II OSK 2533/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-10-09
Skład orzekający: Grzegorz Czerwiński, Andrzej Jurkiewicz, Piotr Korzeniowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył przepisy postępowania, nie ustosunkowując się do argumentacji skarżącej w skardze, a także czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego naruszyła przepisy postępowania, w tym brak analizy raportu o oddziaływaniu na środowisko i błędne zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a.? Czy inwestor przedstawił racjonalny wariant alternatywny w raporcie o oddziaływaniu na środowisko?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie naruszył przepisów postępowania, a jego uzasadnienie spełnia wymogi formalne. Sąd uznał, że SKO prawidłowo zastosowało art. 138 § 2 k.p.a., wskazując na naruszenie przez organ I instancji przepisów k.p.a. dotyczących analizy raportu o oddziaływaniu na środowisko. Ponadto, NSA stwierdził, że raport nie zawierał racjonalnego wariantu alternatywnego, co jest istotnym uchybieniem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej P. [...] Sp. z o.o. od wyroku WSA w Kielcach, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie środowiskowych uwarunkowań. Skarżąca kasacyjnie zarzuciła WSA naruszenie przepisów postępowania, w tym brak ustosunkowania się do jej argumentacji, oraz naruszenie prawa materialnego. Głównym przedmiotem sporu była analiza raportu o oddziaływaniu na środowisko i kwestia racjonalnego wariantu alternatywnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną i zasądzono od P. [...] Sp. z o.o. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego kwotę 360 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski /spr./ Protokolant starszy inspektor sądowy Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 9 października 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej P. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 14 czerwca 2016 r. sygn. akt II SA/Ke 1084/15 w sprawie ze skargi P. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2015 r. znak: [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od P. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z 14 czerwca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach (dalej: Sąd I instancji), sygn. II SA/Ke 1084/15 po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2016 r. sprawy ze skargi P. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: skarżąca kasacyjnie) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] września 2015 r., znak: [...], w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań, oddalił skargę.
W skardze kasacyjnej skarżąca kasacyjnie reprezentowana przez adw. P. Ł. zaskarżyła w całości wyrok Sądu I instancji.
I. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie następujących przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
1. art. 134 § 1 w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a., polegające na tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w uzasadnieniu skarżonego wyroku nie ustosunkował się do stanowiska i argumentacji P. [...] Sp. z o.o. podnoszonych w skardze jak i na rozprawie, a w szczególności do zarzutów:
a) naruszenia przez decyzję SKO przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 2 w związku z art. 7, art. 12, art. 15, art. 77 § 1 oraz art. 136 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.), poprzez:
- podjęcie decyzji kasatoryjnej, podczas gdy nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi,
- nierozpatrzenie sprawy merytorycznie i nieprzeprowadzenie ewentualnego dodatkowego postępowania wyjaśniającego w celu uzupełnienia materiału dowodowego, co skutkowało naruszeniem zasady dwuinstancyjności oraz szybkości postępowania administracyjnego;
b) naruszenia przed decyzję SKO przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 107 § 3 w związku z art. 138 § 2 oraz art. 140 k.p.a. poprzez brak przekonującego uzasadnienia podjęcia decyzji kasatoryjnej w sprawie, podczas gdy decyzja taka musi być wyczerpująco i szczegółowo uzasadniona;
c) naruszenia przez decyzję SKO przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 i k.p.a. w postaci błędnych ustaleń faktycznych oraz braku wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego w zakresie błędnego przyjęcia, że organ I instancji nie dokonał własnej analizy i merytorycznej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym raportu i jego uzupełnień oraz postanowienia uzgadniającego Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] (RDOŚ), podczas gdy dopuszczalne jest zasadnicze powielenie przez organ I instancji treści merytorycznych zawartych w uzgodnieniu organu wyspecjalizowanego - RDOŚ, co jest równoznaczne z ich podzieleniem, a zatem poddaniem ich ocenie zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów;
czym pominął istotne kwestie podnoszone przez skarżącą, mające znaczenie dla sprawy, pomimo ciążącym na tym Sądzie obowiązku przedstawienia w sposób zupełny i przekonywujący swojego stanowiska;
2. art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 7, 8, 77 i 80 k.p.a. poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez SKO w [...] wydające skarżoną decyzję ww. przepisów k.p.a., a mianowicie błędnego przyjęcia, że organ I instancji nie dokonał własnej analizy i merytorycznej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym raportu i jego uzupełnień oraz postanowienia uzgadniającego RDOŚ, podczas gdy dopuszczalne jest zasadnicze powielenie przez organ I instancji treści merytorycznych zawartych w uzgodnieniu organu wyspecjalizowanego - RDOŚ, co jest równoznaczne z ich podzieleniem, a zatem poddaniem ich ocenie zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów;
II. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie następujących przepisów prawa materialnego:
1. naruszenie art. 115 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 672 ze zm.) poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że przedmiotem ochrony akustycznej jest cały teren wykorzystywany w celach gospodarczych w rodzinnych gospodarstwach rolnych oraz utożsamienie pojęcia "teren" jako całej działki Nr [...], co powoduje skutek w postaci konieczności zmniejszenia parametrów wpływających na poziom emisji hałasu elektrowni, związanej z faktem, że izofona 45 dB w porze nocnej przebiega przez działkę Nr [...], zabudowaną zabudową zagrodową;
2. naruszenie art. 66 ust. 1 pkt 5 lit. a) ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 353 ze zm., dalej: u.u.i.ś.) poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że inwestor w raporcie o oddziaływaniu na środowisko nie przedstawił racjonalnego wariantu alternatywnego, które to uchybienie stanowi podstawę do wydania decyzji kasacyjnej i potwierdza w ostateczności zgodność z prawem zastosowania przez SKO w [...] art. 138 § 2 k.p.a.
III. Na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach;
IV. Na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a., wniesiono o rozpoznanie niniejszej skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny na rozprawie.
V. Na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a., wniesiono o zasądzenie od SKO w [...] na rzecz skarżącej kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych, powiększonych o opłatę skarbową od pełnomocnictwa.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że Sąd I instancji bardzo lakonicznie wypowiedział się co do uchybienia wskazanego przez SKO względem decyzji organu I instancji, a dotyczącego braku własnej analizy raportu przez Wójta Gminy [...]. Organ I instancji nie zgłosił zastrzeżeń pod względem formalnym do raportu przyjmując zatem iż spełnia on wymogi określone w art. 66 u.u.i.ś., w tym, że odnosi się do wszystkich istotnych z punktu widzenia oceny oddziaływania na środowisko kwestii. Za poprawnością raportu przemawia niezgłoszenie zastrzeżeń przez organy współdziałające w podejmowaniu decyzji środowiskowej. Organy te swoim stanowiskiem niejako potwierdziły poprawność merytoryczną zawartych w raporcie analiz. W tej sytuacji organ wydający decyzję, nie posiadając specjalistycznej wiedzy, oparł się na braku zastrzeżeń z ich strony i przyjął, że raport jest wiarygodny pod względem merytorycznym. Tym samym weryfikacja raportu dokonana zostaje w trakcie prowadzonego postępowania uzgodnieniowego. To, że organ I instancji powielił treści merytoryczne zawarte w uzgodnieniu RDOŚ nie świadczy o wadliwości uzasadnienia decyzji, ale z faktu, że nie dysponował swego rodzaju kontrraportem mogącym podważyć uzgodnienie RDOŚ. Jest bowiem oczywiste, że gdyby w określonym zakresie ich nie podzielił, wymagałoby to powołania ewentualnie biegłego w świetle dyspozycji art. 84 § 1 k.p.a., w tym także co do oceny raportu o oddziaływaniu danego przedsięwzięcia na środowisko. Natomiast jeżeli organ I instancji uznał, że są one prawidłowe, to znaczy, że podzielił ich treści merytoryczne, które poddał ocenie zgodnie z dyspozycją art. 77 § 1 k.p.a. czyli swobodnej oceny dowodów. Wiążący charakter stanowiska zajętego przez organ uzgadniający wyraża się w niemożności wydania decyzji pozytywnej w przypadku negatywnego stanowiska organu uzgadniającego, a także w niedopuszczalności określenia w decyzji pozytywnej warunków realizacji przedsięwzięcia w sposób odmienny niż uczynił to organ uzgadniający. Wójt Gminy [...] po zebraniu całokształtu materiału dowodowego i jego wnikliwym rozpatrzeniu doszedł do przekonania, iż należy wydać warunki środowiskowe dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Treść wydanego przez RDOŚ w [...] uzgodnienia była wiążąca dla SKO. Nie istniała zatem formalna możliwość ingerencji w uzgodnione przez wyspecjalizowany do tego organ warunki środowiskowe, które należało za tym organem powtórzyć. Z uzasadnienia organu I instancji w żaden sposób nie wynika, że było to stanowisko własne organu I instancji, wręcz przeciwnie chronologiczny sposób uzasadnienia wskazuje, że Burmistrz opisał jedynie stanowisko innych organów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną K. [...]" poparł krytyki i postulaty ludności, SKO i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną SKO w [...] reprezentowane przez r. pr. P. U. wniosło o oddalenie skargi kasacyjnej w całości i zasądzenie na rzecz SKO w [...] kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych tym kosztów zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skargach kasacyjnych jej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. Nadto zgodnie z treścią art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Ponadto w przypadku podniesienia w skardze kasacyjnej jednocześnie zarzutów naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego należy w pierwszej kolejności rozpatrzyć te pierwsze, ponieważ determinują one ocenę prawidłowego zastosowania lub właściwej wykładni przepisów prawa materialnego powołanych w tej sprawie. W skardze kasacyjnej nie powołano żadnej z podstaw kasacyjnych unormowanych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.
Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd I instancji może naruszyć art. 134 § 1 p.p.s.a. jedynie, gdy strona w postępowaniu sądowym wskazuje na istotne dla sprawy okoliczności i dowody, które sąd ten pominął, ewentualnie, gdy w postępowaniu, którego dotyczy skarga, popełniono uchybienia na tyle istotne, a przy tym oczywiste, że bez względu na treść zarzutów sąd nie powinien był przechodzić nad nimi do porządku. W ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można natomiast kwestionować prawidłowości zajętego stanowiska i wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poglądów.
Do naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. mogłoby dojść w przypadku, gdyby Sąd wyszedł poza granice rozpoznawanej sprawy lub gdyby nie dokonał kontroli zaskarżonego postanowienia w pełnym zakresie. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie wystąpiła. Okoliczność, że skarżąca kasacyjnie nie zgadza się ze sposobem rozstrzygnięcia Sądu I instancji nie oznacza, że doszło do naruszenia tego przepisu. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach spełnia wymogi określone w art. 141 § 4 p.p.s.a. Zawiera ono zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzuty podniesione w skardze, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Analiza uzasadnienia umożliwia Sądowi II instancji dokonanie kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku. Decyzja SKO w [...] z [...] września 2015 r. nie narusza przepisów postępowania. Sąd I instancji prawidłowo ocenił decyzję organu II instancji, który wskazał że brak wyjaśnień kwestii związanych z poziomem hałasu stanowi naruszenie prawa procesowego (art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a.), a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Sąd I instancji szczegółowo omówił przesłanki, które jego zdaniem stanowi podstawę do wydania przez SKO w [...] decyzji kasacyjnej i potwierdziły w ostateczności zgodność z prawem zastosowania przez Kolegium art. 138 § 2 k.p.a. Sąd I instancji wskazał, że niewyjaśnienie przez organ I instancji opisanych w uzasadnieniu wyroku okoliczności stanowi naruszenie prawa procesowego, tj. art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a., a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma wpływ na jej rozstrzygnięcie, co dawało organowi odwoławczemu podstawę do zastosowania w sprawie art. 138 § 2 k.p.a. Sąd I instancji przedstawił również szczegółowo własne stanowisko prawne dotyczące argumentów wskazanych przez Kolegium jako podstawy podjęcia decyzji kasacyjnej.
Zasadniczy spór w niniejszej sprawie jest sporem w zakresie zastosowania prawa materialnego. Skarżąca kasacyjnie podnosząc zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię nie powiązała tych zarzutów z treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Sąd I instancji nie stosował bezpośrednio przepisów prawa materialnego.
Zarzut dotyczący naruszenia art. 115 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1232 ze zm., p.o.ś.) nie jest trafny. Przepis ten ma zastosowanie w razie braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z akt sprawy wynika bowiem, że planowane przedsięwzięcie ma być realizowane na terenie, na którym obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z treścią art. 115 p.o.ś., w razie braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oceny, czy teren należy do rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1, właściwe organy dokonują na podstawie faktycznego zagospodarowania i wykorzystywania tego i sąsiednich terenów; przepis art. 114 ust. 2 stosuje się odpowiednio.
Prawidłowo zwrócił uwagę Sąd I instancji, że przedmiotem sporu między stronami jest zasięg terenu chronionego akustycznie na działce nr [...]. Sąd I instancji wyjaśnił, że cała działka nr [...] stanowi zabudowę zagrodową, na której znajduje się budynek mieszkalny oraz powiązane z nim funkcjonalnie zabudowania gospodarcze, służące ludziom. Przedmiotem ochrony akustycznej nie jest zatem zabudowa mieszkaniowa rozumiana w tym przypadku jako budynek, w którym mieszkają ludzie, ale cały teren wykorzystywany w celach gospodarczych w rodzinnych gospodarstwach rolnych. Słusznie wskazał Sąd I instancji, że terenem ochrony akustycznej w przypadku działki nr [...] jest cały obszar, na którym znajduje się zabudowa zagrodowa, łącznie z budynkami gospodarczymi. Zgodzić należy się z Sądem I instancji, który wyjaśnił, że skoro bazowym dokumentem dla organów właściwych w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest raport składany przez wnioskodawcę, to obowiązkiem organu rozpoznającego sprawę była wnikliwa i wszechstronna analiza tego raportu. Wyniki dokonanej przez organ analizy powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu sporządzonym nie tylko zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a., ale również z uwzględnieniem szczególnych wymogów wskazanych w art. 85 ustawy.
Pomimo, że istniały wątpliwości co do zachowania standardów jakości środowiska w zakresie należytej ochrony akustycznej terenów mieszkaniowych, organ I instancji poprzestał na lakonicznym stwierdzeniu, że na podstawie przeprowadzonych obliczeń i analiz w raporcie o oddziaływaniu na środowisko wykazano, iż planowana inwestycja nie będzie powodowała przekroczeń dopuszczalnego poziomu hałasu na terenach podlegających ochronie akustycznej powstającego w wyniku pracy siłowni i GPZ przy założeniu maksymalnej mocy akustycznej oraz lokalizacji uwzględnionej w warunkach niniejszego postanowienia.
