II FZ 910/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Grażyna Nasierowska, , , po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia D. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 września 2016 r. sygn. akt I SA/Kr 444/16 w zakresie umorzenia, odroczenia lub rozłożenia na raty należności sądowych w sprawie ze skargi D. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 18 lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 r. postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z 29 września 2016 r., sygn. akt I SA/Kr 444/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił wniosek D. P. o umorzenie, odroczenie lub rozłożenie na raty należności sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 18 lutego 2016 r., w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 r. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Sąd pierwszej instancji wskazał, iż zarządzeniem z 18 lipca 2016 r., przewodniczący wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 430 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu ww. zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. W piśmie z 10 sierpnia 2016 r., skarżący zawarł wniosek o umorzenie, odroczenie lub rozłożenie na raty należności sadowych, powołując się na trudną sytuację materialną. Sąd wyjaśnił, iż szczegółowe kwestie związane ze stosowaniem art. 229 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej p.p.s.a.) zostały uregulowane w akcie wykonawczym, wydanym na podstawie § 2 tego przepisu - rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania i rozkładania na raty oraz cofania odroczenia lub rozłożenia na raty nieuiszczonych należności sądowych orzeczonych w postępowaniu przed sądem administracyjnym (Dz. U. z 2003 r., nr 221, poz. 2194, dalej "rozporządzenie"). Następnie Sąd wskazał, iż przepisy p.p.s.a. nie przewidują jakiejkolwiek możliwości prawnej rozłożenia wpisu sądowego od skargi na raty, odroczenia jego zapłaty czy też umorzenia przez sąd administracyjny. Przepis art. 229 § 1 p.p.s.a., odnosi się do nieuiszczonych należności sądowych orzeczonych w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Natomiast nieopłacony wpis od skargi nie jest nieuiszczoną należnością orzeczoną przez Sąd. W zażaleniu na ww. postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie w całości wraz z równoczesnym przekazaniem powyższej sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 229 § 1 p.p.s.a., należności z tytułu nieuiszczonych kosztów sądowych oraz grzywien orzeczonych w postępowaniu przed sądem administracyjnym, z wyjątkiem grzywien, o których mowa w art. 55 § 1, art. 149 § 2 oraz art. 154 § 1, mogą być umorzone lub zapłata tej należności może być odroczona albo rozłożona na raty, jeżeli jej ściągnięcie byłoby połączone z niewspółmiernymi trudnościami lub groziłoby dłużnikowi zbyt ciężkimi skutkami. Słusznie Sąd pierwszej instancji wskazał, że kwestia umarzania, odraczania i rozkładania na raty nieuiszczonych należności sądowych została szczegółowo uregulowana w, wydanym na podstawie art. 229 § 2 p.p.s.a., rozporządzeniu. Zgodnie z § 6 ust. 3 rozporządzenia rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia, rozłożenia na raty lub odroczenia zapłaty należności sądowych następują w formie zarządzenia, a w myśl § 6 ust. 1 zarządzenie takie wydaje prezes wojewódzkiego sądu administracyjnego, który orzekał w sprawie w pierwszej instancji. Trzeba podkreślić, że art. 229 § 1 p.p.s.a. dotyczy możliwości umorzenia nieuiszczonych kosztów sądowych, a także odroczenia lub rozłożenia na raty ich zapłaty, w przypadku gdyby ich ściągnięcie było połączone z niewspółmiernymi trudnościami lub groziłoby dłużnikowi zbyt ciężkimi skutkami. W orzecznictwie przyjmuje się, że nieuiszczonego wpisu od skargi nie można uznać za nieuiszczoną należność orzeczoną przez sąd (w rozumieniu art. 229 § 1 p.p.s.a.), nie istnieje też prawna możliwość rozłożenia wpisu od skargi na raty, jego umorzenia lub odroczenia terminu jego zapłaty (por. postanowienie NSA z 15 grudnia 2004 r., I GZ 126/04). Przepis ten nie może mieć zastosowania do tych opłat, w stosunku do których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa i których nieuiszczenie powoduje odrzucenie skargi czy innego środka prawnego albo pozostawienie pisma bez rozpoznania (zob. art. 214 § 1, art. 219 § 1, art. 220 § 1 i 3 art. p.p.s.a.). Pogląd ten należy uznać za słuszny, skoro jak wskazano nieuiszczenie wpisu sądowego od skargi pomimo wezwania powoduje odrzucenie skargi, natomiast nie jest zagrożone przymusowym ściągnięciem (w drodze egzekucji). Przymusowo ściągnięte będą natomiast te należności sądowe, którymi strona została obciążona w prawomocnym orzeczeniu kończącym postępowanie po rozpoznaniu skargi i tylko do takich należności stosuje się art. 229 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.