III SA/Wr 279/16
WyrokWSA we Wrocławiu2016-06-02
Skład orzekający: Anna Siedlecka, Małgorzata Malinowska - Grakowicz, Maciej Guziński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka dzierżawiąca grunty rolne od osoby, która nie była beneficjentem płatności rolnośrodowiskowych, może ubiegać się o przyznanie tych płatności w miejsce poprzedniego dzierżawcy, jeśli umowa dzierżawy została zawarta z posiadaczem samoistnym, a nie z beneficjentem płatności?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że spółka nie spełniła wymogów do przyznania płatności rolnośrodowiskowych. Kluczowe jest, aby przeniesienie posiadania gruntów objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym nastąpiło w drodze umowy pomiędzy dotychczasowym beneficjentem płatności a nowym posiadaczem. Umowa dzierżawy zawarta z osobą, która nie była beneficjentem płatności, nie spełnia tych wymogów, nawet jeśli została zawarta z posiadaczem samoistnym gruntów.Stan faktyczny
Spółka A Sp. z o.o. złożyła wniosek o wstąpienie do postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej za rok 2014 w miejsce poprzedniego dzierżawcy, M.B. Spółka przedstawiła umowę dzierżawy z T.B. oraz protokół przekazania nieruchomości od M.B. Organy ARiMR odmówiły przyznania płatności, uznając, że umowa dzierżawy nie została zawarta z beneficjentem płatności, od którego spółka miała przejąć zobowiązania. Spółka wniosła skargę do WSA, kwestionując tę interpretację.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Anna Siedlecka, Sędzia WSA Małgorzata Malinowska - Grakowicz, Maciej Guziński (sprawozdawca), , Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Tarasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 2 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. we W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej za rok 2014 oddala skargę w całości.
Zaskarżoną decyzją, na podstawie: 1) art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23); 2) art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 roku o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r. poz. 1438); 3) art. 20 ust. 2 pkt 1, art. 21 ust. 4 pkt 1-2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz.173); 4) § 26 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy'" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r. poz. 361 ze zm., dalej: rozporządzenie rolnośrodowiskowe), po rozpatrzeniu odwołania "A" Sp. z o.o. z siedzibą w W., (dalej: spółka, strona, strona skarżąca), Dyrektor D. Oddziału Regionalnego (DOR) ARiMR we W. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W. nr [...] z dnia [...].11.2015 r. w sprawie płatności rolnośrodowiskowej za rok 2014
Rozstrzygnięcie podjęto w następującym stanie faktycznym.
W dniu [...].02.2015 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (BP ARIMR) w J. wpłynął wniosek na 2014 r. spółki o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania kolejnej płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007- 2013) w miejsce M. B.. Wraz z wnioskiem o wstąpienie do toczącego się postępowania spółka złożyła: oświadczenie o kontynuowaniu realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego w ramach PROW na lata 2007- 2013, umowę dzierżawy zawartą w dniu [...].12.2014 r. pomiędzy T.B. i spółką. oraz protokół przekazania nieruchomości rolnej z dnia [...].12.2014 r. pomiędzy M.B. a spółką. Pismem z dnia [...].03.2015 r. Kierownik BP ARIMR w J. przekazał Kierownikowi BP ARiMR we W. przedmiotowy wniosek wraz z załącznikami.
Pismem z dnia [...].10.2015 r. Kierownik BP ARiMR we W. poinformował spółkę o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. W dniu [...].10.2015 r. spółka złożyła pismo, w którym podtrzymała swoją deklarację, dotyczącą wstąpienia do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej za 2014 r. w miejsce M.B. i przyznania płatności, zgodnie ze złożonym wnioskiem. Dodatkowo pełnomocnik spółki podniósł zarzuty dotyczące sposobu przeprowadzenia kontroli na miejscu, poddając pod wątpliwość prawidłowość sporządzenia dokumentacji pokontrolnej.
W wyniku rozpatrzenia tego wniosku, Kierownik Biura Powiatowego (BP) ARiMR we W. dnia [...].11.2015 r. wydał decyzję odmawiającą spółce płatności rolnośrodowiskowych. W uzasadnieniu wskazał, iż spółka nie przejęła zobowiązań rolnośrodowiskowych od poprzedniego użytkownika działek - M.B., gdyż nie spełniła wymogów określonych w § 32 rozporządzenia rolnośrodowiskowego.
Zgodnie z dyspozycją zawartą w § 32 ust. 7 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, nowy posiadacz gospodarstwa rolnego do wniosku o przyznanie płatności w wyniku przejęcia gruntów rolnych winien dołączyć umowę sprzedaży, dzierżawy lub inną umowę, w wyniku której zostało na niego przeniesione posiadanie gruntów objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym podjętym przez rolnika, albo kopię tej umowy poświadczoną za zgodność z oryginałem przez notariusza albo potwierdzoną za zgodność z oryginałem przez upoważnionego pracownika Agencji.
W przedmiotowej sprawie producentem rolnym, od którego spółka zadeklarowała przejęcie działek wraz ze zobowiązaniem rołnośrodowiskowym jest M.B.. Natomiast umowa dzierżawy została zawarta pomiędzy T.B. (wydzierżawiający) a spółką. Na podstawie załączonej umowy T. B. przekazał Spółce 19 działek ewidencyjnych, zadeklarowanych pierwotnie we wniosku o przyznanie płatności na 2014 r. przez M. B.. Powyższe wskazuje, że osoba, od której strona przejęła grunty zgodnie z umową dzierżawy nie jest tą samą co wskazana we wniosku o przejęcie zobowiązań.
W odwołaniu spółka zarzuciła organowi I instancji naruszenie:
art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich,
§ 32 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
Po rozpoznania odwołania, jak już wskazano, zaskarżoną decyzją organ drugiej instancji utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu w pierwszej kolejności wykazał podstawy prawne przyznawana przedmiotowej płatności.
Podniósł, że przypadki zmiany posiadacza gruntów zostały uregulowane w § 29 i § 32 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. W niniejszej sprawie zastosowanie ma § 32 tego rozporządzenia, ponieważ przekazanie gruntów nastąpiło po doręczeniu decyzji w sprawie przyznania pierwszej płatności, którą dla tych gruntów po raz pierwszy otrzymał podmiot "B" Sp. z o.o. (M.B. wnioskowała o płatności w wyniku przejęcia zobowiązania od Spółki "B").
Natomiast zgodnie § 32 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, w przypadku przeniesienia, w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, posiadania gruntów lub stada objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym podjętym przez rolnika, które nastąpiło po doręczeniu decyzji w sprawie przyznania pierwszej płatności rolnośrodowiskowej, nowemu posiadaczowi tych gruntów lub stada mogą być przyznane kolejne płatności rolnośrodowiskowe, jeżeli są spełnione warunki określone w art. 25 ust. 2 ustawy (ust. 1).
Jeżeli przeniesienie posiadania gruntów lub stada objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym podjętym przez rolnika nastąpiło po doręczeniu decyzji w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej za poprzedni rok i zanim złożył on wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za dany rok, nowy posiadacz tych gruntów lub stada składa wniosek o przyznanie tej płatności w terminie 7 miesięcy od dnia przeniesienia posiadania (ust. 2).
Płatność rolnośrodowiskowa za dany rok może zostać przyznana nowemu posiadaczowi gruntów lub stada, jeżeli wniosek, o którym mowa w ust. 2, złożył w terminie określonym do składania wniosków o przyznanie płatności bezpośredniej w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, a po upływie tego terminu - wyłącznie w przypadku określonym w art. 23 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009 (ust. 3).
Jeżeli nie zachodzą przypadki określone w ust. 3, a wniosek, o którym mowa w ust. 2, został złożony przed upływem terminu, o którym mowa w ust. 2, nie przyznaje się płatności rolnośrodowiskowej za dany rok, a nowy posiadacz gruntów lub stada jest uprawniony do ubiegania się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych za następne lata (ust. 4).
