarzutów można sprawdzić do twierdzenia, że bezpodstawnie zakwalifikowano obiekt budowlany skarżącej jako budynek, skoro 90 % dachu tego budynku uległo spaleniu zaś pozostała część uległa całkowitej dewastacji. Dokonując oceny zasadności spornych kwestii w punkcie wyjścia należy zdefiniować pojęcie budynku w ujęciu podatkowym. Zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. budynkiem jest obiekt w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadający fundamenty i dach. Według skarżącej, posiadany przez nią obiekt budowlany nie jest budynkiem, bo chociaż jest trwale związany z gruntem, posiada fundament oraz jest wydzielony z przestrzeni, to nie posiada w znaczeniu funkcjonalnym dachu. Z przedstawionej wyżej definicji legalnej budynku wynika jednoznacznie, że ustawodawca nie uwzględnił w niej stanu technicznego budynku. Wobec tego wbrew wywodom zawartym w skardze kasacyjnej, stan techniczny budynku, czy też zdewastowanie, nie mają wpływu na to, czy jest on budynkiem w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a w konsekwencji czy podlega opodatkowaniu. Nie ulega wątpliwości, że pozbawienie istniejącego budynku dachu, a więc jednego z elementów składających się na budynek w ujęciu podatkowym, powoduje niemożność jego opodatkowania. Jednakże należy wskazać, że do momentu całkowitego usunięcia, demontażu lub rozbiórki budynek posiada dach. Stan dachu, jego uszkodzenie lub usunięcie (spalenie) w znacznej części nie oznacza, że dany obiekt nie posiada dachu, a przez to pozostaje być budynkiem w rozumieniu ustawy podatkowej. Dopiero obiekt całkowicie (w 100%) i trwale pozbawiony dachu przestaje być budynkiem w rozumieniu prawa podatkowego, a nawet obiektem budowlanym w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. Obiekt budowlany pozostaje budynkiem w ujęciu podatkowym nawet wtedy, gdy ze względów technicznych, prawnych czy faktycznych nie jest i nie może być wykorzystywany. Niemniej jednak musi spełniać wszystkie warunki, o których mowa o definicji budynku zawartej w art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. Z ustaleń organu podatkowego wynika, że na piętrowym, całkowicie podpiwniczonym budynku z poddaszem gospodarczym znajduje się dach wielospadowy, o konstrukcji więźby dachowej drewnianej, krytej dachówką ceramiczną, a częściowo folią (jako zabezpieczenie po pożarze). Więźba dachowa została zabezpieczona prowizorycznie w postaci krokwi (łat), podpartych prowizorycznymi stolcami. Przedstawione wyżej ustalenia nie uzasadniają, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego twierdzenia, że obiekt budowlany nie posiada dachu. Także załączona dokumentacja fotograficzna budynku przeczy twierdzeniom skarżącej, co do braku dachu. Oczywiście odrębną kwestią jest stan techniczny dachu, ale formułowane wypowiedzi w tym zakresie pozostają bez wpływu na kwalifikację obiektu budowlanego według kryteriów wynikających z art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. gdyż definicja budynku odwołuje się do istnienia poszczególnych elementów budynku, a nie do ich stanu technicznego. W rozpoznawanej sprawie stan budynku nie jest sporny i wynika zarówno z Powiatowego Inspektora Nadzory Budowlanego w [...] z dnia 29 kwietnia 2013 r., jak też z dnia 7 kwietnia 2014 r., a także z powołanego w sprawie przez organ podatkowy biegłego A. R. W tym miejscu należy zaznaczyć, że przedłożone w sprawie dowody w postaci opinii technicznych zawierają ocenę stanu budynku dokonaną na podstawie oględzin i dostępnej dokumentacji. Oceny obiektu budowlanego pod względem prawnym na podstawie zebranych w sprawie dowodów dokonuje organ podatkowy. Tylko organy podatkowe, a nie biegły z zakresu budownictwa, władne są do rozstrzygnięcia o tym, czy kontrolowany obiekt budowlany jest budynkiem. Z tego też względu przypisywanie zawartych w opiniach technicznych ocenom prawnych ich autorów jest całkowicie nieuprawnione. Całkowicie niezrozumiały jest zarzut skargi kasacyjnej o wybiórczym traktowaniu przez organ podatkowy dokumentów urzędowych. W punkcie wyjścia należy wskazać, że dokumentem urzędowym jest dokument sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy władzy publicznej i inne organy państwowe w zakresie ich działania. Dowód urzędowy, sporządzany przez upoważniony do jego organ w zakresie swojego działania, stanowi dowód tego, co w nim urzędowo stwierdzone. Każda ze stron postępowania ma możliwość zakwestionowania zgodności z prawdą zawartych w dokumencie okoliczności jednakże powinna swoje stanowisko udowodnić. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w oznaczonym stanie faktycznym, kiedy to inspektor PINB w piśmie z dnia 7 kwietnia 2014 r. uznał, że obiekt budowlany w chwili obecnej nie posiada dachu, gdy z dalszej części tego pisma wynikało, że spaleniu uległa znaczna część dachu, że więźba dachowa została zabezpieczona itp. Treść powyższego dokumentu uzasadniała konieczność odwołania się do opinii biegłego z zakresu budownictwa. Skorzystanie przez organ z takiej możliwości nie może stanowić podstawy do stawiania organowi jakichkolwiek zarzutów. Z tego też względu za całkowicie bezzasadny należało uznać zarzut naruszenia przez organ podatkowy art. 121, art. 122, art. 187 § 1, art. 191, art. 194 § 1 i 2 oraz art. 210 § 4 O.p. W zaskarżonym wyroku Sąd pierwszej instancji, wbrew twierdzeniom skarżącej, trafnie wskazał, że postępowanie podatkowe zapewniło wyjaśnienie wszystkich istotnych w sprawie kwestii i odniósł się też do spraw opinii biegłego oraz dokumentów sporządzonych przez inspektora nadzoru budowlanego. Tego stanowiska sądu skarżąca nie podważyła w sposób wyczerpujący przesłankę z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Mając powyższa na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono zgodnie z art. 204 pkt 1 p.p.s.a.