VI SA/Wa 289/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jakub Linkowski po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. z siedzibą w W. na porozumienie z dnia [...] września 2015 r. zawarte pomiędzy Głównym Inspektorem Farmaceutycznym a Prezesem Naczelnej Rady Aptekarskiej w celu usprawnienia postępowań administracyjnych dotyczących zakazu reklamy aptek i punktów aptecznych oraz ich działalności postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącej Z. z siedzibą w W. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi. Z. z siedzibą w W. (dalej skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem Głównego Inspektora Farmaceutycznego skargę na porozumienie z dnia [...] września 2015 r. zawarte pomiędzy ww. organem administracji publicznej a Prezesem Naczelnej Rady Aptekarskiej. Wspomniane wyżej porozumienie zostało zawarte na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich (Dz. U. z 2014 r., poz. 1429 ze zm. oraz art. 109 pkt 9 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2008 r., Nr 45, poz. 271 ze zm., dalej p.f.) w celu usprawnienia postępowań administracyjnych dotyczących zakazu reklamy aptek i punktów aptecznych oraz ich działalności, o którym mowa w art. 94a p.f. oraz kar pieniężnych za naruszenie tego zakazu, o których mowa w art. 129b p.f. Porozumienie dotyczyło m. in. wstrzymania się przez Głównego Inspektora Farmaceutycznego ze składaniem skarg kasacyjnych od wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego potwierdzających prawo izb aptekarskich do żądania wszczęcia lub uczestniczenia na prawach strony w postępowaniach administracyjnych dotyczących zakazu reklamy aptek i punktów aptecznych oraz ich działalności oraz postępowaniach dotyczących nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 129 ust. 1 p.f. Ponadto Główny Inspektor Farmaceutyczny zobowiązał się przypomnieć wojewódzkim inspektorom farmaceutycznym o obowiązku wynikającym z art. 31 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, dalej k.p.a.) oraz konieczności informowania o zakończeniu każdego z ww. postępowań poprzez przesłanie izbie kopii decyzji. W ocenie skarżącego wspomniane porozumienie należy uznać za akt z zakresu administracji publicznej dotyczący uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o którym mowa w art. 3 ust. 2 pkt 4 p.p.s.a. Uprawnienia i obowiązki dotyczą bowiem Głównego Inspektora Farmaceutycznego (składanie oraz popieranie złożonych skarg kasacyjnych, zawiadamianie organizacji społecznych o toczących się postępowaniach, udostępnianie dokumentów i informacji) oraz okręgowych izb aptekarskich (np. uprawnienie do wszczęcia lub uczestniczenia na prawach strony w postępowaniach administracyjnych w sprawie reklamy apteki, uprawnienie do uzyskiwania dostępu do dokumentów i informacji). Ponadto skarżący wskazał, iż uprawniony jest do wniesienia skargi na postawie art. 50 § 1 p.p.s.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) albowiem skarżone porozumienie nie zawiera elementów niezbędnych do zakwalifikowania go jako akt lub czynność, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Organ wyjaśnił, iż porozumienie zostało zawarte ze względu na ekonomikę procesową, gdyż przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie oraz Naczelnym Sądem Administracyjnym toczyły się setki postępowań w sprawie wszczęcia lub dopuszczenia do postępowania izb aptekarskich. Z uwagi na zapadłe wyroki (przyznające takie prawo organom samorządu zawodowego) organ podjął decyzję o wycofaniu skarg kasacyjnych, mając na względzie również koszty, jakie musiałby ponosić w związku z każdą kolejną przegraną sprawą. Organ podkreślił, że porozumienie nie jest skierowane do podmiotów zewnętrznych, nie wynikają z niego żadne uprawnienia i obowiązki dla podmiotów zewnętrznych, stanowi ono zobowiązanie własne organu do określonego zachowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przepis art. 58 § 1 p.p.s.a. wskazuje przesłanki do odrzucenia skargi. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Natomiast art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a. określa kognicję sądów administracyjnych, wskazując katalog aktów prawnych i czynności z zakresu administracji publicznej, które mogą być przedmiotem skargi. Stosownie do treści tego przepisu kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, dalej o.p.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI o. p. oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Zdaniem Sądu zaskarżone porozumienie z dnia [...] września 2015 r. nie ma charakteru decyzji czy postanowienia o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a., nie jest też czynnością o jakiej mowa w pkt 4a tego przepisu, czy też aktem o którym mowa w pkt. 5, 6 i 7 ww. artykułu. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. przedmiotem skargi do sądu administracyjnego mogą być akty lub czynności, które: a) nie maja charakteru decyzji lub postanowienia, bowiem te są zaskarżalne na podstawie art. 3 § 1 pkt 1-2 p.p.s.a., b) są podejmowane w sprawach indywidualnych, albowiem akty o charakterze ogólnym zostały wymienione w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., c) muszą mieć charakter publicznoprawny, ponieważ tylko w tym zakresie działalność administracji została poddana sądowej kontroli, d) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa, (por. postanowienie NSA z 28.11.2006 r. sygn. akt I OSK 1756/06, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, pod red. T. Wosia Warszawa 2011, s. 63-64). Zaskarżone porozumienie z dnia [...] września 2015 r. nie mieści się w katalogu spraw rozpatrywanych przez sądy administracyjne, nie jest aktem lub czynnością podjętą w sprawie indywidualnej, nie jest skierowane do określonego podmiotu, nie ustala ono praw ani obowiązków skarżącego. Wspomniane porozumienie zostało zawarte pomiędzy Głównym Inspektorem Farmaceutycznym a Prezesem Naczelnej Rady Aptekarskiej, ma charakter ogólny, dotyczy postępowań administracyjnych w przedmiocie zakazu reklamy aptek oraz wymierzenia kar pieniężnych za naruszenie wspomnianego zakazu. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi, orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a.