Podniesiono, że oprócz dokumentów wymaganych na podstawie § 24, do wniosku, o którym mowa w ust. 2, nowy posiadacz gruntów lub stada dołącza:
oświadczenie, złożone na formularzu udostępnionym przez Agencję, obejmujące zobowiązanie do:
kontynuowania realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego podjętego przez rolnika do końca okresu objętego tym zobowiązaniem,
zapłaty na rzecz Agencji równowartości kwoty płatności rolnośrodowiskowej uzyskanej przez rolnika, któremu została przyznana ta płatność, jaką rolnik ten byłby obowiązany zwrócić, gdyby w trakcie realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego przez tego rolnika wystąpiły okoliczności wymienione w § 39 ust. 1-3 lub 5;
umowę sprzedaży, dzierżawy lub inną umowę, w wyniku której zostało na niego przeniesione posiadanie gruntów lub stada objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym podjętym przez rolnika, albo kopię tej umowy poświadczona za zgodność z oryginałem przez notariusza albo potwierdzona za zgodność z oryginałem przez upoważnionego pracownika Agencji (ust. 5).
Jeżeli przeniesienie posiadania gruntów lub stada objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym podjętym przez rolnika nastąpiło w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za dany rok do dnia doręczenia decyzji w sprawie przyznania tej płatności, nowy posiadacz gruntów lub stada wstępuje do toczącego się postępowania w sprawie przyznania tej płatności na miejsce rolnika na wniosek złożony w terminie 3 miesięcy od dnia przeniesienia posiadania (ust. 6).
W przypadku, o którym mowa w ust. 6, do trybu przyznawania płatności rolnośrodowiskowej za dany rok nowemu posiadaczowi gruntów lub stada stosuje się odpowiednio § 29 ust. 3-7, z tym że do wniosku, o którym mowa w ust. 6, dołącza on również oświadczenie, złożone na formularzu udostępnionym przez Agencję, obejmujące zobowiązanie do:
1) kontynuowania realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego podjętego przez rolnika do końca okresu objętego tym zobowiązaniem;
2) zapłaty na rzecz Agencji równowartości kwoty płatności rolnośrodowiskowej uzyskanej przez rolnika, któremu została przyznana ta płatność, jaką rolnik ten byłby obowiązany zwrócić, gdyby w trakcie realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego przez tego rolnika wystąpiły okoliczności wymienione w § 39 ust. 1-3 lub 5 (ust. 7).
W dalszej części uzasadnienia podniesiono, że cytowanego przepisu wynika niedwuznacznie, że nowy posiadacz gospodarstwa rolnego musi uzyskać posiadanie: 1) w sposób sformalizowany (bo "w wyniku umowy" przenoszącej to posiadanie); 2) bezpośrednio od dotychczasowego "beneficjenta" (podmiotu, który uzyskał już prawo do płatności rolnośrodowiskowej), którego zobowiązanie nowy posiadacz zgodził się przejąć (skoro przeniesienie posiadania ma być dokonane "na niego", czyli na owego "nowego" posiadacza). W rozpoznawanej sprawie wymogi te, które powinny być zrealizowane łącznie, nie zostały spełnione.
Wskazano, że dla wypełnienia wymogów określonych w ww. przepisie konieczne jest dostarczenie umowy przeniesienia posiadania gruntów lub zwierząt zawartej pomiędzy dotychczasowym wnioskodawcą/beneficjentem przekazującym zobowiązanie rolnośrodowiskowe a nowym, który składa wniosek o wstąpienie do toczącego się postępowania i o przejęcie zobowiązania. Bezsprzecznie w aktach sprawy brak jakiejkolwiek umowy przenoszącej posiadanie zawartej pomiędzy M.B. a spółką. Za umowę, o której mowa w wyżej cytowanym przepisie nie można uznać protokołu przekazania nieruchomości rolnych. Spółka zawarła umowę dzierżawy z T.B., który przecież nie wystąpił w rozpoznawanym przypadku o płatności i nie zobowiązał się do przejęcia zobowiązań dotychczasowego beneficjenta.
Tym samym, w przedmiotowej sprawie nie zostały wypełnione wszystkie przesłanki uzasadniające przyznanie płatności, o których mowa w § 32 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, bowiem przeniesienie posiadania w drodze umowy nie nastąpiło pomiędzy dotychczasowym posiadaczem (wnioskodawcą bądź beneficjentem) a nowym posiadaczem (nabywcą). Wskazuje to, że decyzja organu pierwszej instancji wydana została w sposób prawidłowy. Prawidłowo ustalono stan faktyczny sprawy oraz w prawidłowy sposób zastosowano obowiązujące przepisy prawa.
W skardze na powyższe rozstrzygnięcie, spółka zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ wynik sprawy, to jest:
art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach PROW 2007-2013.);
§ 32 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego PROW 2007-2013;
- przez uznanie, że w sprawie nie zostały spełnione warunki przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego umożliwiające ubieganie się przez nowego posiadacza gruntów - spółkę o przyznanie wnioskowanej płatności rolnośrodowiskowej na 2014r.
Mając na uwadze powyższe zarzuty, spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji.
W uzasadnieniu wskazano, że literalne brzmienie § 32 ust. 5 pkt. 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego nie wskazuje, że umowa przenosząca władanie musi być zawarta pomiędzy nowym a dotychczasowym beneficjentem płatności środowiskowych. Wymagane jest jedynie, aby przedłożona umowa przenosiła posiadanie gruntów objętych wnioskiem na ich nowego posiadacza. Strona skarżąca wskazuje, że zarówno przepisy ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, jak również rozporządzenia rolnośrodowiskowego nie definiują sposób swoisty pojęcia "posiadania", w związku z czym należy odnieść się w tej mierze do przepisów prawa cywilnego. Zgodnie z art. 336 Kodeksu cywilnego, dzierżawca jest posiadaczem zależnym rzeczy, zaś sam fakt oddania rzeczy w posiadanie zależne, w tym w dzierżawę, nie oznacza, że posiadacz samoistny traci przez to posiadanie - co z kolei wynika wprost z brzmienia art. 337 Kodeksu cywilnego.
Nie ma więc przeszkód, by umowa skutecznie przenosząca posiadanie gruntu była zawarta z jej posiadaczem samoistnym, którym w niniejszej sprawie jest T. B. Oddając grunt w dzierżawę M.B. T. B. nie utracił przymiotu posiadacza samoistnego tego gruntu (co nie było w ogóle kwestionowane przez organ), w związku z czym, wobec zakończenia współpracy z M.B., mógł on w dalszej kolejności oddać grunty w posiadanie nowego dzierżawcy - tj. spółki. Bez znaczenia jest przy tym okoliczność, że to nie on uzyskał wcześniej prawa do płatności rolnośrodowiskowej. W związku z powyższym, wbrew twierdzeniom organu, umowa dzierżawy z dnia 27 grudnia 2014 r. spełnia wymagania stawiane jej w § 32 ust. 5 pkt. 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR we W. podtrzymał swoją argumentację i stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."), w tym także na decyzje wydawane przez organy rolne.
Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a.), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b"), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c").
W świetle przedstawionych powyżej przesłanek stwierdzenia legalności rozstrzygnięć administracyjnych, uznać należy, że zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.
Przedmiotem rozpoznania przez Sąd w niniejszej sprawie, jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] stycznia 2016 r. (Nr [...]), utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W. (nr [...]) z dnia [...].11.2015 r. w sprawie płatności rolnośrodowiskowej za rok 2014.
Przedmiotem sporu w rozpatrywanej sprawie jest odmowa przyznania stronie skarżącej płatności rolnośrodowiskowych na rok 2014 w wyniku wstąpienia do toczącego się postępowania w miejsce pani M.B.. Wraz z wnioskiem o wstąpienie do toczącego się postępowania spółka złożyła: oświadczenie o kontynuowaniu realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego w ramach PROW na lata 2007- 2013, umowę dzierżawy zawartą w dniu [...].12.2014 r. zawartą pomiędzy T. B. i spółką oraz protokół przekazania nieruchomości rolnej z dnia [...].12.2014 r. zawarty pomiędzy M.B. a spółką.
Jak trafnie wskazały organy Agencji zastosowanie w sprawie ma - wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz.427 ze zm.) - rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361 ze zm., zwane dalej: rozporządzeniem rolnośrodowiskowym, w szczególności jego § 32.
Zgodnie § 32 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, w przypadku przeniesienia, w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, posiadania gruntów lub stada objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym podjętym przez rolnika, które nastąpiło po doręczeniu decyzji w sprawie przyznania pierwszej płatności rolnośrodowiskowej, nowemu posiadaczowi tych gruntów lub stada mogą być przyznane kolejne płatności rolnośrodowiskowe, jeżeli są spełnione warunki określone w art. 25 ust. 2 ustawy (ust. 1).
Jeżeli przeniesienie posiadania gruntów lub stada objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym podjętym przez rolnika nastąpiło po doręczeniu decyzji w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej za poprzedni rok i zanim złożył on wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za dany rok, nowy posiadacz tych gruntów lub stada składa wniosek o przyznanie tej płatności w terminie 7 miesięcy od dnia przeniesienia posiadania (ust. 2).
Płatność rolnośrodowiskowa za dany rok może zostać przyznana nowemu posiadaczowi gruntów lub stada, jeżeli wniosek, o którym mowa w ust. 2, złożył w terminie określonym do składania wniosków o przyznanie płatności bezpośredniej w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, a po upływie tego terminu - wyłącznie w przypadku określonym w art. 23 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009 (ust. 3).
Jeżeli nie zachodzą przypadki określone w ust. 3, a wniosek, o którym mowa w ust. 2, został złożony przed upływem terminu, o którym mowa w ust. 2, nie przyznaje się płatności rolnośrodowiskowej za dany rok, a nowy posiadacz gruntów lub stada jest uprawniony do ubiegania się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych za następne lata (ust. 4).
Oprócz dokumentów wymaganych na podstawie § 24, do wniosku, o którym mowa w ust. 2, nowy posiadacz gruntów lub stada dołącza:
oświadczenie, złożone na formularzu udostępnionym przez Agencję, obejmujące zobowiązanie do:
kontynuowania realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego podjętego przez rolnika do końca okresu objętego tym zobowiązaniem,
zapłaty na rzecz Agencji równowartości kwoty płatności rolnośrodowiskowej uzyskanej przez rolnika, któremu została przyznana ta płatność, jaką rolnik ten byłby obowiązany zwrócić, gdyby w trakcie realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego przez tego rolnika wystąpiły okoliczności wymienione w § 39 ust. 1-3 lub 5;
umowę sprzedaży, dzierżawy lub inną umowę, w wyniku której zostało na niego przeniesione posiadanie gruntów lub stada objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym podjętym przez rolnika, albo kopię tej umowy poświadczona za zgodność z oryginałem przez notariusza albo potwierdzona za zgodność z oryginałem przez upoważnionego pracownika Agencji (ust. 5).
Jeżeli przeniesienie posiadania gruntów lub stada objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym podjętym przez rolnika nastąpiło w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za dany rok do dnia doręczenia decyzji w sprawie przyznania tej płatności, nowy posiadacz gruntów lub stada wstępuje do toczącego się postępowania w sprawie przyznania tej płatności na miejsce rolnika na wniosek złożony w terminie 3 miesięcy od dnia przeniesienia posiadania (ust. 6).
W przypadku, o którym mowa w ust. 6, do trybu przyznawania płatności rolnośrodowiskowej za dany rok nowemu posiadaczowi gruntów lub stada stosuje się odpowiednio § 29 ust. 3-7, z tym że do wniosku, o którym mowa w ust. 6, dołącza on również oświadczenie, złożone na formularzu udostępnionym przez Agencję, obejmujące zobowiązanie do:
kontynuowania realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego podjętego przez rolnika do końca okresu objętego tym zobowiązaniem;
zapłaty na rzecz Agencji równowartości kwoty płatności rolnośrodowiskowej uzyskanej przez rolnika, któremu została przyznana ta płatność, jaką rolnik ten byłby obowiązany zwrócić, gdyby w trakcie realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego przez tego rolnika wystąpiły okoliczności wymienione w § 39 ust. 1-3 lub 5 (ust. 7).
Jak zasadnie wskazał organ odwoławczy, z cytowanych przepisów wynika, że nowy posiadacz gospodarstwa rolnego musi uzyskać posiadanie: 1) w sposób sformalizowany (bo "w wyniku umowy" przenoszącej to posiadanie); 2) bezpośrednio od dotychczasowego "beneficjenta" (podmiotu, który uzyskał prawo do płatności rolnośrodowiskowej), którego zobowiązanie nowy posiadacz zgodził się przejąć. Wskazuje na to niewątpliwie sformułowanie ust. 1: "w przypadku przeniesienia, w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, posiadania gruntów lub stada objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym podjętym przez rolnika", czyli przez rolnika, który przenosi grunty.
Powyższy przepisy przewiduje więc możliwość uzyskania płatności rolnośrodowiskowej przez nowego posiadacza działek w przypadku przejęcia ich od innego producenta rolnego. Może to niewątpliwie nastąpić w przypadku skutecznego przejęcia tych działek od producenta, który uprzednio realizował płatności rolnośrodowiskowe. Wskazać należy, że zobowiązanie rolnośrodowiskowe musi być realizowane w sposób ciągły i nieprzerwany.
W przedmiotowej sprawie, jak trafnie wskazał organ w zaskarżonej decyzji, dla wypełnienia wymogów określonych w wskazanych przepisach konieczne jest dostarczenie umowy przeniesienia posiadania gruntów lub zwierząt zawartej pomiędzy dotychczasowym wnioskodawcą/beneficjentem przekazującym zobowiązanie rolnośrodowiskowe a nowym, który składa wniosek o wstąpienie do toczącego się postępowania i o przejęcie zobowiązania.
Dla sprawy istotne jest to, że jak wynika z wyżej przytoczonego § 32 ust. 1 wskazanego rozporządzenia, przyznanie kolejnej płatności rolnośrodowiskowej nowemu posiadaczowi jest możliwe w razie wystąpienia ogólnie określonego zdarzenia, jakim jest przeniesienia posiadania (na podstawie stosownej umowy), przy czym przepis ten nie zawiera bardziej szczegółowego zastrzeżenia, czy chodzi tutaj o przeniesienie posiadania samoistnego, czy też zależnego. W związku z powyższym do przeniesienia zobowiązania może dojść zarówno pomiędzy posiadaczem samoistnym, jak i zależnym. Istotne jest aby przekazujący realizował jednocześnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe.
Bezsprzecznie w aktach sprawy brak jakiejkolwiek umowy przenoszącej posiadanie zawartej pomiędzy M.B. – realizującą zobowiązanie rolnośrodowiskowe na przedmiotowych gruntach - a strona skarżącą. Za taką umowę, o której mowa w wyżej cytowanym przepisie, nie można uznać protokołu przekazania nieruchomości rolnych. Strona skarżąca zawarła umowę dzierżawy z T. B., który przecież nie wystąpił w rozpoznawanym przypadku o płatności, nie realizował i nie zobowiązał się do przejęcia zobowiązań dotychczasowego beneficjenta.
Sąd orzekający podziela stanowisko wyrażone w orzecznictwie, że prawo do płatności rolnośrodowiskowej jest prawem o charakterze publicznoprawnym, kształtowanym decyzją administracyjną. Nie może być więc przedmiotem obrotu cywilnoprawnego. Prawo do płatności rolnośrodowiskowej jest ściśle związane z gospodarstwem rolnym, służy realizacji określonych celów dotyczących gospodarstwa rolnego, stąd też przeniesienie tego prawa na inny podmiot możliwe jest tylko w tych przypadkach, w których przepisy dotyczące tej płatności przewidują taką możliwość.
W sprawie, przeniesienie posiadania w drodze umowy nie nastąpiło pomiędzy dotychczasowym posiadaczem (wnioskodawcą bądź beneficjentem) a nowym posiadaczem (nabywcą), nie zostały wypełnione wszystkie przesłanki uzasadniające przyznanie płatności, o których mowa w § 32 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Nie trafny jest w tym kontekście zarzut skargi, błędnej interpretacji przepisu rozporządzenia rolnośrodowiskowego.
W tym stanie, uznać należy, że badana decyzja odpowiada prawu, Sąd nie stwierdził także naruszenia przepisów proceduralnych w sposób mających istotnych wpływ na wynika sprawy, dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalono.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło