II OSK 2400/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) Sędziowie sędzia NSA Grzegorz Czerwiński sędzia del. WSA Marta Laskowska-Pietrzak po rozpoznaniu w dniu 10 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej D.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 6 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SA/Wr 800/15 w sprawie ze skargi D.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przywrócenia stosunków wodnych na granicy działki oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z 6 kwietnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę D.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z [...] września 2015 r. w przedmiocie umorzenia postępowania o przywrócenie stosunków wodnych na granicy działki. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżąca złożyła do Prezydenta Miasta Jeleniej Góry żądanie zaprzestania odprowadzenia wód opadowych przelewających się z koryta odpływowego graniczącego z należącą do niej działką nr [...]/2 na długości [...] m przy ulicy [...] od nr 1 do nr 31. Wniosła o wydanie w tej sprawie decyzji na podstawie ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2015 r., poz. 469 – dalej jako "Prawo wodne"). Działka, z której odprowadzane są wody opadowe jest własnością Gminy Jelenia Góra, stąd też do załatwienia sprawy został wyznaczony Wójt Gminy Jeżów Sudecki. Decyzją z [...] czerwca 2015 r. organ I instancji umorzył postępowanie w sprawie. Organ I instancji omówił przeprowadzone dowody z oględzin i opinii biegłego. Wyjaśnił, że oględziny były niepełne z uwagi na nieudostępnienie działki przez skarżącą. Z opinii technicznej wynika, że w 2010 r. zakończyła się budowa ul. [...]. Zamiast planowanych trójkątnych korytek odwadniających wybudowano owalne. Ta zmiana polepszyła możliwości odwodnienia drogi. W pewnych sytuacjach woda nie mieści się w korytkach, przykładowo w razie ich zablokowania przez "liście i gałązki" lub zdeformowania przez systemy korzeniowe brzóz rosnących na działce skarżącej. Działka nr [...]/2 od wielu lat narażona jest na spływ wód stokowych z powierzchni położonych wyżej, niezależnie od nawierzchni ulicy. Wynika to bowiem z nachylenia terenu. W wyniku remontu ulicy wody z jej powierzchni są odprowadzane korytkami do rowu drogowego w ulicy [...], co ograniczyło spływ wód na działkę nr [...]/2. Z mapy ewidencji gruntów wynika, że na działce nr [...]/2 istniał rów melioracyjny pełniący istotną rolę w odwodnieniu okolicznych gruntów. Rów ten obecnie nie istnieje. Nie nastąpiła więc istotna zmiana stosunków wodnych ani negatywne oddziaływanie z ulicy [...] na działkę skarżącej. Skarżąca wniosła odwołanie od powyższej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Jeleniej Górze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji podtrzymując wyrażone tam stanowisko. Skarżąca wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Oddalając skargę Sąd I instancji wskazał w pierwszej kolejności, że w przypadku bezzasadności wniosku zgłoszonego przez wnioskodawcę organ wydaje decyzję odmowną, a nie umarzającą postępowanie. W ocenie Sądu I instancji, przyjęcie w tej sprawie formy umorzenia postępowania nie miało wpływu na wynik sprawy. Sąd podkreślił, że w decyzjach obu instancji nie powołano art. 105 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. – dalej jako "k.p.a.") i nie rozważano bezprzedmiotowości postępowania, a organ stwierdził, że podstawą rozstrzygnięcia był art. 29 ustawy Prawo wodne. Sąd I instancji wskazał, że przebudowa drogi wywołała przekształcenie terenu oraz zmianę sposobu spływania wód po stoku, na którym położona jest ulica i znajdująca się poniżej działka skarżącej. Jednak nie został wykazany szkodliwy wpływ tej zmiany na sąsiedni grunt należący do skarżącej, co wynika w szczególności z opinii biegłego. Sąd I instancji przytoczył fragmenty opinii biegłego, w tym stwierdzenie, że w ostatnich latach wystąpiłi zwiększone opady atmosferyczne, co mogło wywołać pogorszenie stanu stosunków wodnych na działce skarżącej, lecz nie zostało spowodowane przebudową drogi. Sąd I instancji podkreślił, że w aktach sprawy nie ma odmiennych ustaleń dotyczących wpływu przebudowy drogi na stan stosunków wodnych na działce skarżącej. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, obecnie Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 - dalej jako "p.p.s.a.") w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz w związku z art. 105 § 1 k.p.a. i w związku z art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a. Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, oświadczając, że opłaty te nie zostały zapłacone w całości lub w części. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie jest zasadna. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Po pierwsze, chybiony jest zarzut kasacyjny, który podnosi naruszenie przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 105 § 1 k.p.a., a także w związku z art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a. Wynika to z tego, że Sąd I instancji dokonał prawidłowej kontroli ustalonego w tej sprawie przez właściwe organy stanu faktycznego. Należy podkreślić, że Sąd I instancji odnosząc się do przebudowy przedmiotowej drogi słusznie stwierdził, że przebudowa ta spowodowała określone przekształcenie terenu i zmianę sposobu spływania wód po stoku, na którym jest zlokalizowana dana ulica oraz usytuowana poniżej i należąca do skarżącej działka nr [...]/2, ale jednocześnie nie został ustalony szkodliwy wpływ tej zmiany na sąsiedni grunt należący do skarżącej. Znajduje to również potwierdzenie w opinii biegłego. Ponadto z opinii wynika także, że zwiększone w ostatnich latach opady atmosferyczne mogły spowodować pogorszenie stanu stosunków wodnych na działce skarżącej, co jednak w żadnym przypadku nie zostało spowodowane przebudową drogi publicznej. Sąd I instancji prawidłowo również stwierdził, że w aktach sprawy brak jest dowodów, w szczególności złożonych przez skarżącą, które podważałyby ustalenia dotyczące oddziaływania przebudowy przedmiotowej drogi na stosunki wodne występujące na działce skarżącej. Ponadto w skardze kasacyjnej nie podniesiono nawet zarzutu naruszenia art. 29 Prawa wodnego. Po drugie, należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że jeżeli zachodzi bezzasadność wniosku zgłoszonego przez wnioskodawcę, to właściwy organ powinien wydać decyzję odmowną, a nie decyzję o umorzeniu postępowania. Załatwienie tej sprawy w formie decyzji o umorzeniu postępowania nie miało jednak wpływu na wynik sprawy. Ponadto Sąd I instancji słusznie stwierdził, że w decyzjach obu instancji nie powołano art. 105 § 1 k.p.a. i nie rozważano bezprzedmiotowości postępowania, natomiast organy stwierdziły, że podstawą rozstrzygnięcia tej sprawy jest art. 29 ustawy Prawo wodne. Jak już jednak wyżej wskazano, w odniesieniu do tego przepisu skarżąca nie sformułowała zarzutu kasacyjnego, zarówno w zakresie jego nieprawidłowego zastosowania lub błędnej wykładni. Z tych względów i na podstawie art. 184 ustawy p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekał w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącej wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, bowiem wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny.