II GZ 970/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz po rozpoznaniu w dniu 6 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. Spółki komandytowej z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 1 czerwca 2016 r., sygn. akt III SA/Lu 1607/15 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. Spółki komandytowej z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] września 2015 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 1 czerwca 2016 r., sygn. akt III SA/Lu 1607/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.), odmówił wstrzymania, na wniosek A. Spółki komandytowej z siedzibą w W., wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] września 2015 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry. W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że A. Spółka komandytowa wraz ze skargą na wyżej powołaną decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że wykonanie zaskarżonej decyzji będzie się wiązać z koniecznością zapłaty dobrowolnej lub w drodze egzekucji kary pieniężnej w znacznej wysokości. Skarżąca wyjaśniła, że z jej udziałem toczy się kilkadziesiąt postępowań w analogicznych sprawach w całej Polsce. Wykonanie kwestionowanych decyzji oznaczałoby stratę finansową dla spółki, wobec której dotychczas wydane decyzje odnośnie kar opiewają na łączną kwotę 600.000 zł. Tak duży rozmiar kar skutkować będzie zaprzestaniem realizacji zobowiązań, co doprowadzi do stanu upadłości spółki. Z bilansu spółki wynika zaś, że w pierwszych pięciu miesiącach 2015 r. poniosła stratę w wysokości 5.468,87 zł, zaś w roku obrotowym 2014 r. strata wyniosła 10.304,88 zł. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, Sąd I instancji stwierdził, groźba ewentualnej upadłości spółki nie została w żaden sposób uprawdopodobniona, a przedmiotem zaskarżonej decyzji jest kara pieniężna w wysokości minimalnej. W ocenie Sądu I instancji, w aktach sprawy brak dokumentów obrazujących aktualną kondycję finansową skarżącej, przez co nie jest możliwa ocena, czy wykonanie zaskarżonej decyzji może prowadzić do wyrządzenia jej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego zmianę poprzez uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że skarżąca nie wskazała konkretnych okoliczności wystarczających do uznania, iż zachodzi wysokie prawdopodobieństwo wyrządzenia jej znacznej szkody w razie wykonania zaskarżonej decyzji, podczas gdy z załączonych dowodów wynikało, że spółka w razie przymusowego wykonania zaskarżonej decyzji i innych ostatecznych decyzji ją obciążających nie byłaby w stanie dalej prowadzić działalności gospodarczej. Ponadto spółka zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. przez jego niezastosowanie. Spółka wniosła o dopuszczenie dowodów z dokumentów załączonych do zażalenia na okoliczność uzasadnienia wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu zażalenia spółka powołała się przede wszystkim na konieczność zakończenia działalności gospodarczej, wielość nałożonych kar pieniężnych w łącznej wysokości 1.572.000 zł oraz prawdopodobieństwo uchylenia zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji. Wyrokiem z dnia 7 czerwca 2016 r. Wojewódzki Sad Administracyjny w Lublinie oddalił skargę w niniejszej sprawie. Od powyższego wyroku w dniu 29 września 2016 r. została złożona skarga kasacyjna. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy zauważyć, że w myśl art. 61 § 6 pkt 2 p.p.s.a. wstrzymanie wykonania aktu lub czynności traci moc z dniem uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę. W niniejszej sprawie wyrok WSA w Lublinie z dnia 7 czerwca 2016 r. oddalający skargę nie jest jeszcze prawomocny, stąd zasadne było rozpoznanie zażalenia na postanowienie z dnia 1 czerwca 2016 r. odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i z tych przyczyn podlega oddaleniu. Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Strona skarżąca zgłaszająca wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności winna wykazać istnienie prawdopodobieństwa doznania znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków jego wykonania. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne. W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji w przedmiocie wymierzenia skarżącej spółce kary pieniężnej w wysokości 12000 zł. Przede wszystkim podkreślić należy, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez Sąd I instancji ocena wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest prawidłowa. Sąd wziął pod uwagę załączone do wniosku dokumenty: bilans na dzień 31 maja 2015 r., rachunek zysków i strat (porównawczy) na dzień 15 lipca 2015 r. oraz zestawienie 23 decyzji wymierzających spółce kary pieniężne w łącznej wysokości 600.000 zł, jednak zasadnie przyjął, że w związku z niewykazaniem okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a., wniosek o jej wstrzymanie nie mógł zostać uwzględniony. Podzielając stanowisko Sądu I instancji dodać należy, że przedstawione dokumenty nie uprawdopodobniają twierdzenia, że wykonanie zaskarżonej decyzji może doprowadzić do upadłości spółki. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że samo wykazanie straty z działalności gospodarczej nie stanowi wystarczającej przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Strata powstaje bowiem wskutek uzyskania nadwyżki kosztów nad przychodem i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Zatem powstanie w jednym roku rozliczeniowym straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej. Dla oceny skutków wykonania zaskarżonej decyzji bardziej miarodajna może być wysokość przychodu z prowadzonej działalności gospodarczej, która w przypadku skarżącej spółki za pierwszych pięć miesięcy 2015 r. wyniosła 432.869,92 zł. Trudno zatem uznać, by uiszczenie kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł mogło skutkować koniecznością zakończenia prowadzenia działalności gospodarczej, nawet jeśli wziąć pod uwagę wysokość nałożonych na spółkę kar w innych sprawach. Skarżąca, ograniczając się jedynie do twierdzeń o charakterze ogólnym, nie dokonała nawet próby określenia, jakie konkretnie skutki albo jaką szkodę może wywołać wykonanie decyzji, nie sposób więc uznać, żeby uprawdopodobniła wystąpienie okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., warunkujących zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Należy również zaznaczyć, że wniosek o wstrzymanie wykonania nie może być oparty na przekonaniu strony o "wysokim prawdopodobieństwie uchylenia zaskarżonej decyzji", a zatem o jej wadliwości. W toku postępowania wpadkowego dotyczącego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie dokonuje się bowiem kontroli legalności tej decyzji, tylko bada się złożony wniosek pod kątem wystąpienia przesłanek wstrzymania zawartych w treści art. 61 § 3 p.p.s.a. Z podanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.