Prawidłowo organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, że organ I instancji nie dokonał własnej, wnikliwej analizy raportu i przedstawionych tam danych, lecz ograniczył się faktycznie do przytoczenia zawartych w nim wniosków w zakresie zachowania standardów ochrony akustycznej terenów przyległych do obszaru, na którym została zaplanowana farma wiatrowa. Sąd I instancji podzielając to stanowisko słusznie zauważył, że nie zmienia powyższej oceny fakt, że warunki przedsięwzięcia uzgodnione zostały pozytywnie przez RDOŚ w [...] postanowieniem z [...] października 2014 r., także w zakresie ochrony przed hałasem.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1235 ze zm., dalej: u.u.i.ś.). Sąd I instancji dokonał prawidłowej wykładni tego przepisu i słusznie dostrzegł, że analiza wariantowa ma bardzo istotne znaczenie w procesie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Aby zapewnić organowi możliwość przeprowadzenia jak najpełniejszej oceny oddziaływania na środowisko, ustawodawca przewidział obowiązek wskazania w raporcie opisu analizowanych wariantów, co daje organowi możliwość porównania, a nawet wyboru innego, niż zaproponowany przez inwestora, wariantu. W raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jako wariant alternatywny przedstawiono realizację farmy składającej się z 18 elektrowni wiatrowych. Wskazać należy, że obowiązujący na tym terenie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje jedynie 17 elektrowni. Zgodzić należy się z Sądem I instancji, który stwierdził, że wariant alternatywny uwzględniony w raporcie jest całkowicie iluzoryczny. Realizacja przedmiotowego przedsięwzięcia z 18 elektrowniami pozostawałaby w sprzecznościami z zawartymi w nim zapisami, a tym samym organ właściwy w sprawie wydania decyzji środowiskowej nie ma przewidzianej w art. 81 ust. 1 ustawy możliwości rozważenia tego wariantu jako realnej alternatywy dla przedsięwzięcia objętego wnioskiem.
Ma rację Sąd I instancji, że złożony w sprawie raport nie zawiera jednego z podstawowych elementów wymienionych w art. 66 ust. 1 pkt 5 lit. a) ustawy, tj. racjonalnego wariantu alternatywnego. Dlatego w tym zakresie dokument ten wymaga uzupełnienia, gdyż zamiarem ustawodawcy było stworzenie warunków dla szerszego wyboru, niż tylko wyboru pomiędzy realizowaniem przedsięwzięcia, a jego zaniechaniem. Chodziło o wybór pomiędzy wariantami możliwymi do zrealizowana oddziałującymi w różny sposób na środowisko.
Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest jednym z zasadniczych dokumentów występujących w procedurze przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Jego głównym celem jest ułatwienie ustalenia wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją planowanego przedsięwzięcia. Elementy, które powinien zawierać raport określa art. 66 u.u.i.ś.
Treść raportu można rozpatrywać w kategorii wytycznych dotyczących realizacji przedsięwzięcia zgodnie z wymaganiami prawa ochrony środowiska. Przeprowadzenie prawidłowej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jest ściśle związane z wyborem pomiędzy poszczególnymi wariantami, które powinny zawierać dane o alternatywach jego realizacji. Słowo wariant oznacza inne opracowanie, wykonanie czegoś; odmianę, modyfikację, wersję. W piśmiennictwie zwraca się uwagę, że kwestie praktyczne związane z treścią raportu dotyczą często "wariantowania". Obejmują one: lokalizację przedsięwzięcia, zagospodarowanie terenu, rozwiązania dotyczące obiektów zewnętrznych, sieci transportu, zasilania, organizacji robót, doboru materiałów, czasu realizacji oraz inne (zob. G. Dobrowolski, Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, Toruń 2011, s. 189).
Racjonalny wariant powinien być alternatywą dla wariantu proponowanego przez wnioskodawcę. Jeśli warianty realizacji przedsięwzięcia będą uwzględniały różne ilości turbin wiatrowych, to w istocie raport będzie opisywał nie jedno lecz kilka przedsięwzięć.
W ten sposób dochodzi do fikcyjnego, a nie rzeczywistego wariantowania przedsięwzięcia o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5 u.u.i.ś. (zob. wyrok NSA z 21 listopada 2017 r. sygn. II OSK 520/16, LEX nr 2428639).
Mając na uwadze to co stwierdzono wyżej, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło