II OZ 1304/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 września 2016 r. sygn. akt II SA/Wr 172/16 odmawiającego wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi M. G. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia: oddalić zażalenie Pismem z dnia 17 lutego 2016 r. M. G. wniosła skargę na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...], którym nałożono na skarżącą grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązku polegającego na demontażu istniejącej stolarki okiennej i zamurowaniu otworu okiennego w ścianie szczytowej budynku w kwocie 5000 zł. W skardze M. G. wniosła między innymi o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Skarżąca podała, że wykonanie nałożonych na nią obowiązków (demontaż stolarki i zamurowanie okna) narazi ją na znaczne szkody, bowiem nie stać jej na wykonanie tych robót budowlanych, ani tym bardziej na uiszczenie nałożonej grzywny w celu przymuszenia. Nadto skarżąca wskazała, że zamurowanie okna może skutkować tym, że konieczny okaże się zwrot dotacji, którą uzyskał zarządca budynku na rewitalizację elewacji budynku. Skarżąca wskazała, że jej dochody nie pozwalają na uiszczenie grzywny w celu przymuszenia. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu postanowieniem z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. W piśmie procesowym z dnia 6 kwietnia 2016 r. skarżąca ponowiła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Zdaniem skarżącej demontaż stolarki i zamurowanie okna narazi ją na znaczną szkodę i spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 21 września 2016 r. Na podstawie art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) dalej p.p.s.a., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia Dolnośląskiego WINB z dnia [...] stycznia 2016 r. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że sądowi jest wiadome z urzędu, że nieprawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 stycznia 2016 r. (sygn. akt II SA/Wr 549/15) oddalono w całości skargę M. G. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu poprzedniego poprzez demontaż istniejącej stolarki okiennej i zamurowanie otworu okiennego. Zdaniem Sądu nałożona grzywna w celu przymuszenia nie jest świadczeniem bezzwrotnym. Zgodnie bowiem z art. 125 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2016 r. poz. 599; dalej: u.p.e.a.) w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Postanowienie w sprawie umorzenia grzywny wydaje organ egzekucyjny na wniosek zobowiązanego. Ochronę skarżącej reguluje również instytucja opisana w art. 126 u.p.e.a., który stanowi, że na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w wysokości 75% lub w całości. Nadto Sąd wskazał, iż grzywna w celu przymuszenia nie jest karą, a środkiem egzekucyjnym służącym przymuszeniu do wykonania obowiązku publicznoprawnego. W sytuacji, w której zachodzi potrzeba doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem (także w związku z wykonaniem nakazu wykonania robót budowlanych), którego uzyskanie jest zagrożone przez niewykonanie obowiązku (nakazu), należy uwzględnić to, że zobowiązany ma dostateczną ochronę przez wykonanie obowiązku, które zamyka niebezpieczeństwo dolegliwości finansowej. Zatem jeśli podmiot zobowiązany do zapłaty grzywny wypełni obowiązek, dla którego wykonania została nałożona grzywna, to grzywna ta staje się bezprzedmiotowa, bowiem znika powód jej nałożenia. W ocenie sądu wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia został przez skarżącą sformułowany dość ogólnikowo i nie wynika z niego, że ewentualne wykonanie zaskarżonego postanowienia narazi skarżącą na znaczną szkodę lub wywoła trudne do odwrócenia skutki. M. G. wniosła zażalenie na postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 21 września 2016 r. zarzucając naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że zapłata czy też wyegzekwowanie od skarżącej grzywny w kwocie 5000 zł nie powoduje, że zachodi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania zaskaróżnego postanowienia Dolnośląskiego WINB z dnia [...] stycznia 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W myśl natomiast § 3 tego przepisu, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Wskazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków wymaga podania okoliczności, z którymi wiąże się szkoda lub trudne do odwrócenia skutki. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, we wniosku o wstrzymanie skarżąca nie przytoczyła żadnych konkretnych okoliczności, które pozwoliłyby Sądowi I instancji na dokonanie ich oceny pod kątem przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżąca nie wskazała w czym upatruje możliwości wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków jeśli zaskarżona decyzja zostanie wykonana. Ogólne twierdzenia o negatywnych ekonomicznych skutkach wykonania postanowienia o nałożeniu grzywny nie są podstawą do wstrzymania tegoż aktu. Dopiero wiarygodne, poparte dokumentami źródłowymi przedstawienie aktualnej sytuacji majątkowej i osobistej skarżącej pozwoliłoby ocenić czy wykonanie nakazu uiszczenia grzywny spowoduje dla niej znaczną szkodę, czy też trudne do odwrócenia skutki. Bez właściwego uzasadnienia wysuwanych twierdzeń nie jest możliwe przyjęcie, że zagrożenia z art. 61 § 3 p.p.s.a. faktycznie będą miały miejsce. Oczywiście Sąd dokonując oceny wystąpienia przesłanek wstrzymania ma obowiązek wziąć pod uwagę okoliczności sprawy wynikające z akt ale to nie zwalnia wnioskodawcy z przedstawienia argumentacji na poparcie złożonego wniosku. Na marginesie wyjaśnić należy, że skarżąca może w każdym czasie zwolnić się z obowiązku uiszczenia grzywny w celu przymuszenia, spełniając obowiązek, któremu zaniechała. Wykonanie tego obowiązku uczyni bezprzedmiotowym nałożenie grzywny w celu przymuszenia i zaskarżone postanowienie utraci podstawy prawne. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie ma zagrożenia dla strony, że skutki wykonanego postanowienia nie będą mogły być odwrócone w przypadku uwzględnienia skargi. Uiszczenie grzywny, jako niezasadne będzie mogło być wówczas zwrócone. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.